Διορθώνοντας τα δημόσια οικονομικά

Οπως οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά αξιολογούν τους ισολογισμούς τους πριν λάβουν επενδυτικές αποφάσεις, έτσι πρέπει να κάνουν και οι κυβερνήσεις. Οι αλόγιστες περικοπές δαπανών του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ – με πρωτεργάτη τον δισεκατομμυριούχο Ιλον Μασκ που κουνάει το αλυσοπρίονο στο Τμήμα Κυβερνητικής Αποδοτικότητας – αντιπροσωπεύουν τη χειρότερη δυνατή προσέγγιση για την αντιμετώπιση των δημοσιονομικών προκλήσεων.

Οι απειλές που θέτουν οι σημερινές γεωπολιτικές και δημογραφικές αλλαγές απαιτούν θεμελιώδη μετασχηματισμό της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών. Η πρόκληση αυτή είναι ιδιαίτερα επείγουσα στην Ευρώπη, όπου η πρόσφατη στροφή των Ηνωμένων Πολιτειών προς τη Ρωσία έχει καταστήσει τις αμυντικές δαπάνες κορυφαία προτεραιότητα.

Ομως, μέχρι στιγμής, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν επικεντρωθεί αποκλειστικά στην αύξηση του χρέους και στην αύξηση των φόρων, παραβλέποντας το πλήρες εύρος των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεών τους. Αυτή η προσέγγιση έχει οδηγήσει σε αναποτελεσματική κατανομή των πόρων και πιθανές ανισότητες εντός και μεταξύ των γενεών.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η υιοθέτηση πρακτικών λογιστικής στον δημόσιο τομέα προσφέρει σημαντικά οφέλη. Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα εμφανές στη δημόσια ακίνητη περιουσία. Οι κυβερνήσεις είναι οι μεγαλύτεροι ιδιοκτήτες ακινήτων σε κάθε οικονομία, με χαρτοφυλάκια ακινήτων των οποίων η εύλογη αξία είναι συχνά περίπου το ήμισυ της συνολικής αγοραίας αξίας όλων των ακινήτων εντός της δικαιοδοσίας τους.

Οι τεράστιες ιδιοκτησίες ακινήτων και εμπορικών περιουσιακών στοιχείων που ανήκουν στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης έχουν συστηματικά και σοβαρά υποτιμηθεί στους επίσημους ισολογισμούς, επιδεινώνοντας τα οικονομικά προβλήματα της ηπείρου. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να στραφούν στη λογιστική σε δεδουλευμένη βάση και στη χρηματοοικονομική εποπτεία με γνώμονα την καθαρή αξία, επενδύοντας και διαχειριζόμενοι περιουσιακά στοιχεία με βάση τις μακροπρόθεσμες ανάγκες.

Η διασφάλιση της βιώσιμης ευημερίας στην Ευρώπη απαιτεί υπεύθυνους χάραξης πολιτικής που θα επικεντρωθούν στη βελτίωση της διαχείρισης των δημόσιων περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων όχι επειδή είναι ευκολότερο, αλλά επειδή αποτελεί τη μεγαλύτερη ευκαιρία για την αναζωογόνηση των οικονομιών της Ευρώπης. Η ενσωμάτωση των περιουσιακών στοιχείων του δημόσιου τομέα στο χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν είναι μόνο δίκαιη για τις μελλοντικές γενιές – θα ενισχύσει επίσης την ικανότητα της ΕΕ να αντιμετωπίσει τις σημερινές οικονομικές προκλήσεις και τις προκλήσεις ασφαλείας. Η επιβίωση του μπλοκ εξαρτάται από αυτό – και ο χρόνος για δράση εξαντλείται.

Ο Νταγκ Ντέτερ είναι διευθυντής της Detter & Co, σύμβουλος επενδύσεων και πρώην πρόεδρος του Stattum, του Εθνικού Ταμείου Πλούτου της Σουηδίας, που ηγήθηκε της αναδιάρθρωσης του χαρτοφυλακίου επιχειρήσεων και ακινήτων της κυβέρνησης, ύψους 70 δισεκατομμυρίων δολαρίων.