Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προγραμματίζει να ξεκινήσει μέσα στην εβδομάδα τις διαδικασίες για τη συνταγματική αναθεώρηση, με βασικά θέματα στην ατζέντα την άρση της μονιμότητας στο Δημόσιο και τη θέσπιση συστήματος αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων.
Ο πρωθυπουργός θα καλέσει τους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας να καταθέσουν τις προτάσεις τους, ώστε να διαμορφωθεί το τελικό πλαίσιο της αναθεώρησης. Η πρώτη ενημέρωση για το πως θα κινηθεί όλη η διαδιακασία θα την δώσει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινακης στην καθιερωμένη ενημέρωση των πολιτικών συντακτών, το πρωί της Δευτέρας (11.45). Παράλληλα για το θέμα ο πρωθυπουργός θα αναφερθεί και στην συνέντευξη που θα παραχωρήσει στον Αλέξη Παπαχελά στην τηλεοπτική συχνότητα του ΣΚΑΙ. Σύμφωνα με πληροφορίες, μέσα στις επόμενες ημέρες αναμένεται και επίσημο μήνυμα του κ. Μητσοτάκη που θα σηματοδοτήσει την έναρξη της διαδικασίας.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει άλλωστε αναφέρει σε δηλώσεις του ότι «με δεδομένη την ενοποιητική αποστολή που έχει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, πιστεύω ότι θα έπρεπε να ψηφίζεται για μία και μόνη 6ετή θητεία. Έτσι, η συζήτηση για ανανέωση της παραμονής του στο αξίωμα δεν θα άνοιγε, κάθε τόσο, τον χορό των αντιπαραθέσεων. Και ο θεσμός θα έμενε μακριά από τις κομματικές σκοπιμότητες».
Σχετικές αναφορές έκανε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Π. Μαρινάκης σε συνέντευξή του στον ραδιοφωνικό σταθμό Σκάι. «Θα μετρηθούμε όλοι στη Συνταγματική Αναθεώρηση και θα μετρηθούμε και ως προς πόση διάθεση έχουμε να πάμε τον τόπο μπροστά, δηλαδή να μπορεί ο τόπος να έχει εξ υπαρχής μη κρατικά πανεπιστήμια και όχι μόνο παραρτήματα, άρθρο 16. Το άρθρο 86 να μην περνάει από το φίλτρο της Βουλής και να εξαρτάται από την κάθε πλειοψηφία η παραπομπή ή μη ενός Υπουργού. Αλλά και άλλα πολύ σοβαρά θέματα όπως για εμένα, ας πούμε, να μπει ένα τέλος στο μαξιμαλισμό και στην πλειοδοσία των προγραμμάτων των κομμάτων. Μπορεί να πρέπει να είναι υποχρεωτική (εκ του Συντάγματος) η κοστολόγησή τους».
Άρση μονιμότητας και αξιολόγηση στο Δημόσιο
Το πρωί της Κυριακής, ο υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρος Λιβάνιος μιλώντας στο ΕΡΤnews αναφέρθηκε στις κυβερνητικές προθέσεις για την άρση της μονιμότητας στο Δημόσιο και την καθιέρωση ηλεκτρονικής ψήφου στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2028.
Όπως τόνισε, «το κρίσιμο ζητούμενο δεν είναι τόσο η άρση της μονιμότητας αυτή καθαυτή, όσο η καθιέρωση ενός ουσιαστικού και αντικειμενικού συστήματος αξιολόγησης». Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη και η συνταγματική κατοχύρωση της αξιολόγησης για όλους τους δημοσίους υπαλλήλους, συμπεριλαμβανομένων των ήδη υπηρετούντων.
Ο κ. Λιβάνιος υπενθύμισε ότι η διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος απαιτεί αυξημένες πλειοψηφίες, γεγονός που καθιστά αναγκαίο έναν ευρύ πολιτικό διάλογο.
Ταυτόχρονα ξεκαθάρισε ότι η συζήτηση περί άρσης της μονιμότητας δεν συνεπάγεται κατάργηση της θεσμικής προστασίας των δημοσίων υπαλλήλων, ούτε δίνει τη δυνατότητα αυθαίρετων απολύσεων από υπουργούς, δημάρχους ή περιφερειάρχες. Πρόθεση είναι η μονιμότητα να γίνεται με διαφανείς και αντικειμενικές διαδικασίες αξιολόγησης, σε συνέχεια και του συστήματος επιλογής μέσω ΑΣΕΠ.
Αλλαγές στις κρίσεις προϊσταμένων
Ο υπουργός ανέφερε ότι τα τελευταία 15 χρόνια δεν έχουν πραγματοποιηθεί κρίσεις προϊσταμένων λόγω «απροθυμίας» των αυτοδιοικητικών διοικήσεων. Πλέον, η επιλογή θα γίνεται με εξετάσεις, υπό την εποπτεία του ΑΣΕΠ.
«Για μένα είναι εξαιρετικά σημαντικό να υπάρχουν ουσιαστικά τεστ για όποιον επιθυμεί να γίνει προϊστάμενος. Θα απευθύνεται ερώτημα σε όσους ενδιαφέρονται, εφόσον πληρούν ορισμένα βασικά κριτήρια, όπως ο χρόνος υπηρεσίας κ.λπ.
Οι εξετάσεις θα πραγματοποιούνται σε μία συγκεκριμένη ημέρα, όπως έγινε με τον γραπτό διαγωνισμό του ΑΣΕΠ, είτε από το ίδιο το ΑΣΕΠ είτε υπό την εποπτεία του. Δεν θα πρόκειται μόνο για εξετάσεις γνώσεων ή απαντήσεις σε κλασικά ερωτήματα, αλλά θα περιλαμβάνουν και τεστ δεξιοτήτων, καθώς και τεστ που προσομοιώνουν την εργασιακή καθημερινότητα.
Μέσα από αυτόν τον συνδυασμό θα προκύπτει μια μοριοδότηση, η οποία θα έχει το μεγαλύτερο βάρος στην τελική αξιολόγηση. Επιπλέον, θα λαμβάνονται υπόψη και τα τυπικά προσόντα, όπως οι ξένες γλώσσες ή η προηγούμενη εμπειρία σε θέσεις προϊσταμένου, ώστε μέσω αυτής της διαδικασίας να καταλήγουμε σε ένα σαφώς πιο αξιοκρατικό σύστημα, με την εγγύηση του ΑΣΕΠ», ανέφερε ο κ. Λιβάνιος
Ηλεκτρονική και επιστολική ψήφος
Ο κ. Λιβάνιος ανακοίνωσε ότι στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2028 θα δοκιμαστεί η ηλεκτρονική ψήφος. Οι πολίτες θα μπορούν να ψηφίζουν ψηφιακά σε προκαθορισμένα εκλογικά τμήματα, με δικαστικό αντιπρόσωπο να ελέγχει την ταυτοπροσωπία.
Παράλληλα, η επιστολική ψήφος θα συνεχίσει να ισχύει για τους Έλληνες του εξωτερικού, καθώς στις Ευρωεκλογές σημειώθηκε σημαντική αύξηση συμμετοχής. Το μέτρο, όπως ανέφερε, μπορεί να αποτελέσει «πρόβα» για μελλοντική εφαρμογή και εντός Ελλάδας.
Το σχετικό νομοσχέδιο βρίσκεται ήδη σε δημόσια διαβούλευση, ενώ η διακομματική επιτροπή αναμένεται να συνεδριάσει εκ νέου την ερχόμενη Τρίτη.
Τριεδρική περιφέρεια για τους Έλληνες του εξωτερικού
Στο πλαίσιο των αλλαγών εξετάζεται και η δημιουργία τριεδρικής εκλογικής περιφέρειας για τους εκτός επικράτειας εκλογείς. Οι πολίτες θα μπορούν να επιλέγουν με σταυρό προτίμησης τους εκπροσώπους τους στη Βουλή, κάτι που έως τώρα δεν ήταν εφικτό. Οι τρεις έδρες θα αντιστοιχούν περίπου στο 1% του συνόλου του Κοινοβουλίου, αντανακλώντας τον αριθμό των Ελλήνων εκλογέων του εξωτερικού.
Στο προσκήνιο 8 άρθρα και δύο νέα βήματα
Οσον αφορά τις προτάσεις της ΝΔ, όπως αναφέρει η Ελένη Ευαγγελοδήμου στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ, η βάση εκκίνησης εντοπίζεται στην προεργασία του κόμματος το 2018 (βάζοντας τότε στο τραπέζι 57 άρθρα), με τις όποιες επικαιροποιήσεις χρειαστούν τώρα. Ηδη ο Πρωθυπουργός έχει ανοίξει ατύπως τη συζήτηση για τέσσερα άρθρα: το 86 περί ευθύνης υπουργών στον απόηχο της τραγωδίας των Τεμπών αλλά και του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ, το 103 για την άρση μονιμότητας στο Δημόσιο, το 16 για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, το 24 για το περιβάλλον.
Πιθανότατα θα έρθουν στο προσκήνιο επιπλέον τα εξής άρθρα: το 90 για τον τρόπο εκλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης (θέμα που έχει εγείρει το ΠΑΣΟΚ), το 30 για τον τρόπο εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας στην κατεύθυνση να καθιερωθεί εξαετής θητεία, αντί της ισχύουσας σήμερα πενταετούς, το 53 (βουλευτική περίοδος), το 72 (αρμοδιότητες Ολομέλειας).
Ολα δείχνουν και δύο νέα βήματα, καθώς η κυβέρνηση θα προτείνει προσθήκες: καθολική επέκταση της επιστολικής ψήφου για όλους τους εκλογείς και για όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις καθώς και νέα διάταξη για την τεχνητή νοημοσύνη.