Το PERSONALITIES εγκαινιάζει τη νέα χρονιά με μία ακρως πολυσχιδή και έντονη προσωπικότητα που ακούει στο όνομα της εξαίσιας ζωγράφου και αγιογράφου Μαρίας Σιδέρη. Από παιδί παρατηρεί, αφουγκράζεται και μεταστοιχειώνει τα ερεθίσματα σε μελέτη, έρευνα και έκφραση επάνω στον καμβά. Λάτρης των μεγάλων μορφών της ζωγραφικής μπλέκεται στα γρανάζια του ουμανισμού και έκτοτε αποκαλύπτει και αποκαλύπτεται μέσα από εκφάνσεις και σμιλεύματά του. Επίχρισμα στην πνευματική θεώρηση που μεταστοιχειώνεται σε ψυχοκιναισθητική αποτύπωση η σχέση της με την Αγιογραφία και ο τρόπος που προσδίδει πλαστικότητα στις αγγελοφάνειες και τις σκεπτομορφές.
Είχα την τύχη να τη γνωρίσω κάπου κοντά στον Οκτώβριο και να θαυμάσω τη σεμνότητα ενός ανθρώπου- καλλιτέχνη που εξερευνά με πάθος και πειθαρχία το γενικότερο φάσμα ενός έργου ή μίας καλλιτεχνικής ανάθεσης που θα εμπλουτίσουν ακόμη πιο συνειδητά τα χιλιόμετρα της καλλιτεχνικής της πορείας. Όλοι οι φτασμένοι άνθρωποι είναι αθόρυβοι και κοινό τους χαρακτηριστικό γνώρισμα το μειδίαμα στα χείλη, όταν ανοίγουν την πόρτα της ευκαιρίας στα νέα παιδιά. Έτσι, κάπως φτάσαμε στο σήμερα και στην προσωπική της έκθεση με θεματική την ψυχοιστορία, τις συνθήκες της περριρέουσας ατμόσφαιρας την περίοδο της έλευσης του Βασιλιά Όθωνα στην Ελλάδα, σε γεωπολιτικό πλαίσιο, αλλά και τη λαογραφική διάστασή τους.
Καλησπέρα σας κα Σιδέρη, και σας ευχαριστούμε θερμά που αποδεχτήκατε αμέσως την πρόσκλησή μας. Πώς γεννήθηκε η ιδέα μίας τόσο εξειδικευμένης θεματικής για Έκθεση Ζωγραφικής;
Καλησπέρα σας κα Kyropoulos εγώ σας ευχαριστώ τόσο εσάς όσο και το BCI24NEWS για την επικοινωνιακή ευκαιρία να μιλήσω για όλα όσα αγαπώ. Η ιδεά αυτή γεννήθηκε στο μεταβατικό στάδιο μεταξύ δύο εποχών: προ υπολογιστών και ψηφιακής εποχής, meta-verse & IoT . Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό σημείο που κουβαλάμε όλοι όσοι γεννηθήκαμε μεταξύ αυτών των χρονικών συνισταμένων . Μεγάλωσα σε περιβάλλον τέχνης abstract ενώ θαύμαζα την κλασική ζωγραφική .
Στο πλαίσιο της σπουδής και μελέτης τόσο για εσάς, όσο και για τους μαθητές σας, άλλαξε ο τρόπος που αντιμετωπίζετε την ιστορική ζωγραφική; Αφήνω τον πληθυντικό και προχωράω στον ενικό ευγενείας! Είχες πει έναν πολύ ωραίο όρο…ψυχοιστορία..αν θέλεις να τον αναλύσεις ως ζωγράφος, αλλά και με μία πιο εκπαιδευτική χροιά, ένεκα της διαγενεακής σύμπραξης με τους μαθητές σου;
Κατά πρώτον ήταν ξεκάθαρη η επιλογή μου να ασχοληθώ με τον συμβολισμό- ίσως για να αφομοιώσω το πέρασμα από την μια εποχή στην άλλη. Στα χρόνια της φοίτησης μου στο ΕΑΠ , στο τμήμα Ευρωπαϊκού Πολιτισμού , κατανόησα ότι δεν γνωρίζω επαρκώς την φιλοσοφία του κόσμου γύρω μου οπότε, – αναγκαστικά για να καταλάβω- άρχισα να οπτικοποιώ τις ιστορίες άλλων λαών προκειμένου να βρω αυτό που οι λαογράφοι ονομάζουν « η ψυχή του λαού ». Η ιστορική ζωγραφική ήταν το αμέσως επόμενο βήμα, μιας και παρουσιάζει όχι μόνο ψυχισμό αλλά, μέσω πεπραγμένων καταστάσεων , το πως ενήργησαν αυτοί οι άνθρωποι σε δεδομένες στιγμές και κάτω από ποιες συνθήκες της ιστορίας.
Μετά την έκθεση μου το (2023) στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών-Βούρου Ευταξία μου ζητήθηκε να εκθέσω ξανά σε αυτόν τον ιστορικό χώρο ο οποίος υπήρξε το πρώτο παλάτι της Ελλάδος .
Για να γίνουν κατανοητά όσα θα πω θα ήθελα να σας βάλω στο σκεπτικό του ζωγράφου: Σας προσκαλώ να φανταστείτε λοιπόν μαζί μου: ότι βρίσκεστε σε ένα περιβάλλον του 19ου αιώνα ,σε μια Ελλάδα που καταρρακωμένη έχει μόλις υψώσει ανάστημα ,σε μια Αθήνα που δεν θυμίζει τίποτα από τα αρχαία μεγαλεία …που διηγώντας τα να κλαις… εντελώς αντιφατική εικόνα. Επέλεξα συνειδητά να περίηγηθώ ζωγραφικά σε αυτήν την εξαιρετικά σημαντική στιγμή για τον Ελληνισμό .
Ένας νέος, όμορφος και εξαιρετικά φιλέλληνας βασιλιάς ,μια εξαθλιωμένη ελληνική κοινωνία ,νέα ήθη ,έθιμα ,υφές,χρώματα,μυρωδιές ,καταστάσεις,και η σμίξη δυο διαφορετικών λαών σε συνδυασμό με την ιδέα της ανασυγκρότησης του αρχαίου πολιτισμού. Παράλληλα σκεφτείτε την πρόκληση που ένιωσα γνωρίζοντας ότι θα εκθέσω στον ίδιο χώρο που εκτυλίχθηκε η ιστορία . Είναι μοναδική ευκαιρία να συπαρασύρω τον θεατή στον κόσμο μου …στον κόσμο της αυλής του Όθωνα.
Στα 3 χρόνια που αφιερώθηκα στο να ζωγραφίσω τους πίνακες αυτούς ,τα παιδιά (μικρά και μεγάλα) που είναι μαθητές μου άρχισαν να ακούν με προσήλωση τις ιστορίες των πινάκων- πράγματα για τα οποία δεν είχαν ποτέ διδαχθεί ,λεπτομέρειες που κέντριζαν την φαντασία τους όλο και περισσότερο. Ως εκ τούτου ,αποφάσισα να τους καλέσω να λάβουν μέρος και αυτοί σε αυτήν την έκθεση. Ο τρόπος που επιλέχθηκε η θεματολογία του κάθε ενός ήταν ο εξής: τα παιδιά ανάλογα με το τι τα προσέλκυε μου έκαναν ερωτήσεις που τα ενδιέφεραν… συλλέγοντας λοιπόν αυτά τα στοιχεία άρχισα να εξιστορώ και να αναθέτω σε κάθε έναν από αυτούς την θεματολογία ..
Κατανόησα λοιπόν την ανάγκη της προσομοίωσης της ιστορικής στιγμής βάση του ψυχισμού του κάθε ενός( παρών χρόνος +άτομο) ,ενώ παράλληλα το αντιστοίχησα με την ιστορία που εξέταζε. Πρόσθεσα λοιπόν στο όλο εγχείρημα την έννοια της ψυχοιστοριας: το μοντέλο του παρελθόντος να γίνει πηγή. έκφρασης και υπόδειγμα στο τώρα.
το γεγονός ότι συνεργαστήκατε με έναν ιστορικό επιστήμονα και συγγραφέα ιστορικών πονημάτων σας έδωσε μία διαφορετική οπτική στο πως ν’ αντιμετωπίζετε την ψυχοιστορία;
Δεν είναι η πρώτη φορά που αναζητώ τα φώτα ενός ιστορικού. Η μεγάλη διαφορά όμως ήταν -για άλλη μια φορά- ο τρόπος αντιμετώπισης και η εμβάθυνση στα γεγονότα από τον κ. Χατζηδημητρίου . Σε αυτήν την περίπτωση οι ρόλοι ήταν ξεκάθαροι : εκείνος μου μετέφερε όχι μόνο τις γνώσεις αλλά και την περιρρέουσα ατμόσφαιρα της εποχής κι εγώ μετουσίωσα τους λόγους του σε εικόνα. Χωρίς την μεταδοτικότητα και το πάθος στο αντικείμενο της επιστήμης του (να μην αναφέρω το τεράστιο αρχειακό υλικό του) δεν θα κατόρθωνα να φέρω εις πέρας το έργο μου, ούτε θα μπορούσα να το επεξηγήσω στους μαθητές μου. Θεωρώ ότι ο συνδυασμός επιστημών, -ναι η ζωγραφική είναι επιστήμη επίσης – είναι αυτό που λείπει από την εποχή μας. Ο συνδυασμός αυτός μπορεί να γίνει η αφορμή κατανόησης μοντέλων άλλης εποχής (το βίωσα με τους 10 μαθητές μου) προκειμένου να εμπνεύσει τις μελλοντικές γενεές .
Με το πέρας των 40 έργων, τόσο δικών σας δημιουργιών, όσο και των μαθητών σας…βλέποντας από μακρυά την ολοκληρωμένη εικόνα είναι κάτι που θέλετε να μοιραστείτε προς αυτούς;
Χαίρομαι που είχα αυτήν την συγκεκριμένη ομάδα ως συμπορευτές … Οι νεαροί συνάδελφοι μου αποδείχτηκαν άξιοι να σηκώσουν το βάρος μιας εποχής μέσα στην φαντασία τους και όχι μόνο! Περισσότερο θέλω να σταθώ στον τρόπο που μου δίδαξαν την ιστορία μέσα από τη δική τους οπτική. Με μύησαν στον κόσμο της παρατήρησης και ότι στα πιο μικρά, που συνήθως προσπερνάμε κρύβονται τα μεγάλα τα οποια ονειρευόμαστε. Διδάχτηκα την ιστορία και τη ζωγραφική αλλιώς με πιο καθάρια ματιά , με πιο ευθυτενές βλέμμα και με ατόφια παρουσία σε ένα άδηλο παρών που στα μάτια τους φάνταζε ταξίδι. Απλώς αφέθηκα και συνταξιδέψαμε, μάθαμε, μοιραστήκαμε και δώσαμε μάχες όλοι μαζί απέναντι στο φόβο της αποτυχίας, στην αγωνία του άγνωστου, αλλά και στην ελπίδα της πίστης που το μετατρέπει σε αγάπη και αγκαλιά.
Και αν ήσασταν ένας πίνακας στο πλαίσιο του συγρατημένου σουρεαλισμού, ποιος θα είσασταν;
Θα ήμουν ο πίνακας που παρουσιάζει τον επίσημο χορό …
Φώτα,μουσικές,άνθρωποι ,χαρούμενα πρόσωπα,χλιδή και Βασιλική μεγαλοπρέπεια …
Ναι… σε αυτόν τον πινακα θα ήμουν