Με σοκ που μπορεί να είναι από τα μεγαλύτερα των τελευταίων δεκαετιών κινδυνεύει η αγορά ενέργειας μετά τις επιθέσεις κατά του Ιράν. Το πετρέλαιο Brent κατέγραψε από χθες ράλι 10% στις απευθείας («over the counter») συναλλαγές φτάνοντας τα 80 δολάρια το βαρέλι, με όλη την εβδομάδα αυτή να είναι κρίσιμη για τις τιμές, αφού έχουν ήδη αρχίσει να εμφανίζονται εκτιμήσεις που κάνουν λόγο για άμεση άνοδο στα 100 δολάρια. Τα μάτια είναι στραμμένα επίσης και στο υγροποιημένο φυσικό αέριο, αφού χώρες της Μέσης Ανατολής όπως το Ομάν αποτελούν βασικά κέντρα διακίνησης LNG.
Ανοικτά του Ομάν καιγόταν χθες τουλάχιστον ένα τάνκερ ύστερα από επίθεση. Πύραυλοι και μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν πλήξει χώρες όπως το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία, το Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στοχεύοντας στρατιωτικές βάσεις και στρατηγικές τοποθεσίες των ΗΠΑ. Συντρίμμια επίσης από αναχαιτίσεις πυραύλων και drones έχουν πέσει σε διάφορα σημεία των χωρών αυτών.
Τα πολύτιμα μέταλλα, ειδικά ο χρυσός, μπορεί να αποτελέσουν για μια ακόμη φορά ασφαλή καταφύγια για μερίδα επενδυτών, με τις τιμές εκεί να διαμορφώνονται ήδη κοντά σε επίπεδα ρεκόρ, στα 5.280 δολάρια η ουγγιά. Ανοδικά είχε κινηθεί το Σάββατο το Bitcoin με τις τιμές να διαμορφώνονται στα επίπεδα των 67.000 δολαρίων.
Τα χρηματιστήρια
Οι επενδυτές περιμένουν επίσης να δουν πώς θα ανοίξουν σήμερα Δευτέρα τα αμερικανικά και ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, όπου καταγραφόταν νευρικότητα ήδη από τις προηγούμενες εβδομάδες.
Οι χρηματιστηριακές αγορές της Μέσης Ανατολής, που ήταν ανοικτές χθες Κυριακή, κατέγραφαν υποχώρηση σε όλο το φάσμα των κλάδων, με τους επενδυτές να φοβούνται παρατεταμένη περιφερειακή αποσταθεροποίηση. Τα χρηματιστήρια στη Σαουδική Αραβία, το Ομάν, το Μπαχρέιν και την Αίγυπτο βρέθηκαν στο κόκκινο με απώλειες της τάξης του 1% με 2%, αντανακλώντας την πρώτη σημαντική αντίδραση των επενδυτών στην κλιμακούμενη σύγκρουση με το Ιράν.
Για τα κράτη του Περσικού Κόλπου, οι συγκρούσεις έχουν εντείνει τους φόβους για εμπλοκή τους σε έναν ευρύτερο πόλεμο που θα μπορούσε να καταστρέψει τις οικονομίες και τις ενεργειακές τους υποδομές, σχολίαζαν αναλυτές στη «Wall Street Journal». Αυτές οι ανησυχίες είναι ιδιαίτερα έντονες καθώς τα αντίποινα του Ιράν έχουν αναγκάσει γειτονικές χώρες να βρεθούν στην πρώτη γραμμή.
Το πετρέλαιο
Αναλυτές και οίκοι ήδη κάνουν λόγο για πιθανό ράλι του αργού πετρελαίου στα επίπεδα των 100 δολαρίων το βαρέλι ή ακόμη παραπάνω, εάν οι συγκρούσεις συνεχιστούν, ειδικά εάν δεχτούν επιθέσεις κι άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής, ή σταματήσουν τελείως οι μεταφορές από τα Στενά του Ορμούζ. Από τη στενή αυτή θαλάσσια οδό καλύπτεται καθημερινά το 20% των παγκόσμιων αναγκών. Στοιχεία του 2025 δείχνουν ότι από εκεί διακινούνταν καθημερινά περισσότερα από 20 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου, συμπυκνωμάτων και καυσίμων ή το 20% των παγκόσμιων αναγκών, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας αναλύσεων Vortexa.
Αν και υπολογίζεται ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ορισμένες εναλλακτικές υποδομές για την παράκαμψη των Στενών του Ορμούζ, ο καθαρός αντίκτυπος από το κλείσιμό τους θα ήταν η απώλεια μεταφοράς 8 έως 10 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου ημερησίως, ανέφεραν αναλυτές στο Reuters. Εναλλακτικές αποτελούσαν ο αγωγός Ανατολής – Δύσης της Σαουδικής Αραβίας και ο αγωγός του Αμπου Ντάμπι, ανέφεραν στελέχη της εταιρείας ερευνών για θέματα ενέργειας Rystad. Το καρτέλ του ΟΠΕΚ+ συμφώνησε χθες Κυριακή να αυξήσει την παραγωγή κατά 206.000 βαρέλια την ημέρα από τον Απρίλιο. Πρόκειται για μέτρια, όπως χαρακτηριζόταν, αύξηση που αντιπροσωπεύει λιγότερο από το 0,2% της παγκόσμιας ζήτησης.
Το φυσικό αέριο
Μια συνεχιζόμενη και διευρυνόμενη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί κίνδυνο για να καταγραφεί το μεγαλύτερο πλήγμα στις αγορές φυσικού αερίου από το 2022, όταν ο πόλεμος στην Ουκρανία προκάλεσε σοκ στο παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας.
Χώρες κοντά στο Ιράν, όπως το Κατάρ, αποτελούν από τους σημαντικότερους προμηθευτές στον κόσμο, ενώ 20% των εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ – περιλαμβανομένων και αυτών για Ευρώπη και Ασία.
Μέχρι στιγμής, τουλάχιστον, ένδεκα δεξαμενόπλοια LNG από ή προς το Κατάρ έχουν σταματήσει τα ταξίδια τους για να αποφύγουν την πλωτή οδό, σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης πλοίων τα οποία επικαλείται το Bloomberg. Το Κατάρ εξήγαγε 82,2 εκατομμύρια τόνους LNG το 2025.
Επίσης και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διακινούν LNG μέσω της ίδιας οδού. Ερευνητές από το Κέντρο Παγκόσμιας Ενεργειακής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Κολούμπια που επικαλούνταν το Bloomberg προειδοποιούσαν ότι η Ευρώπη είναι μεν λιγότερο εκτεθειμένη στις εξαγωγές LNG από τη Μέση Ανατολή, αλλά η ήπειρος διατηρεί ταυτόχρονα χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης.