Ο κόσμος είναι αντιμέτωπος με τον κίνδυνο να βιώσει τη χειρότερη ενεργειακή κρίση των τελευταίων δεκαετιών εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή, προειδοποίησε σήμερα ο Φατίχ Μπιρόλ, ο διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ), αναφερόμενος σε «μείζονα απειλή» για την παγκόσμια οικονομία.
«Ως σήμερα, έχουμε απολέσει 11 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, με άλλα λόγια περισσότερα απ’ ό,τι στις δυο προηγούμενες πετρελαϊκές κρίσεις μαζί», τόνισε στο National Press Club στην Καμπέρα ο κ. Μπιρόλ, αναφερόμενος στις κρίσεις των χρόνων του 1970.
«Την εποχή, σε καθεμιά από τις κρίσεις, ο κόσμος είχε απολέσει περίπου πέντε εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, ή αλλιώς, αν προσθέταμε και τις δύο, 10 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα», εξήγησε ο κ. Μπιρόλ.
Αναφερόμενος επίσης στις συνέπειες της στρατιωτικής εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022,πρόσθεσε πως «αυτή η κρίση ως αυτό το στάδιο ισοδυναμεί με δυο πετρελαϊκές κρίσεις και την κατάρρευση της αγοράς αερίου μαζί».
Τουλάχιστον σαράντα ενεργειακές υποδομές έχουν υποστεί «σοβαρές ή πολύ σοβαρές» ζημιές εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή για 24η ημέρα, συνέχισε.
«Καμιά χώρα δεν θα μπορέσει να έχει ανοσία έναντι των συνεπειών αυτής της κρίσης, αν συνεχιστεί σε αυτόν τον δρόμο. Είναι επομένως απαραίτητο να υπάρξει δράση σε παγκόσμια κλίμακα», εκτίμησε ακόμη ο κ. Μπιρόλ.
«Η παγκόσμια οικονομία είναι αντιμέτωπη με μείζονα απειλή και ελπίζω (…) ότι το πρόβλημα θα επιλυθεί το συντομότερο δυνατόν», συμπλήρωσε.
Το στενό του Χορμούζ, από το οποίο διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το 20% της παγκόσμιας παραγωγής υδρογονανθράκων, είναι ουσιαστικά κλειστό από το ξέσπασμα του πολέμου που έχει βάλει φωτιά στη Μέση Ανατολή από την 28η Φεβρουαρίου — η μεταφορά εμπορευμάτων έχει κατακρημνιστεί (-95%), σύμφωνα με την εταιρεία αναλύσεων Kpler.
Αν το Ιράν δεν έχει ανοίξει το στενό ως τα ξημερώματα, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να «βομβαρδίσει και να αφανίσει» τους ιρανικούς ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς, «αρχίζοντας από τον μεγαλύτερο».
Σε αντίποινα για τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις, το Ιράν διεξάγει πλήγματα αντιποίνων εναντίον υποδομών, ιδίως ενεργειακών, σε κράτη-συμμάχους της Ουάσιγκτον στην περιοχή, κι εναντίον πλοίων κινούμενων στον Κόλπο, ιδίως όσων βρίσκονται κοντά στο στενό.
Με την προσδοκία πως θα φρέναρε την απογείωση των τιμών του μαύρου χρυσού, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν την Παρασκευή πως θα επιτρέψουν, για έναν μήνα, τις πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου που μεταφέρεται από πλοία. Όμως η Τεχεράνη αντέτεινε πως δεν έχει κανένα πλεόνασμα αργού που βρίσκεται στη θάλασσα.
Αντίστροφη μέτρηση για το τελεσίγραφο του Ντ. Τραμπ στο Ιράν να ανοίξει το Στενό του Χορμούζ
Το τελεσίγραφο το οποίο έδωσε ο Ντόναλντ Τραμπ στην Τεχεράνη προκειμένου να ανοίξει το στενό του Χορμούζ, στρατηγικής σημασίας για τον εφοδιασμό της παγκόσμιας αγοράς με υδρογονάνθρακες, φθάνει στη λήξη του σε λίγες την 24η ημέρα του πολέμου εναντίον του Ιράν, το Ισραήλ διαμηνύει πως προετοιμάζεται για αρκετές «εβδομάδες» εχθροπραξιών ακόμη.
Αν το Ιράν δεν έχει ανοίξει ως τη νύχτα της Δευτέρας προς Τρίτη το θαλάσσιο πέρασμα, όπου η κίνηση των πλοίων έχει παραλύσει σχεδόν εντελώς, ο αμερικανός πρόεδρος απείλησε να «βομβαρδίσει και να αφανίσει» τους ιρανικούς ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς, «αρχίζοντας από τον μεγαλύτερο».
Αν ληφθεί υπόψη η ώρα που δημοσίευσε το μήνυμα αυτό μέσω Truth Social, προχθές Σάββατο, το τελεσίγραφό του θα εκπνεύσει στις 01:44 (ώρα Ελλάδας), το απόγευμα της Δευτέρας ώρα Ουάσιγκτον, νωρίς το πρωί της Τρίτης ώρα Τεχεράνης.
«Ίσως χρειαστεί να κλιμακώσουμε για να αποκλιμακώσουμε», πέταξε χθες Κυριακή ο υπουργός Οικονομικών της κυβέρνησής του, ο Σκοτ Μπέσεντ.
Αν η Ουάσιγκτον κάνει πράξη την απειλή αυτή, η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει πως θα κλείσει οριστικά το στενό, από το οποίο διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το 20% του πετρελαίου και του αερίου που μεταφέρεται διά θαλάσσης παγκοσμίως.
Ήδη το στενό του Χορμούζ είναι σχεδόν κλειστό από το ξέσπασμα του πολέμου που έχει βάλει φωτιά στη Μέση Ανατολή — η μεταφορά εμπορευμάτων έχει κατακρημνιστεί (-95%), σύμφωνα με την εταιρεία αναλύσεων Kpler. Πολύ μικρός αριθμός φορτηγών και πετρελαιοφόρων δεξαμενόπλοιων το διασχίζει πλέον.
«Προοίμιο εισβολής»
Ενώ η κυβέρνηση των ΗΠΑ διατηρεί την ατμόσφαιρα αμφιβολίας για τη διάρκεια και το ενδεχόμενο τέλος των στρατιωτικών της επιχειρήσεων, το Ισραήλ έκανε σαφές χθες ότι ετοιμάζεται «για εβδομάδες μαχών εναντίον του Ιράν και της Χεζμπολά», λιβανικού σιιτικού κινήματος προσκείμενου στην Τεχεράνη.
Ο ισραηλινός στρατός ετοιμάζεται «να εντατικοποιήσει τις στοχευμένες χερσαίες επιχειρήσεις και τα πλήγματα» στον Λίβανο για να απωθηθεί η απειλή της Χεζμπολά «μακριά από τα σύνορα», διεμήνυσε ο αρχηγός του γενικού επιτελείου υποστράτηγος Εγιάλ Ζαμίρ.
Κατέστρεψε λίγο νωρίτερα στρατηγικής σημασίας γέφυρα στον νότιο Λίβανο, διότι τη χρησιμοποιούσε κατ’ αυτόν η Χεζμπολά. Υλικό που απαθανάτισαν εικονολήπτες του Γαλλικού Πρακτορείου εικονίζει καπνό να υψώνεται μετά τον βομβαρδισμό στη γέφυρα Κασμίγια, πάνω στον κυριότερο οδικό άξονα που συνδέει την περιφέρεια της Τύρου με την υπόλοιπη χώρα.
Ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν είδε «προοίμιο χερσαίας εισβολής» και κατήγγειλε την «επικίνδυνη κλιμάκωση και την κατάφωρη παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας» της χώρας του.
Δυο γέφυρες πάνω από τον ποταμό Λιτάνι, που διαρρέει τον Λίβανο κάπου τριάντα χιλιόμετρα βόρεια από τα σύνορα με το Ισραήλ, είχαν ήδη βομβαρδιστεί την περασμένη Τετάρτη.
Πυρηνικές εγκαταστάσεις
Μολονότι το Ισραήλ και οι ΗΠΑ διαβεβαιώνουν πως έχουν «αποδεκατίσει», αποδυναμώσει την ιρανική ηγεσία αφότου άρχισαν τον πόλεμο την 28η Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη συνεχίζει τις επιθέσεις αντιποίνων της και τις απειλές της.
Η ανησυχία εντείνεται όσον αφορά τις επιθέσεις με στόχο πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Ο πόλεμος έχει εισέλθει σε «επικίνδυνη φάση», υπογράμμισε μέσω X ο γενικός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεέσους, καλώντας «όλα» τα εμπόλεμα μέρη να «ασκήσουν τη μέγιστη στρατιωτική αυτοσυγκράτηση και να αποφύγουν οποιεσδήποτε ενέργειες θα μπορούσαν να προκαλέσουν πυρηνικά δυστυχήματα».
Προχθές Σάββατο το βράδυ, δυο ιρανικά πλήγματα, εξαιρετικά καταστροφικά, τραυμάτισαν πάνω από εκατό ανθρώπους, κατά τον επίσημο απολογισμό, στο νότιο Ισραήλ. Ένας από τους πυραύλους έπληξε κατοικημένη περιοχή μερικά χιλιόμετρα από κέντρο πυρηνικής έρευνας στη Ντιμόνα, εγκατάσταση για την οποία τηρείται άκρα μυστικότητα.
Το Ισραήλ θεωρείται η μοναδική χώρα που διαθέτει πυρηνικά όπλα στη Μέση Ανατολή, παρότι ασκεί πολιτική «στρατηγικού επαμφοτερισμού» για το ζήτημα.
«Νομίζαμε πως ήμασταν ασφαλείς. Δεν το περιμέναμε αυτό», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο η Γκαλίτ Αμίρ, νοσηλεύτρια στη Ντιμόνα, 50 ετών.
Βάζοντας στο στόχαστρο τη Ντιμόνα, το Ιράν υπογράμμισε πως ανταπέδωσε «εχθρικό πλήγμα» εναντίον πυρηνικού εργοστασίου στη Νατάνζ, νότια της πρωτεύουσας.
Ο ισραηλινός στρατός υποστήριξε πως «δεν είναι ενήμερος» για το πλήγμα αυτό, με την κρατική τηλεόραση KAN να αναφέρει πως επρόκειτο για αμερικανική ενέργεια.
Σύμφωνα με τον ιρανικό οργανισμό ατομικής ενέργειας «δεν αναφέρθηκε καμιά διαρροή ραδιενέργειας» στην εγκατάσταση αυτή, που είχε ήδη βομβαρδιστεί στις αρχές Μαρτίου.
«Θεμιτοί στόχοι»
Μετά τους βομβαρδισμούς αυτούς, ο διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) κάλεσε να ασκηθεί «η μέγιστη αυτοσυγκράτηση» από στρατιωτική άποψη.
Εξαπολύοντας την επίθεση εναντίον της Τεχεράνης την 28η Φεβρουαρίου, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ άρχισαν έναν πόλεμο που απογείωσε τις τιμές των υδρογονανθράκων, ιδιαίτερα μετά τα πλήγματα σε εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Μετά το τελεσίγραφο του Ντόναλντ Τραμπ για το Χορμούζ, η Τεχεράνη αντέδρασε απειλώντας να βάλει στο στόχαστρο ενεργειακές υποδομές, ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες κι εργοστάσια αφαλάτωσης νερού στην περιοχή, που ήδη ασφυκτιά εξαιτίας του πολέμου, κρίνοντας πως θα μετατραπούν σε «θεμιτούς στόχους». Αναφέρθηκε επίσης σε εταιρείες με αμερικανούς μετόχους.
Οι τιμές του πετρελαίου ανέβαιναν λίγη ώρα μετά την έναρξη των συναλλαγών σήμερα με αυτήν του WTI, αμερικανικής ποικιλίας αναφοράς, να ξεπερνά τα 100 δολάρια.
Αν ο πόλεμος διαρκέσει «πάνω από έξι μήνες», «όλες οι οικονομίες του κόσμου θα υποφέρουν», προειδοποίησε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του γαλλικού κολοσσού των υδρογονανθράκων TotalEnergies, ο Πατρίκ Πουγιανέ, που υπολογίζει ότι επί του παρόντος κάπου «10 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα δεν μπορούν να βγουν από τον Κόλπο».
Κάπου είκοσι χώρες -ανάμεσά τους τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Βρετανία, η Γαλλία, η Ιαπωνία- έχουν δηλώσει «έτοιμες να συμβάλουν στις προσπάθειες» για να ξανανοίξει το στενό του Χορμούζ, ωστόσο δεν εννοούν όλες το ίδιο πράγμα.
Στην ιρανική πρωτεύουσα, ο αριθμός των αμερικανοϊσραηλινών βομβαρδισμών έχει μειωθεί κάπως τις τελευταίες ημέρες κι οι αγορές ξαναβρήκαν κάποια ζέση. Αλλά κυριαρχεί η αγωνία και το άγχος. «Το μοναδικό κοινό πράγμα που αισθανόμαστε αυτή την περίοδο είναι η αβεβαιότητα για την έκβαση» αυτού του πολέμου, συνοψίζει η Σίβα, 31 ετών, κάτοικος της Τεχεράνης.
Διαβάστε επίσης:
The post Ο κόσμος αντιμέτωπος με τη χειρότερη ενεργειακή κρίση εδώ και δεκαετίες appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.