Η τιμή βαρελιού του WTI (αμερικανική ποικιλία αναφοράς), καταγράφει νέα αλματώδη άνοδο, κατά 5% και πλέον, καθώς νέες επιθέσεις του Ιράν σε πλοία στο Στενό του Ορμούζ επιδείνωσαν τους φόβους για διακοπή του εφοδιασμού.
Σήμερα το πρωί, το West Texas Intermediate αυξανόταν κατά 5,48%, στα 92,03 δολάρια.
Από την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, την 28η Φεβρουαρίου, η τιμή του βαρελιού πετρελαίου αυξήθηκε κατά 20 δολάρια και πλέον.
Αντίστοιχη ειναι η αύξηση στην τιμή του Brent.
Nωρίτερα, η κυβέρνηση των ΗΠΑ, είχε ανακοινώσει ότι θα διαθέσει στην αγορά προοδευτικά 172 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τα στρατηγικά της αποθέματα.
Η κίνηση αυτή γίνεται στο πλαίσιο συντονισμένης προσπάθειας των χωρών του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (International Energy Agency – IEA) με στόχο να περιοριστεί η άνοδος της τιμής του αργού και ως εκ τούτου οι συνέπειες για την οικονομία εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Ο ΙΕΑ δήλωσε ότι η απελευθέρωση συνολικά 400 εκατομμυρίων βαρελιών υποστηρίχθηκε ομόφωνα από 32 χώρες μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Αυστραλίας.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι η απόφαση να απελευθερωθεί πετρέλαιο από τα στρατηγικά αποθέματα θα μειώσει σημαντικά τις τιμές πετρελαίου.
«Είμαι στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσω ότι νωρίτερα σήμερα ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας συμφώνησε να συντονίσει την απελευθέρωση ενός ρεκόρ 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από διάφορα εθνικά αποθέματα πετρελαίου σε όλο τον Κόσμο, κάτι που θα μειώσει σημαντικά τις τιμές του πετρελαίου, καθώς τερματίζουμε αυτή την απειλή για την Αμερική και τον Κόσμο», είπε.
«Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε στην αγορά πετρελαίου είναι άνευ προηγουμένου σε κλίμακα, γι’ αυτό και είμαι πολύ χαρούμενος που τα κράτη μέλη του ΙΕΑ ανταποκρίθηκαν με μια συλλογική δράση έκτακτης ανάγκης άνευ προηγουμένου», δήλωσε ο εκτελεστικός διευθυντής του ΙΕΑ, Φατίχ Μπιρόλ.
«Τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης θα διατεθούν στην αγορά σε χρονικό διάστημα που είναι κατάλληλο για τις εθνικές συνθήκες κάθε χώρας μέλους», δήλωσε ο IEA, προσθέτοντας ότι αυτό θα «συμπληρωθεί από πρόσθετα μέτρα έκτακτης ανάγκης από ορισμένες χώρες».
Αναλυτές δήλωσαν ότι η απελευθέρωση των αποθεμάτων ήταν ανεπαρκής για να μετριάσει τις ανησυχίες της αγοράς.
Αναφέρουν ότι ο ρυθμός της καθημερινής απελευθέρωσης των αποθεμάτων της ΔΟΕ θα έχει εξίσου μεγάλη σημασία, αν όχι μεγαλύτερη, από το συνολικό μέγεθος.
Εάν απελευθερωθούν 100 εκατομμύρια βαρέλια τον επόμενο μήνα, ο ημερήσιος ρυθμός θα ανέλθει σε περίπου 3,3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα – ένα κλάσμα της τρέχουσας διακοπής της προμήθειας περίπου 20 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα, με το Στενό του Ορμούζ μεταξύ Ιράν και Ομάν να είναι ουσιαστικά μπλοκαρισμένο.
Το 2022, τα κράτη μέλη του IEA απελευθέρωσαν 182,7 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων σε δύο στάδια, που ήταν τότε η μεγαλύτερη ποσότητα στην ιστορία της IEA, όταν η Ρωσία ξεκίνησε την πλήρη εισβολή της στην Ουκρανία.
Οι ΗΠΑ ήταν μακράν ο μεγαλύτερος συνεισφέρων σε αυτή την απελευθέρωση.
Η υπουργός Πόρων της Αυστραλίας, Madeleine King, δήλωσε ότι η απόφαση του Διεθνούς Οργάνισμού Ενέργειας να διαθέσει 400 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα είναι μια «σημαντική».
Σε συνέντευξή της στο ABC Radio National Breakfast, η κα King ανέφερε ότι ο υπουργός Ενέργειας Chris Bowen ασχολείται με το θέμα της προμήθειας καυσίμων.
Επισήμανε ότι αν η Αυστραλία αποφασίσει να αποδεσμεύσει το εθελοντικό της μερίδιο από τα αποθέματα, όπως ζητήθηκε από τον IEA, το πετρέλαιο θα παραμείνει στην Αυστραλία.
Η κυβέρνηση, είπε, θα λάβει «μεθοδικά» και «με προσοχή» την απόφαση σχετικά με την αποδέσμευση.
«Θα εξεταστεί, αλλά σε γενικές γραμμές, θέλω να είμαι πολύ σαφής: αυτό το καύσιμο θα παραμείνει στην Αυστραλία».
Ο εκτελεστικός διευθυντής του IEA είπε ότι η αποδέσμευση των στρατηγικών αποθεμάτων θα γίνει με βάση το χρονοδιάγραμμα που αρμόζει στις συνθήκες κάθε χώρας ξεχωριστά.
Ο Οργανισμός θα παράσχει περισσότερες λεπτομέρειες για το πώς θα εφαρμοστεί αυτή η απόφαση, εν ευθέτω χρόνο, πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι ο IEA θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις αγορές πετρελαίου και αερίου.
Την απόφαση του IEA χαιρέτισε ο Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ Νταν Γιόργκενσεν, λέγοντας ότι η Επιτροπή συνεχίζει να συντονίζει τις ενέργειές των χωρών μελών της, σε συνεργασία με τον Οργανισμό.
Η αποδέσμευση των αποθεμάτων, η έκτη που αποφασίζεται από τον IEA, είναι η μεγαλύτερη στην ιστορία του.
Ισοδυναμεί με την ποσότητα πετρελαίου που περνά μέσα σε 20 ημέρες από τα Στενά του Χορμούζ, έναν θαλάσσιο δίαυλο κρίσιμης σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο, που παραμένει ντε φάκτο κλειστός λόγω του πολέμου, ανέφερε η Σιμόν Ταλιαπιέτρα, του Ινστιτούτου Μπρέγκελ.
Γιατί οι χώρες αποθηκεύουν πετρέλαιο;
Το πετρέλαιο κινεί αυτοκίνητα, πλοία και αεροσκάφη. Καλύπτει σχεδόν το ένα τρίτο των ενεργειακών αναγκών σε όλον τον κόσμο και αποτελεί την πρώτη ύλη για πολλά αντικείμενα καθημερινής χρήσης, κυρίως τα πλαστικά.
Οι χώρες, ιδίως εκείνες που δεν παράγουν πετρέλαιο, καθώς και ορισμένοι διεθνείς οργανισμοί, προσπαθούν να διασφαλίσουν αποθέματα ασφαλείας, για την περίπτωση κάποιας γεωπολιτικής αναταραχής ή ρήξης στην αλυσίδα ανεφοδιασμού.
Ποιος είναι ο ρόλος του IEA;
Ο IEA ιδρύθηκε το 1974 μετά την πετρελαϊκή κρίση και στόχος του είναι να εγγυάται την ενεργειακή ασφάλεια και τον ανεφοδιασμό. Αριθμεί 32 χώρες μέλη, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Αυστραλία, η Αυστρία, το Βέλγιο, ο Καναδάς, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ιαπωνία, το Μεξικό, η Τουρκία και οι ΗΠΑ.
Κάθε μέλος υποχρεούται να διαθέτει αποθέματα πετρελαίου ίσα με τουλάχιστον 90 ημέρες καθαρών εισαγωγών. Τα αποθέματα αυτά μπορεί να αφορούν αργό πετρέλαιο ή διυλισμένα προϊόντα, όπως καύσιμα. Ο στόχος είναι «να αμβλυνθούν οι αρνητικές οικονομικές συνέπειες» από τις ελλείψεις ή τα προβλήματα στον ανεφοδιασμό.
Προηγούμενες αποδεσμεύσεις
Ο IEA έχει αποδεσμεύσει αποθέματά του πέντε φορές στο παρελθόν: λίγο πριν από τον Πόλεμο του Κόλπου το 1991, μετά τους κυκλώνες Κατρίνα και Ρίτα το 2005, όταν ξέσπασε ο εμφύλιος πόλεμος στη Λιβύη το 2011 και δύο φορές μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, το 2022.
Στο τέλος της περασμένης εβδομάδας ο εκτελεστικός διευθυντής του IEA, δήλωνε ότι «υπάρχει πολύ πετρέλαιο στην αγορά», όμως η τιμή του βαρελιού έφτασε τη Δευτέρα σχεδόν τα 120 δολάρια, για να αποκλιμακωθεί στη συνέχεια.
Πόσα είναι τα αποθέματα;
Τα μέλη του IEA διακρατούν περισσότερα από «1,2 δισεκατομμύρια βαρέλια ως δημόσια αποθέματα έκτακτης ανάγκης», καθώς και περίπου 600 εκατομμύρια βαρέλια που διαθέτουν οι ιδιώτες «κατόπιν κυβερνητικής εντολής».
Η Βρετανία ανακοίνωσε νωρίτερα ότι τα αποθέματά της ανέρχονται σε 76,6 εκατ. βαρέλια και θα αποδεσμεύσει 13,5 εκατομμύρια από αυτά στο πλαίσιο της απόφασης του IEA.
Η Ιαπωνία ανέφερε επίσης ότι θα αντλήσει σχεδόν 80 εκατομμύρια βαρέλια από τα αποθέματά της. Το Τόκιο εισάγει το 95% του πετρελαίου του από τη Μέση Ανατολή και το 90% από αυτό περνά από τα Στενά του Χορμούζ.
Η Γερμανία σχεδιάζει να αποδεσμεύσει το 12% των στρατηγικών αποθεμάτων της.
Η Γαλλία έχει «λίγο περισσότερα από 100 εκατομμύρια βαρέλια διαθέσιμα», ανέφερε ο υπουργός Οικονομικών Ρολάν Λεσκίρ.
Η Ιταλία ανέφερε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι σκοπεύει να αποδεσμεύσει στο 12 ή 13% των αποθεμάτων της.
Το 2022, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, τα μέλη του ΙΕΑ αποδέσμευσαν, όλα μαζί, 185 εκατομμύρια βαρέλια.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, τα αποθέματα πετρελαίου ξεπερνούσαν το 2025 τα 8,2 δισ. βαρέλια. Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου κατέγραφε πλεόνασμα από τις αρχές του 2025.
Ο πλανήτης καταναλώνει περίπου 100 εκατομμύρια βαρέλια μαύρου χρυσού ημερησίως.
Τι συμβαίνει με τις χώρες που δεν είναι μέλη του ΙΕΑ;
Η δανέζικη ναυτιλιακή εταιρεία Maersk ανέφερε στην εφημερίδα Le Monde ότι ανησυχεί για τον ανεφοδιασμό των πλοίων της στη Μέση Ανατολή και την Ασία, όπου «τα αποθέματα μειώνονται» και κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς καύσιμα.
Η Ασία είναι περισσότερο εκτεθειμένη γιατί εξαρτάται από τις εισαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με το πρακτορείο Bloomberg, η Κίνα ζήτησε στις αρχές Μαρτίου από τα μεγαλύτερα διυλιστήριά της να αναστείλουν τις εξαγωγές ντίζελ και βενζίνης. Ένας από τους μεγαλύτερους καταναλωτές πετρελαίου, κυρίως από χώρες της Μέσης Ανατολής, η Κίνα έχει συσσωρεύσει εδώ και χρόνια σημαντικές ποσότητες αργού, που σύμφωνα με την εταιρεία Kpler ανέρχονται σε περίπου 1,2 δισεκ. βαρέλια.
Ένας άλλος μεγάλος καταναλωτής, η Ινδία, πήρε την άδεια από τις ΗΠΑ να συνεχίσει να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο, για έναν μήνα, παρά τις διεθνείς κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στη Μόσχα.
Άλλες χώρες καταφεύγουν σε διαφορετικού τύπου μέτρα: για να διαφυλάξει τα αποθέματά του, το Μπαγκλαντές διανέμει καύσιμα με το δελτίο ενώ η Μιανμάρ επέβαλε απαγορεύσεις στην κυκλοφορία.
The post Ανοδικά η τιμή πετρελαίου παρά την αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.