Η Αυστραλία προωθεί μια νέα, φιλόδοξη πρωτοβουλία που στοχεύει να αναδιαμορφώσει τις σχέσεις μεταξύ των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών και των μέσων ενημέρωσης. Η κυβέρνηση σχεδιάζει να επιβάλει φόρο στις Meta, Google και TikTok, με σκοπό τη χρηματοδότηση της δημοσιογραφίας. Το σχετικό νομοσχέδιο αναμένεται να κατατεθεί στο Κοινοβούλιο μέσα στο καλοκαίρι, εισάγοντας έναν μηχανισμό κινήτρων ώστε οι πλατφόρμες να συνάπτουν συμφωνίες με δημοσιογραφικούς οργανισμούς.
Σύμφωνα με το προτεινόμενο πλαίσιο, οι εταιρείες που δεν θα προχωρούν σε εμπορικές συμφωνίες με τα ΜΜΕ θα υπόκεινται σε φόρο 2,25% επί των εσόδων τους στην Αυστραλία. Αντίθετα, όσες επιλέξουν να πληρώνουν για τη χρήση δημοσιογραφικού περιεχομένου θα απολαμβάνουν φορολογικές ελαφρύνσεις, μειώνοντας έτσι το συνολικό τους κόστος.
Η κυβέρνηση υπολογίζει ότι το μέτρο μπορεί να αποφέρει μεταξύ 200 και 250 εκατομμυρίων αυστραλιανών δολαρίων ετησίως. Τα έσοδα αυτά θα κατευθύνονται απευθείας σε οργανισμούς ενημέρωσης, με βάση τον αριθμό των δημοσιογράφων που απασχολούν. Στόχος είναι η ενίσχυση της ποιοτικής δημοσιογραφίας και η διασφάλιση της βιωσιμότητας του κλάδου, ο οποίος έχει πληγεί από τη μεταφορά διαφημιστικών εσόδων στις ψηφιακές πλατφόρμες.
Ο πρωθυπουργός Anthony Albanese τόνισε ότι η δημοσιογραφική εργασία έχει αξία που πρέπει να αποζημιώνεται, επισημαίνοντας πως δεν είναι αποδεκτό το περιεχόμενο να αξιοποιείται από πολυεθνικές χωρίς ανταπόδοση. Όπως δήλωσε, «Η επένδυση στη δημοσιογραφία είναι κρίσιμη για μια υγιή δημοκρατία».
Αντιδράσεις και προβληματισμοί
Οι αντιδράσεις από τις εταιρείες είναι ήδη έντονες. Η Meta κάνει λόγο για έναν έμμεσο «ψηφιακό φόρο» που, όπως υποστηρίζει, δεν αντανακλά την πραγματικότητα της αγοράς. Από την πλευρά της, η Google σημειώνει ότι έχει ήδη συνάψει εμπορικές συμφωνίες με ΜΜΕ και θεωρεί πως το νέο μέτρο αγνοεί τις αλλαγές στον τρόπο κατανάλωσης ειδήσεων. Παράλληλα, επικριτές προειδοποιούν ότι τέτοιου είδους παρεμβάσεις μπορεί να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη εξάρτηση των μέσων ενημέρωσης από κρατικές πολιτικές.
Το προηγούμενο πλαίσιο και οι προοπτικές
Η Αυστραλία είχε επιχειρήσει το 2021 να εφαρμόσει ένα παρόμοιο σύστημα, το οποίο τότε οδήγησε τις πλατφόρμες σε συμφωνίες με εκδότες. Ωστόσο, η απόσυρση ή ο περιορισμός της προβολής ειδήσεων από τις πλατφόρμες τα επόμενα χρόνια ανέδειξε τα όρια εκείνου του μοντέλου.
Η νέα πρωτοβουλία επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα για το ποιος πρέπει να πληρώνει για την ενημέρωση στην ψηφιακή εποχή, σε μια περίοδο όπου η ισορροπία ανάμεσα στην τεχνολογία, την οικονομία και τη δημοκρατία δοκιμάζεται έντονα.