ΚΑΠΟΤΕ, οι ελληνικές παροικίες της Αυστραλίας μετρούσαν αφίξεις. Καραβιές, βαλίτσες, όνειρα και μια “θα τα καταφέρουμε όπως και να ‘χει” νοοτροπία που θα ζήλευε και η NASA. Σήμερα, όπως δείχνουν τα στοιχεία της ABS, μετράμε κάτι άλλο: απουσίες.
ΟΙ γεννημένοι στην Ελλάδα στην Αυστραλία μειώνονται σταθερά και χωρίς πολλά-πολλά. Από τις 138.080 το 1996, έχουμε φτάσει περίπου στις 86.980 το 2025. Δηλαδή, σε απλά ελληνικά, χάσαμε μια ολόκληρη μεσαία πόλη… και βάλε. Αν συνεχίσουμε έτσι, στο μέλλον θα χρειαστούμε reunion για να βρούμε άλλον Έλληνα στο σούπερ μάρκετ.
ΚΑΙ δεν είναι μόνο οι αριθμοί. Είναι και η αίσθηση. Τα σχολεία μας αδειάζουν από ελληνόπουλα, οι εκκλησίες μας γεμίζουν περισσότερο με μνήμες παρά με νέες φωνές, οι σύλλογοι κάνουν ό,τι μπορούν για να κρατήσουν ζωντανό ένα κέφι που μοιάζει να έχει πάρει σύνταξη. Ακόμη και οι πολιτιστικές εκδηλώσεις αρχίζουν να θυμίζουν reunion συγγενών τρίτης τάξης: όλοι γνωρίζονται μεταξύ τους.
ΟΠΩΣ είπε εύστοχα ένας καθηγητής, από τις “καραβιές της μετανάστευσης” περάσαμε στις “καραβιές μνημοσύνων”. Σκληρό, αλλά αν το σκεφτεί κανείς, έχει μια δόση… γραφειοκρατικής ακρίβειας. Η πρώτη γενιά δεν φεύγει απλώς· αποχωρεί με τιμές, ιστορία και ένα “μην ξεχάσετε να ανάψετε κερί”.
ΙΣΩΣ τελικά το ερώτημα δεν είναι πόσοι γεννήθηκαν στην Ελλάδα ζουν εδώ, αλλά πόσοι συνεχίζουν να κουβαλούν την Ελλάδα μέσα τους — έστω και με αυστραλιανή προφορά και GPS που μπερδεύει τα τσι και τα τζι.
ΓΙΑΤΙ οι αριθμοί αλλάζουν. Η ταυτότητα, όμως, κάνει κάτι πιο πονηρό: απλώς μεταμορφώνεται.
ΟΜΟΛΟΓΩ πως μερικές φορές τα σχόλια κάτω από μια είδηση αξίζουν περισσότερο… από την ίδια την είδηση. Και η υπόθεση με τους δύο Έλληνες που κρατούνται στην Τουρκία δεν αποτέλεσε εξαίρεση.
ΜΕ το που δημοσιεύτηκε η είδηση, αρκετοί ομογενείς έσπευσαν όχι τόσο να εκφράσουν ανησυχία ή συμπαράσταση, αλλά να… ανοίξουν το δικό τους μικρό «δικαστήριο» στα σχόλια. Κάποιος θα νόμιζε ότι περίμεναν πρώτα να βγει η απόφαση του Αρείου Πάγου της Facebookικής Δικαιοσύνης πριν αποφασίσουν αν επιτρέπεται η συμπόνια.
Η ΕΙΔΗΣΗ, βέβαια, είναι σοβαρή: δύο άνθρωποι κρατούνται στην Κωνσταντινούπολη, οι κυβερνήσεις κινούνται διπλωματικά, το ΥΠΕΞ έχει εμπλακεί, και υπάρχει μια οικογένεια που τρέχει να μαζέψει νομικά έξοδα που θυμίζουν περισσότερο στεγαστικό δάνειο παρά δικηγορική υπόθεση. Αλλά στο διαδίκτυο φαίνεται πως η πραγματικότητα έχει πάντα ανταγωνισμό: την άποψη του «ειδικού σχολιαστή με καφέ στο χέρι».
ΚΑΠΟΙΟΙ έσπευσαν να κρίνουν όχι μόνο το περιστατικό, αλλά και τους ίδιους τους ομογενείς που τόλμησαν να δείξουν ενδιαφέρον. Λες και υπάρχει ειδικό πρωτόκολλο συμπόνιας: επιτρέπεται μόνο αν έχεις πρώτα περάσει εξετάσεις «σωστής πατριωτικής αντίδρασης».
ΤΟ πιο εντυπωσιακό; Πολλοί σχολιαστές έδειξαν μεγαλύτερη βεβαιότητα από όση δείχνουν συνήθως οι ίδιες οι αρχές. Με άλλα λόγια, το αυστραλιανό Υπουργείο Εξωτερικών μπορεί να διαβουλεύεται, αλλά το Facebook ήδη έχει εκδώσει πόρισμα, απόφαση και εφέσεις.
ΚΑΙ μέσα σε όλο αυτό, δύο οικογένειες περιμένουν, δύο άνθρωποι κρατούνται, και μια υπόθεση που θα έπρεπε να αντιμετωπίζεται με σοβαρότητα γίνεται άλλο ένα επεισόδιο στο ατελείωτο ριάλιτι της διαδικτυακής αγανάκτησης.
Ίσως τελικά το μόνο που δεν χρειάζεται visa για να ταξιδέψει γρήγορα, είναι η άποψη.
ΞΕΡΟΥΜΕ όλοι πως η στήλη —και εγώ προσωπικά, χωρίς να κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας— δίνει ιδιαίτερο βάρος στο ζήτημα της ελληνομάθειας στην Αυστραλία. Και διαβάζοντας το ρεπορτάζ του «Νέου Κόσμου» για το μέλλον της ελληνικής γλώσσας, δεν σας κρύβω ότι ανησύχησα. Όχι του τύπου «έχασα τον ύπνο μου», αλλά σίγουρα του τύπου «κάτι πρέπει να κάνουμε όλοι μας και μάλιστα χθες».
ΣΕ κλίμα έντονου ενδιαφέροντος —και ελαφράς εκπαιδευτικής αγωνίας— πραγματοποιήθηκε η ανοιχτή συνάντηση του Pharos Alliance στο Alphington Grammar School, με θέμα το παρόν και το μέλλον της ελληνικής γλώσσας στην Αυστραλία. Με άλλα λόγια: μαζεύτηκαν όλοι οι «φύλακες της γλώσσας» για να δουν αν ο φάρος ακόμα ανάβει ή αν τρεμοσβήνει από λογαριασμούς ρεύματος. (Μεταξύ μας, δεν μαζεύτηκαν όλοι. Οι πιο πολλοί εκπαιδευτικοί απουσίαζαν, αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία.)
Ο πρόεδρος καθηγητής Joe Lo Bianco παρουσίασε δράσεις, παρεμβάσεις και συνεργασίες, αποδεικνύοντας ότι ο οργανισμός δεν έχει κοιμηθεί — απλώς δουλεύει με υπερωρίες, όπως κάθε τίμιο γλωσσικό φιλότιμο. Μίλησε για επιτυχίες, για επαφές με φορείς και για προγράμματα στήριξης. Με λίγα λόγια: αν η ελληνική γλώσσα ήταν ασθενής, θα είχε ήδη έναν πολύ δραστήριο γιατρό — απλώς χρειάζεται και νοσοκόμες (δηλαδή όλους εμάς).
ΑΠΟ την πλευρά της, η αντιπρόεδρος Γιώτα Σταυρίδου μίλησε για νομοθετικές βελτιώσεις και δικαιώσεις. Δηλαδή, σε μια χώρα όπου η γραφειοκρατία συχνά χρειάζεται δική της μετάφραση στα ελληνικά, καταφέραμε τουλάχιστον να βελτιώσουμε κάτι. Πρόοδος.
Η ανησυχία για το La Trobe και η αναστολή του Advanced Major ήρθαν να μας θυμίσουν ότι η γλώσσα δεν χάνεται απότομα — απλώς μικραίνει σιγά σιγά, σαν φωτογραφία που ξεθωριάζει.
ΚΑΙ βέβαια, τα σχολεία: άλλα παλεύουν με όραμα και συνεργασία, άλλα με… «αόρατες διαβουλεύσεις». Το συμπέρασμα όμως μένει καθαρό: όπου υπάρχει μεράκι, τα ελληνικά ανθίζουν. Όπου δεν υπάρχει, τουλάχιστον επιβιώνουν με αξιοπρέπεια και λίγη υπομονή.
Τελικό μήνυμα; Ο φάρος ανάβει ακόμη — αλλά καλό θα ήταν να μην τον αφήσουμε μόνο του στο Αιγαίο της αδιαφορίας.
ΜΕ μια… ευγενική καθυστέρηση τύπου «ελληνική γραφειοκρατία σε διεθνή περιοδεία», τιμήθηκε στις ΗΠΑ και τον Καναδά η εθνική επέτειος της 25ης Μαρτίου. Στη Νέα Υόρκη, στο Σικάγο και στο Τορόντο, η παρουσία από την Ελλάδα ήταν αναβαθμισμένη, με υπουργούς, επίσημους, Ευζώνους και όλο το… «πακέτο της εθνικής περηφάνειας», σαν να λέμε full έκδοση επετειακού εορτασμού με όλα τα extra.
ΚΑΙ κάπου εδώ έρχεται η Μελβούρνη να μας θυμίσει ότι στον παγκόσμιο χάρτη των ομογενειακών σχέσεων υπάρχει και η κατηγορία «update pending». Διότι εκεί, όπως λένε οι κακές (ή μήπως απλώς ειλικρινείς;) γλώσσες, η Αθήνα μάλλον πάτησε snooze και δεν ξύπνησε εγκαίρως για την πρόσκληση.
ΤΟ αποτέλεσμα; Άλλοι πήραν Ευζώνους, σημαίες και φωτογραφίες υψηλής διπλωματικής ανάλυσης, κι εμείς εδώ αναρωτιόμαστε αν η Μελβούρνη μπήκε κατά λάθος στο “spam folder” του Υπουργείου Εξωτερικών.
ΤΟ ερώτημα λοιπόν παραμένει, σχεδόν φιλοσοφικό: γιατί η Μελβούρνη «ξεχάστηκε»; Ήταν θέμα logistics, προτεραιοτήτων ή απλώς κάποιος δεν πάτησε το σωστό κουμπί στο Excel των επετείων;
ΟΠΩΣ και να έχει, η ομογένεια της Μελβούρνης μάλλον αξίζει κάτι καλύτερο από ένα “seen χωρίς απάντηση”.
Και η 25η Μαρτίου, είτε στη Νέα Υόρκη είτε στη Μελβούρνη, δεν είναι ειδοποίηση που τη διαγράφεις εύκολα… ούτε με ένα απλό swipe αριστερά.
ΑΝ το δούμε ψύχραιμα, όλο αυτό μοιάζει σαν να ξεκίνησε ως μια συναυλία «αγάπης και συμπαράστασης» και κατέληξε σε ελληνικό καφενείο όπου τσακώνονται όλοι για το ποιος έφερε τις ελιές.
ΕΙΧΑΜΕ μια φιλανθρωπική εκδήλωση στο Σίδνεϊ, με χορωδίες, συγκίνηση, Μίκη Θεοδωράκη, «Μπαλάντα του Μαουτχάουζεν» και γενικά μια πολύ σοβαρή προσπάθεια να ειπωθεί το αυτονόητο: ότι η μουσική ενώνει. Και πράγματι, για λίγο όλα έμοιαζαν όμορφα. Μέχρι που μπήκε η… επιτροπή των ενστάσεων.
ΞΑΦΝΙΚΑ, μια χορωδία θυμήθηκε ότι έχει «ανησυχίες», άλλη πλευρά ένιωσε «πολιτική δυσφορία», κάποιοι ανησύχησαν για την ασφάλειά τους, και πριν προλάβει να πει κανείς «ρε παιδιά, είναι συναυλία, όχι διάσκεψη του ΟΗΕ», η εκδήλωση είχε ήδη κάνει φτερά.
Η μουσική πήγε περίπατο και έμεινε το πρόγραμμα… σε κατάσταση ψηφιακής ακύρωσης.
Και κάπου εκεί εμφανίζονται και οι ανακοινώσεις υψηλής ρητορικής, που προσπαθούν να βάλουν τάξη στο χάος. Με βαριές λέξεις, ιστορικές αναφορές, καταδίκες, υπερασπίσεις, διαβεβαιώσεις ότι «εμείς δεν είμαστε έτσι», και φυσικά το κλασικό: «η μειοψηφία δεν μας εκπροσωπεί». Δηλαδή το γνωστό ελληνικό: «δεν φταίμε όλοι, αλλά μιλήσαμε όλοι».
ΤΟ πιο ειρωνικό είναι ότι η συναυλία είχε ως θέμα την ενότητα, τη μνήμη και την αλληλεγγύη — τρεις λέξεις που στην πράξη έμειναν σαν αφίσα στον τοίχο ενός άδειου αιθουσαρίου.
ΤΕΛΙΚΑ, αντί για χορωδίες που τραγουδούν μαζί, είχαμε χορωδίες που τραβήχτηκαν χωριστά. Αντί για «Concert for Hope and Unity», πήραμε ένα masterclass στο πώς μια καλή πρόθεση μπορεί να χαθεί μέσα σε παρεξηγήσεις, εντάσεις και λίγο… παγκόσμια νεύρα.
ΚΑΙ όπως πάντα: η μουσική ενώνει — αρκεί να συμφωνήσουμε πρώτα αν επιτρέπεται να ξεκινήσει.
Αυτά από μένα για σήμερα και καλό σας Σαββατοκύριακο.
Τ.Τ.
The post Καραβιές, βαλίτσες, όνειρα και μια “θα τα καταφέρουμε όπως και να ‘χει” νοοτροπία κάποτε appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.