Σε λίγες ώρες ο υπουργός Οικονομικών, Jim Chalmers, θα καταθέσει τον πέμπτο του ομοσπονδιακό προϋπολογισμό, με τον πρωθυπουργό, Anthony Albanese, να δηλώνει «ενθουσιασμένος» για τις μεταρρυθμίσεις που προβλέπονται στο φορολογικό σύστημα με επίκεντρο τη στέγαση.
Αναγνώρισε πάντως ότι η κυβέρνηση «πρέπει να κάνει περισσότερα» πέρα από τις υπάρχουσες πρωτοβουλίες της για την αύξηση της προσφοράς κατοικιών.
«Το όνειρο της ιδιοκατοίκησης γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο, ιδιαίτερα για τους νέους, και αυτό μου το λένε οι ίδιοι, αλλά και οι γονείς και οι παππούδες τους», δήλωσε μιλώντας τηλεφωνικά στο ραδιόφωνο NOVA Adelaide.
«Θα δείτε απόψε ορισμένες αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του φορολογικού συστήματος, αλλά και κινήσεις για την ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών».
Επίσης, μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό 2HD του Newcastle δήλωσε ότι η κυβέρνηση «θα ρίξει τα πάντα» στο ζήτημα της στέγασης.
Από την πλευρά του ο υπουργός Οικονομικών είπε ότι ο αποψινός προϋπολογισμός θα είναι ο πιο φιλόδοξος της κυβέρνησης και θα περιλαμβάνει «περισσότερες περικοπές δαπανών και περισσότερες μεταρρυθμίσεις από το συνηθισμένο».
Όπως είπε, ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στο κόστος ζωής, τη στέγαση και τον πληθωρισμό.
Η κυβέρνηση, συμπλήρωσε, δεν θέλει «να κλωτσήσει το τενεκεδάκι πιο κάτω στον δρόμο (να καθυστερήσει περαιτέρω)» όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις.
Αναφερόμενος στη «δικαιοσύνη μεταξύ γενεών», ο Δρ Chalmers δήλωσε ότι ο προϋπολογισμός θα περιλαμβάνει «μεγάλα, τολμηρά, φιλόδοξα και υπεύθυνα» μέτρα για «να εξισορροπηθούν οι όροι ανταγωνισμού» για τους νέους που προσπαθούν να αγοράσουν το πρώτο τους σπίτι.
Ανέφερε επίσης ότι αναμένει «εκστρατεία φόβου» μετά τις αλλαγές που θα παρουσιαστούν.
«Προτιμώ να αφιερώνω τον χρόνο μου κάνοντας το σωστό, ακόμη κι αν είναι δύσκολο, παρά να αφήνω ορισμένες από αυτές τις προκλήσεις στην επόμενη γενιά για να τις λύσει», είπε.
Ο «σκιώδης υπουργός» Οικονομικών, Tim Wilson, σχολίασε ότι η κυβέρνηση «θα σακατέψει» το μέλλον των νέων με τον προϋπολογισμό.
Υποστήριξε ότι οι αλλαγές στις φορολογικές ρυθμίσεις ουσιαστικά θα ισοδυναμούν με φόρο πάνω στις αποταμιεύσεις για προκαταβολή κατοικίας.
«Ήδη έχουμε τόσους πολλούς νέους που αποταμιεύουν για προκαταβολή αγοράς σπιτιού. Επενδύουν τις οικονομίες τους ώστε να φέρουν πιο κοντά την ευκαιρία και το όνειρο της ιδιοκατοίκησης», είπε.
Ακολουθούν ορισμένες από τις βασικές πολιτικές του προϋπολογισμού που έχουν ήδη προαναγγελθεί.
ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ-ΣΤΕΓΑΣΗ
Η στεγαστική πολιτική βρίσκεται εδώ και χρόνια στο επίκεντρο της συζήτησης για «διαγενεακή αδικία» στην Αυστραλία.
Οι εκλογές του 2025 σηματοδότησαν μια αλλαγή ως προς αυτό.
Ήταν οι πρώτες κάλπες σε ομοσπονδιακό επίπεδο όπου οι ψηφοφόροι των γενεών millennials και Gen Z ξεπέρασαν αριθμητικά τους baby boomers σε κάθε Πολιτεία και Περιοχή της χώρας.
Έτσι, η κυβέρνηση Albanese φαίνεται πλέον πρόθυμη να αγγίξει ορισμένες από τις «ιερές αγελάδες» του αυστραλιανού φορολογικού συστήματος για τη στέγαση, γνωρίζοντας ότι οι δημογραφικές εξελίξεις είναι υπέρ της.
Αυτές οι «ιερές αγελάδες» περιλαμβάνουν το negative gearing (αρνητική μόχλευση) και την έκπτωση στον φόρο υπεραξίας κεφαλαίου (CGT discount).
Η κυβέρνηση είχε δεσμευτεί προεκλογικά πέρυσι ότι δε θα προχωρήσει σε αλλαγές.
Αλλά το ίδιο είχε συμβεί και για τις φορολογικές περικοπές επιπέδου 3.
Όταν ρωτήθηκε για αθετημένες προεκλογικές δεσμεύσεις, ο κ. Albanese δήλωσε:
«Αν αλλάξουμε θέση σε κάποια πολιτική, θα εξηγήσουμε γιατί συμβαίνει αυτό. Ξέρουμε ότι οι πολίτες βρίσκονται υπό πίεση. Ο εύκολος δρόμος είναι να πούμε ‘ας καθίσουμε απλώς να το παρακολουθούμε’. Η δύσκολη αλλά σωστή επιλογή είναι να πάρουμε τις σωστές αποφάσεις και να εφαρμόσουμε τις σωστές πολιτικές».
Πλέον προβλέπεται να αλλάξει τους κανόνες ώστε το φορολογικό σύστημα να ενθαρρύνει επενδύσεις που αυξάνουν την προσφορά νέων κατοικιών, αντί να ωθεί τους επενδυτές να ρίχνουν χρήματα σε ήδη υπάρχοντα ακίνητα εις βάρος των νεότερων που θέλουν να αποκτήσουν το πρώτο τους σπίτι ή διαμέρισμα.
Ο τρόπος με τον οποίο η κυβέρνηση θα διατηρήσει τα υπάρχοντα φορολογικά προνόμια για τους σημερινούς επενδυτές ακινήτων («grandfathering»), καθώς και η διάρκεια της μετάβασης στο νέο σύστημα, θα δοθούν στη δημοσιότητα απόψε.
Ακόμη, η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει $2 δισ. για Δήμους και δημόσιες εταιρείες κοινής ωφέλειας ώστε να υλοποιηθούν υποδομές — δρόμοι, αγωγοί και ηλεκτρικά δίκτυα — που θα στηρίξουν την κατασκευή 65.000 νέων κατοικιών μέσα σε μία δεκαετία.
Ενδέχεται επίσης να ανακοινωθούν αλλαγές στον τρόπο φορολόγησης των καταπιστευμάτων (discretionary trusts).
ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ
Η κυβέρνηση θα επιτρέψει στους εργαζόμενους να αφαιρούν $1.000 από το φορολογητέο εισόδημά τους χωρίς να προσκομίζουν αποδείξεις όταν υποβάλλουν τη φορολογική δήλωση του 2026-27.
Το μέτρο αποσκοπεί στη μείωση της γραφειοκρατίας κατά τη φορολογική περίοδο.
Το Υπουργείο Οικονομικών εκτιμά ότι 6,2 εκατ. εργαζόμενοι — περίπου το 42% των φορολογουμένων — θα ωφεληθούν, με μέση φορολογική ελάφρυνση $205.
Η κυβέρνηση αναφέρει ότι το μέτρο προστίθεται στο συνολικό πακέτο στήριξης για το κόστος ζωής, το οποίο περιλαμβάνει και τη μείωση του φόρου καυσίμων για τρεις μήνες.
Μια εφάπαξ φορολογική ελάφρυνση ύψους $200 έως $300 παραμένει στο τραπέζι, με τον πρωθυπουργό να αρνείται να επιβεβαιώσει αν θα περιληφθεί στον προϋπολογισμό.
ΝΕΟΙ ΑΣΤΕΓΟΙ
Ο προϋπολογισμός προβλέπει $60 εκατομμύρια μέσα σε τέσσερα χρόνια για την επιδότηση πρόσβασης σε κοινωνική στέγαση για νέους ηλικίας 19 έως 24 ετών — την ηλικιακή ομάδα που σήμερα αντιμετωπίζει τον μεγαλύτερο κίνδυνο αστεγίας στην Αυστραλία.
Η κοινωνική στέγαση (community housing) καθορίζει το ενοίκιο με βάση το εισόδημα του ενοικιαστή.
Ωστόσο, επειδή το ABSTUDY και το Youth Allowance είναι χαμηλότερα από άλλες κρατικές παροχές εισοδήματος, ορισμένοι οργανισμοί κοινωνικής στέγασης δηλώνουν ότι δεν μπορούν οικονομικά να νοικιάσουν κατοικίες σε νέους ανθρώπους.
Κατά τον πρώτο χρόνο εφαρμογής, η χρηματοδότηση προορίζεται να βοηθήσει 2.300 νέους, με στόχο ο αριθμός αυτός να αυξηθεί σε 4.300 νέους έως το 2029.
ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΟΧΗΜΑΤΑ
Η δημοφιλής φορολογική έκπτωση που εξαιρούσε τα ηλεκτρικά οχήματα από τον φόρο Fringe Benefits Tax (FBT) θα περιοριστεί από το επόμενο έτος.
Από τον Απρίλιο του 2027, η απαλλαγή θα ισχύει μόνο για ηλεκτρικά οχήματα αξίας κάτω των $75.000.
Από το 2029, όλα τα ηλεκτρικά οχήματα θα φορολογούνται με μειωμένο συντελεστή FBT.
SUPER
Το Υπουργείο Οικονομικών δημοσίευσε έγγραφο διαβούλευσης (consultation paper) ζητώντας απόψεις για πιθανές αλλαγές στο «performance test» (έλεγχος απόδοσης) των super funds ώστε να μπορούν να επενδύουν περισσότερα χρήματα σε αναδυόμενες και εναλλακτικές επενδύσεις, όπως:
-έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας
-κοινωνική και προσιτή κατοικία
-venture capital
Η αντιπολίτευση υποστηρίζει ότι τέτοιες αλλαγές θα επέτρεπαν στην κυβέρνηση Albanese να «πειράξει» τους κανόνες ώστε τα super funds να επενδύουν περισσότερο σε έργα που προτιμούν οι Εργατικοί.
Οι νέοι κανόνες Payday Super, που υποχρεώνουν τους εργοδότες να καταβάλλουν το superannuation ταυτόχρονα με τον μισθό και το ημερομίσθιο, θα τεθούν σε ισχύ από την 1η Ιουλίου.
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ
Ο προϋπολογισμός θα περιλαμβάνει το «πακέτο» για την Εθνική Ασφάλεια των Καυσίμων (Australian Fuel Security and Resilience).
Περισσότερα από $10 δισ. θα δαπανηθούν καθώς η κυβέρνηση επιχειρεί να προστατεύσει τη χώρα από τις μακροπρόθεσμες συνέπειες του πολέμου στο Ιράν.
Το «πακέτο» θα περιλαμβάνει:
-$3,7 δισ. για τη δημιουργία κρατικού αποθέματος καυσίμων που θα διαθέτει 1 δισ. λίτρα ντίζελ και αεροπορικών καυσίμων.
-Αύξηση των υποχρεωτικών αποθεμάτων καυσίμων της Αυστραλίας κατά ακόμη 10 ημέρες.
-$7,5 δισ. σε οικονομική στήριξη για εταιρείες καυσίμων μέσω δανείων, ασφάλισης και συμμετοχών κεφαλαίου για αγορά και αποθήκευση επιπλέον αποθεμάτων.
Σήμερα, τα διυλιστήρια και οι εισαγωγείς υποχρεούνται να διατηρούν αποθέματα έκτακτης ανάγκης διάρκειας 20 έως 32 ημερών, ανάλογα με το είδος καυσίμου.
Με βάση την πρόταση, τα υποχρεωτικά αποθέματα βενζίνης θα αυξηθούν περίπου στις 37 ημέρες, ενώ τα αποθέματα ντίζελ και αεροπορικών καυσίμων περίπου στις 50 ημέρες.
Παραμένει ασαφές αν θα παραταθεί πέρα από τον Ιούνιο η έκπτωση επί του ειδικού φόρου κατανάλωσης καυσίμων.
ΑΜΥΝΑ
Μπροστά στους «εντεινόμενους» παγκόσμιους κινδύνους, η κυβέρνηση σχεδιάζει να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες στο 3% του ΑΕΠ έως το 2033, με βάση τη μεθοδολογία του NATO.
Θα δαπανηθούν επιπλέον $53 δισ. μέσα στην επόμενη δεκαετία για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος.
Το ποσό περιλαμβάνει:
-$12 δισ. για την αναβάθμιση των ναυπηγείων Henderson στη Δυτική Αυστραλία
-έργα συντήρησης πυρηνοκίνητων υποβρυχίων μέσω του AUKUS
-κατασκευή φρεγατών Mogami-class
Περιλαμβάνει επίσης επενδύσεις $2-5 δισ. σε τεχνολογία drones.
Το μεγαλύτερο μέρος των νέων δαπανών προβλέπεται προς το τέλος της επόμενης δεκαετίας.
Άλλα $74 εκατ. θα διατεθούν μέσα σε δύο χρόνια για τη δημιουργία νέου εθνικού κέντρου αντιμετώπισης της τρομοκρατίας και διαδικτυακών απειλών.
ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ
Ο προϋπολογισμός θα περιλαμβάνει «πακέτο παραγωγικότητας».
Σύμφωνα με την κυβέρνηση, θα βοηθήσει στην αντιστροφή της ιστορικά χαμηλής παραγωγικότητας της χώρας.
Η κυβέρνηση λέει ότι θα μειώσει κατά $10 δισ. ετησίως το κόστος συμμόρφωσης των επιχειρήσεων με κυβερνητικούς κανονισμούς.
Θα καταστήσει μόνιμο το instant asset write-off των $20.000 για μικρές επιχειρήσεις όταν αγοράζουν νέο εξοπλισμό ή άλλα περιουσιακά στοιχεία.
Θα καταργηθούν τέλη έως και $1.600 για την πρόσβαση σε υποχρεωτικά πρότυπα κατασκευών, θα απλοποιηθεί η ηλεκτρονική τήρηση αρχείων με χρηματοοικονομικούς ρυθμιστές και θα απλουστευθούν οι υποχρεώσεις δημοσιοποίησης στοιχείων που σχετίζονται με το κλίμα.
ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ
Η κυβέρνηση σχεδιάζει επίσης αλλαγές στο μεταναστευτικό σύστημα μέσω τροποποίησης του points test (σύστημα βαθμολόγησης) για εξειδικευμένους μετανάστες και επιτάχυνσης της αναγνώρισης ξένων επαγγελματικών προσόντων.
NDIS
Ο υπουργός Υγείας, Mark Butler, ανακοίνωσε ήδη ότι θα περικοπούν $15 δισ. από το Εθνικό Σύστημα Ασφάλισης Αναπηρίας (National Disability Insurance Scheme – NDIS) μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια ώστε να περιοριστεί το ραγδαία αυξανόμενο κόστος του προγράμματος.
Οι αρχικές εκτιμήσεις δείχνουν ότι οι αλλαγές θα μειώσουν τους συμμετέχοντες στο NDIS από 760.000 σε 600.000 μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
Η κυβέρνηση στοχεύει να μειώσει το κόστος μέσω αλλαγών στους κανόνες επιλεξιμότητας, με αξιολόγηση βάσει της λειτουργικής ικανότητας ενός ατόμου στην καθημερινότητά του και όχι μόνο βάσει διάγνωσης.
Ο κ. Butler δήλωσε ότι η έλλειψη ελέγχου στο σύστημα έχει ανοίξει την πόρτα στα «χειρότερα στοιχεία του οργανωμένου εγκλήματος».
ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ
-Μείωση της επιδότησης ιδιωτικής ασφάλισης υγείας για άτομα άνω των 65 ετών ώστε να ευθυγραμμιστεί με το επίπεδο που ισχύει για όλους τους υπόλοιπους. Τα χρήματα από την εξοικονόμηση αυτή, κατά την κυβέρνηση, θα πάνε στη Φροντίδα Ηλικιωμένων.
Η Canstar υπολόγισε ότι οι προτεινόμενες περικοπές σημαίνουν πως άτομα ηλικίας 65 έως 69 ετών θα πληρώνουν περίπου $205 περισσότερα τον χρόνο για ένα gold policy, ενώ όσοι είναι 70 ετών και άνω θα πληρώνουν περίπου $410 περισσότερα ετησίως. Ακόμη και σε basic policy, οι ηλικίες 65-69 ετών θα πληρώνουν περίπου $53 περισσότερα τον χρόνο, ενώ οι άνω των 70 περίπου $105 περισσότερα. Η αλλαγή αναμένεται να επηρεάσει περίπου 4,4 εκατομμύρια ανθρώπους άνω των 65 ετών στην Αυστραλία, σύμφωνα με στοιχεία της Australian Bureau of Statistics.
SRL
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα διαθέσει επιπλέον $3,8 δισ. για το έργο Suburban Rail Loop της Βικτώριας, ανεβάζοντας τη συνολική ομοσπονδιακή συνεισφορά στα $6 δισ.
Ωστόσο, το ποσό παραμένει χαμηλότερο από τον στόχο της πολιτειακής κυβέρνησης, η οποία επιθυμούσε το ένα τρίτο του έργου των $34,5 δισ. να χρηματοδοτηθεί από την Κοινοπολιτεία.
Την ίδια ώρα, το έργο Inland Rail, που ξεκίνησε επί κυβέρνησης Morrison με στήριξη των Εθνικών, θα περιοριστεί σημαντικά, εγκαταλείποντας σχέδια σύνδεσης περιφερειακών περιοχών της Νέας Νότιας Ουαλίας και του Κουίνσλαντ, καθώς το κόστος ξεπερνά πλέον τα $45 δισ.
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση θα διαθέσει επίσης $50 εκατ. για αναβάθμιση της σιδηροδρομικής γραμμής Καμπέρας–Σίδνεϊ.
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Ο προϋπολογισμός θα περιλαμβάνει $500 εκατ. για επιτάχυνση εγκρίσεων σε έργα στέγασης, ενέργειας και κρίσιμων ορυκτών, στο πλαίσιο της περσινής μεταρρύθμισης του νόμου Environment Protection and Biodiversity Conservation Act.
ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΧΡΕΟΣ
Ο Δρ Chalmers είχε παρουσιάσει πλεονασματικούς προϋπολογισμούς το 2022 και το 2023. Ωστόσο, αναμένεται να έχουμε μια σειρά ελλειμματικών προϋπολογισμών για τα επόμενα τέσσερα χρόνια.
Εν μέσω αυξημένων εσόδων — τα οποία ενισχύθηκαν εν μέρει από τον πόλεμο με το Ιράν λόγω της ενίσχυσης των τιμών ορισμένων εξαγωγών της Αυστραλίας — καθώς και εν μέσω περικοπών δαπανών και ανακατανομής υφιστάμενων κονδυλίων ύψους $64 δισ. θα ανακοινωθεί μια βελτίωση $44,9 δισεκατομμυρίων στα δημόσια οικονομικά της χώρας μεταξύ 2025-26 και 2029-30.
Αναμένονται περικοπές σε δαπάνες υπουργείων, με κονδύλια να ανακατευθύνονται σε νέες προτεραιότητες.
Παράλληλα, θα εξοικονομηθούν πάνω από $2 δισ. από τη μείωση δαπανών για συμβούλους και «outsourcing» (ανάθεση έργων), ενώ ήδη προχωρούν απολύσεις προσωπικού.
Για την ίδια περίοδο όμως η κυβέρνηση είχε προβλέψει συνολικά ελλείμματα άνω των $180 δισεκατομμυρίων.
Ο Δρ Chalmers, αναμένεται να επιβεβαιώσει επίσης ότι το ακαθάριστο δημόσιο χρέος θα ξεπεράσει το $1 τρισεκατομμύριο αργότερα μέσα στη χρονιά.
Ακόμη:
-$1,8 δισ. μέσα σε πέντε χρόνια για να γίνουν μόνιμες οι Medicare Urgent Care Clinics.
-Επιπλέον $25 δισ. για τα δημόσια νοσοκομεία στο πλαίσιο της νέας πενταετούς National Health Reform Agreement.
The post Η ώρα του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.