ΝΑ ΠΑΜΕ! Όχι «αν προλάβουμε», όχι «θα δούμε»…
Κάθε χρόνο τέτοιες μέρες ακούμε τα ίδια:
«Έχω δουλειά», «έχω τα παιδιά», «είναι μακριά το Northcote», «θα πάω του χρόνου».
Μόνο που η μνήμη δεν λειτουργεί με αναβολές. Και η Ιστορία δεν περιμένει να βρούμε… πάρκινγκ.
ΑΥΤΕΣ τις ημέρες η Μελβούρνη φιλοξενεί τις εκδηλώσεις μνήμης για τη 106η επέτειο της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, που κορυφώνονται την Κυριακή με τη δοξολογία και την τελετή κατάθεσης στεφάνων στην Ιερά Μονή Παναγίας Άξιον Εστίν στο Northcote.
Και χωρίς πολλές δικαιολογίες, επιβάλλεται να πάμε όσο το δυνατόν περισσότεροι.
ΓΙΑΤΙ κάποια πράγματα δεν είναι «άλλη μία παροικιακή εκδήλωση». Δεν είναι ούτε ευκαιρία για κοινωνική εμφάνιση, ούτε για να δούμε «ποιος ήρθε και ποιος δεν ήρθε». Είναι χρέος. Είναι παρουσία. Είναι μια σιωπηλή υπόσχεση ότι οι 350.000 ψυχές των Ποντίων που χάθηκαν δεν θα μετατραπούν σε υποσημείωση της Ιστορίας.
Από το 1914 μέχρι το 1923, ο Ποντιακός Ελληνισμός βίωσε εκτοπισμούς, πορείες θανάτου, πείνα, βασανιστήρια και μαζικές σφαγές από το κίνημα των Νεότουρκων. Η 19η Μαΐου 1919 —η ημέρα που ο Μουσταφά Κεμάλ αποβιβάστηκε στη Σαμψούντα— σηματοδότησε τη δεύτερη και αγριότερη φάση της Γενοκτονίας.
Και όμως, παρά τον ξεριζωμό, οι πρόσφυγες του Πόντου όχι μόνο επέζησαν, αλλά βοήθησαν να σταθεί όρθια η Ελλάδα. Έφεραν μαζί τους γλώσσα, μουσική, επιχειρηματικότητα, πολιτισμό, πείσμα. Εκείνο το πείσμα που σήμερα ορισμένοι από εμάς δυσκολευόμαστε να βρούμε ακόμη και για να σηκωθούμε από τον καναπέ ένα κυριακάτικο πρωινό.
ΑΣ το πούμε καθαρά:
Αν οι πρόγονοί μας άντεξαν πορείες θανάτου, μπορούμε κι εμείς να αντέξουμε λίγη κίνηση στον δρόμο προς το Northcote.
ΟΙ ΦΕΤΙΝΕΣ εκδηλώσεις στη Μελβούρνη δεν περιορίζονται μόνο στα μνημόσυνα. Περιλαμβάνουν βιβλιοπαρουσιάσεις, διαλέξεις και εκπαιδευτικές εκθέσεις αφιερωμένες στον Ελληνισμό της Ανατολίας και του Πόντου. Είναι μια ευκαιρία όχι μόνο για συγκίνηση, αλλά και για γνώση — ιδιαίτερα για τους νεότερους, που πολλές φορές γνωρίζουν περισσότερα για το Netflix παρά για την Τραπεζούντα.
Ξεχωρίζει η βιβλιοπαρουσίαση του Παναγιώτη Διαμαντή με θέμα «Από Γενοκτονία σε Αναγέννηση», οι διαλέξεις του Κωνσταντίνου Καλυμνιού για τον Βενιζέλο και τον Πόντο, αλλά και η εκπαιδευτική έκθεση για τον Ελληνισμό της Μικράς Ασίας στο Preston.
Και εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση της Ομογένειας:
να μη θυμόμαστε μόνο επετειακά.
Να μη γεμίζουν οι αίθουσες μόνο όταν υπάρχει φαγητό, μουσική και χορός — όσο όμορφα κι αν είναι κι αυτά. Η μνήμη δεν μπορεί να επιβιώνει μόνο ανάμεσα σε σουβλάκια και selfies.
Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ μας στις εκδηλώσεις αυτές είναι μια δήλωση ότι η Ιστορία του Ελληνισμού δεν διαγράφεται, δεν ξεθωριάζει και δεν δεν χωρά σε αρχείο που ανοίγει μια φορά τον χρόνο.
Γι’ αυτό, την Κυριακή, ας αφήσουμε για λίγο τον καφέ, το ποδόσφαιρο, τις δουλειές του σπιτιού και τις ατελείωτες δικαιολογίες.
Ας πάμε.
Με τα παιδιά μας. Με τους φίλους μας. Με τις σημαίες μας και —κυρίως— με τη συνείδησή μας.
Γιατί οι λαοί που θυμούνται, επιβιώνουν.
Και οι κοινότητες που συμμετέχουν, μένουν ζωντανές.
O ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΚΤΗΣ ΜΑΣ, Σωτήρης Χατζημανώλης, δεν κρύβει ότι είναι φανατικός οπαδός της ΑΕΚ. Λόγω καταγωγής. Με την ευκαιρία, λοιπόν, που η Ένωση κατέκτησε το πρωτάθλημα Ελλάδας, έκανε μια ανάρτηση στο Facebook. Η ανάρτηση έγινε viral! Δεκάδες ιστοσελίδες την αναδημοσίευσαν. Εκτός από τον «Νέο Κόσμο». Θεώρησα, λοιπόν, σωστό μα την μοιραστώ μαζί σας.
Να τι γράφει:
«Η γιαγιά μου, η Μαρούκα, γεννημένη στη Μικρά Ασία, δεν είχε δει ποτέ της την AEK από κοντά. Ούτε είχε παρακολουθήσει ποτέ ποδοσφαιρικό αγώνα σε γήπεδο.
Κι όμως, η ΑΕΚ ζούσε βαθιά μέσα στην ψυχή της. Ήταν κάτι περισσότερο από μια ομάδα. Ήταν η μνήμη της πατρίδας, η συνέχεια της ζωής που χάθηκε, η περηφάνια και η δικαίωση των ξεριζωμένων ανθρώπων της Μικράς Ασίας.
Εκείνα τα χρόνια δεν υπήρχε τηλεόραση, ούτε διαδίκτυο.
Στον Εγρηγόρο της Χίου, τα απογεύματα της Κυριακής, μαζευόμασταν όλοι γύρω από ένα μικρό τρανζίστορ και ακούγαμε με αγωνία τις ποδοσφαιρικές μεταδόσεις. Οι φωνές των εκφωνητών έσκιζαν τη σιωπή του χωριού και μαζί τους ταξίδευαν οι ελπίδες μας.
Όταν τελείωναν οι μεταδόσεις, η γιαγιά πλησίαζε πάντα διστακτικά και ρωτούσε με λαχτάρα:
«Η ΑΕΚ μας τι έκανε;»
Και όταν της λέγαμε πως κερδίσαμε, το πρόσωπό της φωτιζόταν. Ένα χαμόγελο γλύκαινε τα κουρασμένα μάτια της, σαν να έβρισκε για λίγο ξανά την πατρίδα που έχασε.
Το καταλάβαμε όλοι εμείς τα εγγόνια της. Έτσι, ακόμη κι όταν η ΑΕΚ έχανε, δεν είχαμε καρδιά να της το πούμε.
«Νικήσαμε, γιαγιά…»
Κι εκείνη έλαμπε από χαρά.
Γιατί για εκείνη η ΑΕΚ δεν ήταν ένα αποτέλεσμα. Ήταν οι άνθρωποί της, οι μνήμες της, οι χαμένες γειτονιές της Σμύρνης, οι φωνές και οι ζωές που κουβαλούσε μέσα της μέχρι το τέλος.
Αυτό το πρωτάθλημα είναι αφιερωμένο στη γιαγιά μου τη Μαρούκα και σε όλες τις γιαγιάδες της Μικράς Ασίας, που ξεριζώθηκαν βίαια από τις πατρίδες τους, αλλά κράτησαν ζωντανή την ψυχή τους μέσα από μια ιδέα, μια ανάμνηση, μια ομάδα».
«ΑΥΤΟΣ ο κόσμος δεν είναι για μένα».
Μια φράση-κραυγή από δύο 17χρονες στην Ελλάδα που δεν πρόλαβαν να γίνουν ενήλικες, αλλά πρόλαβαν να διαγνώσουν κάτι που εμείς κάνουμε πως δεν βλέπουμε: ότι ο κόσμος που τους παραδίδουμε είναι φτιαγμένος από πίεση, άγχος, σύγκριση και μια διαρκή απαίτηση «να αντέχεις», χωρίς ποτέ να εξηγούμε γιατί.
ΚΙ ΕΜΕΙΣ; Ασχολούμαστε με τον προϋπολογισμό, με δείκτες, με νούμερα, με την καθημερινή πολιτική μας ρουτίνα. Ωραία όλα αυτά.
Αλλά την ίδια ώρα, δύο έφηβες γράφουν ένα σημείωμα που δεν είναι απλώς προσωπική τραγωδία· είναι κατηγορητήριο απέναντι σε μια κοινωνία που έχει μάθει να μετρά τα πάντα εκτός από την ανθρώπινη ψυχή.
Η κατάθλιψη στα παιδιά και τους εφήβους δεν είναι «ευαισθησία εποχής». Είναι αποτέλεσμα.
ΚΑΙ ΤΑ στοιχεία το επιβεβαιώνουν: αυξημένες απόπειρες αυτοτραυματισμού, ηλικίες που μικραίνουν, σιωπές που μεγαλώνουν. Το ερώτημα όμως δεν είναι αν το ξέρουμε. Το ερώτημα είναι γιατί συνεχίζουμε σαν να μην το ξέρουμε.
Έχουμε σχολεία που παράγουν ύλη, όχι ανθεκτικότητα. Γονείς που τρέχουν ανάμεσα σε δουλειές και ενοχές.
Πόσοι ενήλικες έχουν εξηγήσει πραγματικά σε ένα παιδί ότι μια αποτυχία δεν είναι τέλος; Πόσοι έχουν μιλήσει για θυμό, φόβο, ντροπή, ανασφάλεια; Ή μήπως θεωρούμε ακόμη ότι αυτά «δεν είναι στην ύλη»;
Το πιο άβολο ερώτημα, όμως, είναι άλλο: μήπως βολευόμαστε με την ιδέα ότι «έτσι είναι το σύστημα»; Γιατί αν το παραδεχτούμε ως πρόβλημα, τότε έχουμε ευθύνη να το αλλάξουμε.
Οι δύο 17χρονες δεν είναι στατιστική. Είναι καθρέφτης. Και ο καθρέφτης αυτός δεν χαϊδεύει κανέναν.
Αν συνεχίσουμε να τον αποστρεφόμαστε, θα συνεχίσουμε να χάνουμε παιδιά που ένιωσαν πως «δεν χωρούν». Και τότε δεν θα φταίνε τα παιδιά. Θα φταίει ο κόσμος που τους δώσαμε.
Αν εσείς ή κάποιος που γνωρίζετε δυσκολεύεται, στην Αυστραλία υπάρχει διαθέσιμη 24ωρη γραμμή βοήθειας στο 131114, ανώνυμη και δωρεάν.
ΤΟΣΟ εύκολα ξεχνάμε τελικά, ή απλώς έχουμε πολύ καλή μνήμη… επιλεκτικά; Η πολιτική σκηνή μοιάζει καμιά φορά με σουπερμάρκετ ιδεών: σήμερα δοκιμάζουμε αυτό, αύριο επιστρέφουμε στο άλλο, και μεθαύριο κοιτάμε τον «νέο δυνατό παίκτη» σαν να εμφανίστηκε από το πουθενά.
Η άνοδος προσώπων όπως η Pauline Hanson μπορεί να ερμηνεύεται ποικιλοτρόπως, αλλά το βέβαιο είναι ότι η πολιτική μνήμη συχνά κρατάει λιγότερο από μια εκλογική περίοδο.
Μου κάνει εντύπωση που η Hanson κερδίζει έδαφος και στις τάξεις της παροικίας. Πολλοί ξέχασαν…
Και κάπου ανάμεσα στις μετακινήσεις, τις «επιστροφές» και τις νέες συμπάθειες, το μόνο σταθερό φαίνεται να είναι η ανάγκη για έναν «σωτήρα» κάθε φορά — είτε λέγεται έτσι είτε απλώς θυμίζει άλλους που ήδη έχουμε δει στη σκηνή.
Το ερώτημα δεν είναι αν θα βρούμε έναν νέο «Τραμπ» και στην Αυστραλία, αλλά γιατί κάθε τόσο ψάχνουμε έναν.
Τ.Τ.
The post Η Ιστορία δεν περιμένει να βρούμε… πάρκινγκ appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.