Γενοκτονία των Ποντίων: 19 Μαΐου 1919. Μια μέρα που ο Μουσταφά Κεμάλ, ο επονομαζόμενος Ατατούρκ, αποβιβάζεται στη Σαμψούντα για να αρχίσει τη δεύτερη -και πιο άγρια- φάση της Ποντιακής Γενοκτονίας. Μέχρι τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922, οι Ελληνοπόντιοι που έχασαν τη ζωή τους ξεπέρασαν τους 200.000, ενώ κάποιοι ιστορικοί ανεβάζουν τον αριθμό τους στις 350.000.
Στις 19 Μαΐου 1919, ο Τούρκος εθνικιστής αξιωματικός Μουσταφά Κεμάλ αποβιβάστηκε στη Σαμψούντα του Πόντου, κήρυξε ανταρσία κατά της Οθωμανικής Αρχής και άρχισε εκ του μηδενός τη συγκρότηση του στρατού, με «μαγιά» τις παλιές τρομοκρατικές ομάδες του κομιτάτου «Ένωση και Πρόοδος», που ενέχονταν στις Γενοκτονίες Αρμενίων, Ασσυρίων και Ελλήνων στη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Έτσι ξεκίνησε από τον Πόντο και τη Βιθυνία η δεύτερη φάση της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που θα κορυφωνόταν τρία χρόνια μετά, με την ήττα του Ελληνικού Στρατού, τη σφαγή Ελλήνων και Αρμενίων της Ιωνίας και την καταστροφή της Σμύρνης. Για να είμαστε όμως ακριβείς, πρέπει να τονίσουμε ότι τη γενοκτονία την προκάλεσαν οι στρατιωτικοί εθνικιστές που από το 1908 κατέλαβαν με πραξικόπημα την εξουσία. Όσο κι αν φαίνεται παράδοξο, συμμετοχή στη γενοκτονία δεν είχαν οι σουλτανικοί Οθωμανοί, οι οποίοι επίσης σφαγιάστηκαν και καταπιέστηκαν από τους εθνικιστές.
Εξάλλου, την Οθωμανική Αυτοκρατορία ο Κεμάλ Ατατούρκ την κατέλυσε, δημιουργώντας το νέο κράτος που καταχρηστικά ονόμασε «Δημοκρατία της Τουρκίας». Επιπλέον, ήταν τόση η απέχθεια των Τούρκων εθνικιστών προς το οθωμανικό παρελθόν, που άλλαξαν ακόμη και το αλφάβητο, από αραβικό σε λατινικό, και κατασκεύασαν με τη βία ένα νέο έθνος, το τουρκικό, στη θέση των παλιών πολύγλωσσων και πολυεθνοτικών Οθωμανών μουσουλμάνων.
Η επέτειος της 19ης Μαΐου θεωρείται ατυχώς ότι αφορά μόνον τους Ποντίους. Όμως δεν είναι ακριβώς έτσι και οφείλεται στον χαοτικό τρόπο με τον οποίο η προσφυγική μνήμη διεκδίκησε, από το δεύτερο μισό της δεκαετίας του ’80, τα όσα της χρωστούσαν. Και ακριβώς γι’ αυτό ο πρώτος νόμος για την αναγνώριση της γενοκτονίας, που θέσπισε ως Ημέρα Μνήμης τη 19η Μαΐου, περιλάμβανε τα γεγονότα που έγιναν μόνο στην περιοχή του Πόντου. Στη συνέχεια ήρθε ο δεύτερος νόμος για τη γενοκτονία -που θέσπισε ως Ημέρα Μνήμης τη 14η Σεπτεμβρίου- για να συμπεριλάβει το σύνολο των μικρασιατικών πληθυσμών, αφήνοντας, δυστυχώς, απέξω την περιοχή της Ανατολικής Θράκης, απ’ όπου ξεκίνησε η ενιαία γενοκτονία, τον Απρίλιο του 1914. Πάντως, οι ποντιακοί φορείς κάνουν αξιοσημείωτες προσπάθειες ανάδειξης αυτών των ιστορικών σελίδων.
«…ΑΦΗΚΑΝ ΕΞΩ
ΤΗΝ ΚΕΦΑΛΗΝ ΤΟΥ»
«…Την πατρίδα του βλέπων πυρπολουμένην, τους άνδρας εξοριζομένους, τα δε γυναικόπαιδα θνήσκοντα εκ πείνης, εγκαταλείπει Σινώπην την παλαίφατον Διογένης ο Κυνικός και, πρόσφυξ γενόμενος εν Ελλάδι, κυλίει τήδε κακείσε τον πίθον της προσφυγικότητος, κρατών δε φανόν ανά χείρας ζητεί τον άνθρωπον, όστις θα σώση τη γενέτειράν του. Εις δημοσίαν πλατείαν της πατρίδος του, Αμασείας, βλέπων εν μία και μόνη ημέρα εστημένας 69 αγχόνας φεύγει ο Στράβων, περιπλανώμενος κοσμοπολίτης και απαρηγόρητος νοσταλγός… Ο Πόντος, Παναγιώτατε, ποντίζεται, αλλά δεν καταποντίζεται. Οι Τούρκοι θάπτοντες τον Πόντον, εκ συγχύσεως και ταραχής, αφήκαν έξω την κεφαλήν του».
Απόσπασμα από τον ιστορικό λόγο του νομικού και πολιτικού Λεωνίδα Ιασονίδη, κατά το μνημόσυνο υπέρ των σφαγιασθέντων Ποντίων στον ναό Αγίου Νικολάου του Γαλατά της Κωνσταντινούπολης, στις 24 Απριλίου 1922. Ο Ιασονίδης εκλεγόταν βουλευτής Θεσσαλονίκης με το κόμμα των Φιλελευθέρων μετά το 1923 και διετέλεσε υπουργός Υγιεινής, Πρόνοιας και Αντιλήψεως από τον Δεκέμβριο του 1930 έως τον Μάιο του 1932.
ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΜΝΗΜΗΣ
ΣΤΗ ΜΕΛΒΟΥΡΝΗ
Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος, ο Ελληνισμός της Μελβούρνης διοργανώνει, με σεβασμό και τιμή, σειρά εκδηλώσεων για την 106η επέτειο της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, υπό τον τίτλο «Μνήμες Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού».
Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων περιλαμβάνει δοξολογία, επιμνημόσυνη δέηση και τελετή κατάθεσης στεφάνων την Κυριακή 17 Μαΐου 2026, στην Ιερά Μονή Παναγίας Άξιον Εστίν στο Northcote.
ΔΟΞΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ – ΚΥΡΙΑΚΗ 17 ΜΑÚΟΥ 2026
Η Συντονιστική Επιτροπή Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου διοργανώνει επιμνημόσυνη δέηση για τις αδικοχαμένες ψυχές των Ελλήνων του Πόντου, θυμάτων της Γενοκτονίας, την Κυριακή 17 Μαΐου 2026, στις 9:30 π.μ.
Η δοξολογία θα τελεστεί στην Ιερά Μονή Παναγίας Άξιον Εστίν, 7 Hartington St, Northcote.
Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επικοινωνείτε με τη γραμματέα, κα Τσίτσι Ευθυμίου, στην ηλεκτρονική διεύθυνση: pontiancoorcommelb@gmail.com
ΤΕΛΕΤΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΣΤΕΦΑΝΩΝ – ΚΥΡΙΑΚΗ 17 ΜΑÚΟΥ 2026
Την Κυριακή 17 Μαΐου 2026, στις 11:30 π.μ., θα πραγματοποιηθεί η τελετή κατάθεσης στεφάνων στη μνήμη των ψυχών που χάθηκαν κατά τη διάρκεια της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.
Η τελετή θα πραγματοποιηθεί στο Μνημείο των Πεσόντων της Ιεράς Μονής Παναγίας Άξιον Εστίν, 7 Hartington St, Northcote.
Για περισσότερες πληροφορίες και για να δηλώσετε συμμετοχή για κατάθεση στεφάνου, παρακαλούμε να επικοινωνείτε με τη γραμματέα, κα Τσίτσι Ευθυμίου, στην ηλεκτρονική διεύθυνση: pontiancoorcommelb@gmail.com
The post Εκδηλώσεις στη Μελβούρνη: 107 χρόνια από τη σφαγή 353.000 Ελλήνων του Πόντου appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.