«Σαν βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη,
να εύχεσαι να είναι μακρύς ο δρόμος…»
Γιατί η Ιθάκη δεν ήταν ποτέ απλώς ένας τόπος.
Ήταν πάντοτε ένας προορισμός ψυχής. Ένα σύμβολο επιστροφής, αντοχής και αναζήτησης. Ο τόπος όπου ο Οδυσσέας δεν αναζητούσε μόνο την πατρίδα του, αλλά και το βαθύτερο νόημα του ταξιδιού του.
Ίσως γι’ αυτό δεν θα μπορούσε να υπάρξει καταλληλότερος τόπος για να ανοίξει ένας τόσο σημαντικός διάλογος για το μέλλον της Ελλάδας και της Ευρώπης. Γιατί το δημογραφικό αποτελεί κι αυτό ένα σύγχρονο ταξίδι επιστροφής — επιστροφής προς τη ζωή, τη συνέχεια και την ελπίδα ότι οι τόποι μας θα συνεχίσουν να έχουν παιδικές φωνές, ανοιχτά σχολεία και ανθρώπους που θα επιμένουν να μένουν, να δημιουργούν και να ονειρεύονται.
Από τις 6 έως τις 8 Μαΐου, η Ιθάκη μετατράπηκε σε σημείο συνάντησης πολιτικής, επιστήμης, αυτοδιοίκησης και κοινωνίας, μέσα από το διεθνές συνέδριο “Greece at Demographic Crossroads”. Ένα συνέδριο που δεν μίλησε μόνο για αριθμούς και στατιστικές, αλλά για τον ίδιο τον άνθρωπο, για τη μνήμη, τη συνέχεια και το δικαίωμα ενός τόπου να έχει μέλλον.
Το ITHACA CONFERENCE, που φιλοξενήθηκε στην Ιθάκη υπό την αιγίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας — Προεδρεύουσας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης — διοργανώθηκε από το Ελληνικό Δίκτυο Μικρών Νησιών, τον Δήμο Ιθάκης, το Ελληνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων, το Παγκόσμιο Ιπποκράτειο Ινστιτούτο Ιατρών, την Ελληνική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής και τη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής.
Η δίγλωσση ταξιδιωτική εκπομπή «Αποστολή με την Κλέλια Χαρίση» κατέγραψε αυτή τη σπάνια στιγμή, όπου επιστήμη, πολιτική, αυτοδιοίκηση και προσωπικές ανθρώπινες ιστορίες ενώθηκαν κάτω από τον ίδιο ουρανό του Ιονίου. Εκεί όπου κάθε βλέμμα προς τη θάλασσα θυμίζει πως τα μεγαλύτερα ταξίδια δεν γίνονται μόνο πάνω στα κύματα, αλλά μέσα στον ίδιο τον άνθρωπο.
«Οι κοινωνίες δεν χάνονται όταν γερνούν. Χάνονται όταν παύουν να ελπίζουν»
Με αυτά τα λόγια, ο Πρέσβης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αθήνα, Σταύρος Αυγουστίδης, έδωσε τον ευρωπαϊκό τόνο του συνεδρίου, υπογραμμίζοντας πως το δημογραφικό δεν αποτελεί πλέον ένα περιφερειακό κοινωνικό ζήτημα, αλλά μια κρίσιμη δοκιμασία για το μέλλον της ίδιας της Ευρώπης.
«Τα μικρά νησιά δεν ζητούν οίκτο. Ζητούν το δικαίωμα να συνεχίσουν να αναπνέουν»
Ο Δήμαρχος Ιθάκης, Διονύσης Στανίτσας, άνοιξε τις εργασίες του συνεδρίου μεταφέροντας την πραγματικότητα των μικρών νησιών. Μίλησε για σχολεία που λιγοστεύουν, νέους που φεύγουν και κοινωνίες που παλεύουν να κρατήσουν το φως αναμμένο.
«Οι αριθμοί δεν περιγράφουν απλώς μια πραγματικότητα. Προαναγγέλλουν μια απώλεια»
Ο Καθηγητής και Διευθυντής του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών, Βύρων Κοτζαμάνης, παρουσίασε τη δραματική δημογραφική εικόνα της επόμενης ημέρας, προειδοποιώντας ότι η Ελλάδα έως το 2060 κινδυνεύει να χάσει εκατομμύρια ανθρώπους και, κυρίως, τον ίδιο τον αναπαραγωγικό της πυρήνα.
«Κάθε νησί που αδειάζει είναι μια μνήμη της Ελλάδας που σβήνει»
Ο Πρόεδρος του Ελληνικού Δικτύου Μικρών Νησιών, Λευτέρης Κεχαγιόγλου, έδωσε φωνή στα μικρά νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της δημογραφικής συρρίκνωσης, τονίζοντας την ανάγκη ουσιαστικών πολιτικών στήριξης της περιφέρειας.
«Η φροντίδα δεν πρέπει να κατοικεί μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα»
Ο Πρόεδρος του Ελληνικού Διαδημοτικού Δικτύου Υγιών Πόλεων και του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, Γιώργος Πατούλης, αναφέρθηκε στην ανάγκη αποκέντρωσης των υπηρεσιών υγείας και ενίσχυσης των τοπικών κοινωνιών, επισημαίνοντας ότι χωρίς υγεία, ασφάλεια και υποδομές καμία οικογένεια δεν μπορεί να ριζώσει πραγματικά.
«Ο χρόνος δεν αφαιρεί μόνο χρόνια. Κάποτε αφαιρεί και δυνατότητες»
Ο Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής, Κωνσταντίνος Πάντος, ανέδειξε τη σιωπηλή διάσταση της γονιμότητας, μιλώντας για την ανάγκη ενημέρωσης, πρόληψης και έγκαιρης πρόσβασης στην αναπαραγωγική ιατρική.
«Η ελπίδα γεννιέται όταν οι κοινωνίες αποφασίζουν να μη σιωπήσουν»
Με αυτό το μήνυμα, ο Γενικός Γραμματέας του Παγκόσμιου Ιπποκράτειου Ινστιτούτου Ιατρών, Αντώνης Πολυδώρου, έκλεισε τις εργασίες του συνεδρίου, υπογραμμίζοντας πως η Ιθάκη αποτέλεσε την αφετηρία μιας νέας ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας.
Μέσα από αυτή τη διοργάνωση γεννήθηκε το Ithaka Demographic Forum, ένας νέος θεσμός που φιλοδοξεί να αποτελέσει γέφυρα συνεργασίας ανάμεσα σε περιοχές και χώρες που αντιμετωπίζουν αντίστοιχες δημογραφικές προκλήσεις.
Ιδιαίτερη ήταν και η παρουσία της Εριέττας Κούρκουλου – Λάτση, ιδρύτριας και προέδρου του Κοινωφελούς Ιδρύματος Kind Things, η οποία μίλησε για τη στήριξη των νέων ζευγαριών και τη σημασία της κοινωνικής προσφοράς απέναντι στις δυσκολίες της σύγχρονης οικογένειας.
Η Υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως αναφέρθηκε στην ανάγκη επιστροφής των νέων επιστημόνων που έφυγαν στο εξωτερικό τα χρόνια της κρίσης, τονίζοντας πως η Ελλάδα οφείλει να ξαναχτίσει προοπτική, αξιοπρέπεια και σταθερότητα.
Από την πλευρά του, ο Υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους στάθηκε στη διεθνή διάσταση του δημογραφικού προβλήματος, ενώ ο Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς ανέδειξε τη στενή σύνδεση της δημογραφικής εξέλιξης με τη βιωσιμότητα της οικονομίας.
Η Υφυπουργός Εσωτερικών Βιβή Χαραλαμπογιάννη μίλησε για την ανάγκη ενός σύγχρονου δημόσιου τομέα με επίκεντρο τον άνθρωπο, ενώ η Υφυπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Έλενα Ράπτη στάθηκε στη σημασία της ενημέρωσης γύρω από τη γονιμότητα και την αναπαραγωγική υγεία.
Ο Παύλος Γερουλάνος αναφέρθηκε στη σημασία της κοινωνικής αλληλεγγύης και της συλλογικής ευθύνης απέναντι στη νέα γενιά, ενώ οι Ευρωβουλευτές Νικόλαος Φαραντούρης και Σάκης Αρναούτογλου υπογράμμισαν ότι το δημογραφικό αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για το μέλλον της Ευρώπης.
Συγκινητική ήταν και η προσωπική μαρτυρία του Δημήτρη Αρκουζή από την Ιθάκη, ο οποίος μίλησε δημόσια για τον δύσκολο δρόμο που διένυσε μαζί με τη σύζυγό του στην προσπάθεια να αποκτήσουν παιδί, δίνοντας ανθρώπινο πρόσωπο σε μια συζήτηση που συχνά περιορίζεται σε αριθμούς.
Η «Αποστολή με την Κλέλια Χαρίση» δεν κατέγραψε στην Ιθάκη απλώς ένα συνέδριο.
Κατέγραψε μια Ελλάδα που αναζητά ακόμη το κουράγιο να ξαναγεννήσει το μέλλον της.
Και μέσα στο φως αυτού του μικρού νησιού του Ιονίου γεννήθηκε ίσως η πιο ουσιαστική υπενθύμιση:
Ότι οι κοινωνίες επιβιώνουν μόνο όταν συνεχίζουν να πιστεύουν στον άνθρωπο.
The post Η Ιθάκη ως σύμβολο επιστροφής, ζωής και συνέχειας appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.