Φοροαπαλλαγές και φθηνά δάνεια για κατοικίες

Συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης στην Ευρωπαϊκή Ενωση περιλαμβάνει η έκθεση της επιτροπής HOUS για την στεγαστική πολιτική του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που ψηφίστηκε τον Μάρτιο και αναμένεται να αποτελέσει τη βάση του Ευρωπαϊκού Σχεδίου Προσιτής Στέγασης (ΕΣΠΣ) που θα προτείνει στις χώρες της ΕΕ εργαλεία πολιτικής που θα μπορέσουν να χρησιμοποιήσουν οι εθνικές κυβερνήσεις. Τέσσερις είναι οι κεντρικοί πυλώνες γύρω από τους οποίους θα διαμορφωθεί το ΕΣΠΣ:

Πρώτον, αποτελεί κοινή παραδοχή ότι το πρόβλημα στην αγορά στέγης πανευρωπαϊκά είναι κυρίως ζήτημα προσφοράς. Η εξάλειψη γραφειοκρατικών μηχανισμών και η επιτάχυνση της διαδικασίας δημιουργίας νέων κατοικιών με σύγχρονες μεθόδους και προδιαγραφές αποτελούν κεντρική προτεραιότητα για την Κομισιόν. Στο πλαίσιο αυτό, η έκθεση της επιτροπής HOUS προτείνει τη σημαντική μείωση της φορολογίας για τη δημιουργία νέας κατοικίας, δίνοντας κίνητρο στις κατασκευαστικές εταιρείες να επενδύσουν στην ανέγερση σπιτιών.

Δεύτερον, η Επιτροπή προτείνει η αύξηση της προσφοράς κατοικίας να προέλθει από μια συνεργασία ιδιωτικού και δημόσιου τομέα. Σε αυτό το πλαίσιο, προβλέπεται η χρηματοδότηση της ανέγερσης νέων κατοικιών από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και από τα ευρωπαϊκά προγράμματα Cohesion και Invest EU, αλλά και η δημιουργία μιας Πανευρωπαϊκής Επενδυτικής Πλατφόρμας για την Προσιτή και Βιώσιμη Στέγαση.  Σε αυτό το πλαίσιο, αναμένεται να υπάρξει συγχρηματοδότηση από την ΕΤΕπ επιχειρηματικών δανείων προς κατασκευαστικές εταιρείες, με στόχο τη βελτίωση των όρων δανεισμού (επιτόκια, διάρκεια αποπληρωμής κ.ά.). Οπως ανέφερε ο εισηγητής της έκθεσης της HOUS Μπόρχα Χιμένεθ Λαράθ (ισπανός ευρωβουλευτής ΕΛΚ), απαντώντας σε ερώτηση των «ΝΕΩΝ» σε εκδήλωση του Γραφείου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Αθήνα, θα πρέπει να διευκολυνθεί η πρόσβαση των μεσαίων κατασκευαστικών επιχειρήσεων στον τραπεζικό δανεισμό, καθώς αρκετές έχουν μείνει εκτός τραπεζικού συστήματος από την οικονομική κρίση του 2008.

Τρίτον, προβλέπεται η εισαγωγή μεταρρυθμίσεων που θα συμβάλουν στη μείωση του κόστους της κατοικίας. Πέραν της μείωσης της φορολογίας, η έκθεση της HOUS προτείνει τη θέσπιση εκπαιδευτικών προγραμμάτων και μαθητειών για εργαζόμενους στις κατασκευές, με στόχο να υπάρξει η προσφορά των απαραίτητων δεξιοτήτων στην αγορά εργασίας. Η έλλειψη που παρατηρείται στις εν λόγω δεξιότητες σε όλη την Ευρώπη – αλλά και στην Ελλάδα – πιέζει το κόστος εργασίας στις κατασκευές, αυξάνοντας συνολικά ο λειτουργικό κόστος της ανέγερσης νέας κατοικίας.

Ο τέταρτος πυλώνας αφορά την προστασία των πιο ευάλωτων πολιτών, ενσωματώνοντας κοινωνικές πτυχές στις εθνικές πολιτικές για τη στέγαση, με ειδική μέριμνα για τους νέους, τους ανέργους και τα άτομα με αναπηρία. Σχετικά με την αποτελεσματικότητα προγραμμάτων επιδότησης της στέγης («Σπίτι Μου» ή επιστροφή ενός ενοικίου), ο Μπόρχα Χιμένεθ Λαράθ είπε ότι πρόκειται για θετικές πρωτοβουλίες, που όμως δεν αντιμετωπίζουν το βασικό πρόβλημα, δηλαδή την έλλειψη προσφοράς κατοικίας, αλλά αντιθέτως αυξάνουν τη ζήτηση.

Στην εκδήλωση συμμετείχαν οι έλληνες ευρωβουλευτές – μέλη της επιτροπής HOUS, Γιάννης Μανιάτης (ΠΑΣΟΚ, Σοσιαλιστές) και Μαρία Ζαχαρία (Πλεύση Ελευθερίας, Μη Εγγεγραμμένοι). Ο Γιάννης Μανιάτης σημείωσε ότι η δημιουργία του χαρτοφυλακίου Στέγασης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι μια κατάκτηση των Σοσιαλιστών και υπογράμμισε ότι θα πρέπει να καταργηθεί η Golden Visa, ειδικά στη Θράκη και τα μικρά νησιά. Η Μαρία Ζαχαρία δήλωσε ότι θα πρέπει να υπάρξει μια ολιστική αντιμετώπιση του ζητήματος της στέγης, που συνδέεται άμεσα με το χαμηλό επίπεδο των εισοδημάτων και την ακρίβεια.