Λάδι στη φωτιά των ελληνοτουρκικών σχέσεων ρίχνουν οι κινήσεις της Άγκυρας για τη θεσμοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας» μέσω νομοθεσίας.
Τα τουρκικά ΜΜΕ κάνουν λόγο για «γεωπολιτική εξέλιξη», καθώς το κυβερνών κόμμα του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιχειρεί να δώσει θεσμική υπόσταση σε ένα αναθεωρητικό δόγμα που προκλητικά αμφισβητεί κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η εφημερίδα «Καθημερινή», σε ρεπορτάζ του Βασίλη Νέδου, υπενθύμιζε ότι ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει επανειλημμένως αναφέρει δημοσίως ότι σε περίπτωση που η Άγκυρα αποφασίσει να ωθήσει την κατάσταση «στα άκρα», η Αθήνα έχει «νομικά εργαλεία να απαντήσει και θα τα χρησιμοποιήσει».
Επί του παρόντος, σύμφωνα με το άρθρο, αντικείμενο «εκτενών συσκέψεων και συζητήσεων σε πολλαπλά επίπεδα στην Αθήνα», όπως προαναφέρθηκε, είναι το νομικό και πρακτικό «οπλοστάσιο» που θα χρησιμοποιήσει η Ελλάδα για να αντικρούσει το νομοσχέδιο.
Προ ημερών στη Βουλή, ο κ. Γεραπετρίτης, με αφορμή επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή της Πλεύσης Ελευθερίας, Αλέξανδρου Καζαμία, επισήμανε σχετικά: «Οποιαδήποτε μονομερής ενέργεια δεν αποτελεί απολύτως κανένα δεσμευτικό κείμενο στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου. Το διεθνές δίκαιο επιβάλλει για την οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, την ύπαρξη μιας συμφωνίας μεταξύ των χωρών με παρακείμενες ή αντικείμενες ακτές. Κατά τούτο, κανένας εσωτερικός νομοθέτης δεν μπορεί ποτέ να δεσμεύσει ως προς τα ζητήματα αυτά…».
«Σε κάθε περίπτωση, μια τέτοια μονομερής ενέργεια, πέρα από το γεγονός ότι δεν φέρει καμία απολύτως έννομη συνέπεια και δεν δεσμεύει, είναι προφανές ότι είναι αχρείαστη και προκαλεί ένταση».
«Εμείς … ασκούμε τα κυριαρχικά δικαιώματα, την κυριαρχία, στο πεδίο. Και όπως το έχουμε πράξει με την ενίσχυση της Άμυνάς μας, με το θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, με την μορφή του ευρωπαϊκού κεκτημένου και στη βάση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, με τα Θαλάσσια Περιβαλλοντικά Πάρκα, τα οποία εισήχθησαν για πρώτη φορά, με την ανάθεση Έργων Έρευνας και Εξόρυξης νοτίως της Κρήτης, με όλη την ενίσχυση την οποία παρέχουμε στην Κύπρο, στις χώρες του Κόλπου, με μια ισχυρή παρουσία παντού, δεν ανεχόμαστε να υπάρχει κανένα απολύτως τετελεσμένο…».
Επισήμανε δε πως ούτε ο ίδιος γνωρίζει το περιεχόμενο του νομοσχεδίου που «φέρνει» η Τουρκία, παρά μόνο κάποιες φήμες, οι οποίες βρίσκονται στον τουρκικό Τύπο.
Για τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, είπε ότι «βεβαίως καταλαμβάνει τα απώτατα όρια δυνητικής υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης … Εμείς, εκείνο το οποίο πράττουμε είναι εκείνο το οποίο έπρεπε να είχε γίνει 50 χρόνια στη μεταπολίτευση: Να καταθέσουμε το Θαλάσσιο Χωροταξικό, που είναι στην πραγματικότητα τα όρια της θαλάσσιας πατρίδας μας».
«Εμείς», κατέληξε «δεν φέρνουμε κάτι το οποίο έχει ισχύ εσωτερικού νόμου. Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός της πατρίδας μας αποτελεί σήμερα ευρωπαϊκό κεκτημένο και αν μία χώρα θέλει να αποτελέσει μέρος της Ευρώπης θα πρέπει να το σεβαστεί».
Ανάμεσα στις πολλές εναλλακτικές που εξετάζονται ως απάντηση στο νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα», ανέφερε η «Καθημερινή» φέρεται να βρίσκεται και εκείνη της ανακήρυξης θαλασσίων πάρκων σε όλο το Αιγαίο, περιλαμβανομένου του Ανατολικού.
Η Ελλάδα, ως γνωστό, τον Ιούλιο του 2025 η Αθήνα ανακήρυξε δύο θαλάσσια πάρκα, ένα στο Ιόνιο Πέλαγος και ένα στις νότιες Κυκλάδες. Στην περίπτωση των Κυκλάδων, εντός της περιοχής απόλυτης προστασίας έχουν ενταχθεί και οι νησιωτικοί σχηματισμοί της Κινάρου και των Λεβίθων, κάτι που ενόχλησε και τότε την Άγκυρα, καθώς αυτές οι νησίδες κατά την Τουρκία δεν δικαιούνται καμία επήρεια.
Τα θαλάσσια πάρκα παρέμειναν τότε οριοθετημένα εντός των χωρικών υδάτων των νησιών (στο Αιγαίο 6 ναυτικά μίλια). Ακόμα και έπειτα από αυτή τη –κατά την ελληνική πλευρά– συγκρατημένη διαχείριση του δικαιώματος να οριοθετήσει θαλάσσια πάρκα, η Άγκυρα είχε αντιδράσει.
Στην περίπτωση ανακήρυξης θαλασσίων πάρκων υπάρχουν περιοχές στα Δωδεκάνησα που διαθέτουν αυτά τα χαρακτηριστικά (μικρά νησιά με ευαίσθητο περιβάλλον και ιδιαίτερη χλωρίδα και πανίδα) και θα μπορούσαν να χωροθετηθούν.
Όλη αυτή η συζήτηση, επισήμανε η «Καθημερινή» φυσικά είναι «καθαρά θεωρητική» και η απάντηση της Αθήνας θα δοθεί ανάλογα με το πόσο θα θελήσει η Άγκυρα να επιβαρύνει την ατμόσφαιρα στα ελληνοτουρκικά.
Στο μεταξύ, ο «ΣΚΑΪ» ανέφερε επίσης το Σάββατο ότι κατατίθεται στην τουρκική Βουλή η πρόταση νόμου των 15 σημείων για την – όπως την αποκαλούν στην Άγκυρα – «Γαλάζια Πατρίδα» (Mavi Vatan), με την περιγραφή ότι ξεκινά η περίοδος της «ανυποχώρητης κυριαρχίας» στις θάλασσες.
Η πρόταση νόμου αναμενόταν να κατατεθεί μετά το μπαϊράμι, την εθνική εορτή της χώρας που ολοκληρώθηκε στις 30 Μαΐου.
Στον νέο νόμο, όπως αναφέρεται, θα γίνεται αναφορά τόσο στη Σύμβαση του Μοντρέ για τα Στενά όσο και στην απόφαση περί «Casus Belli», όρος που στα λατινικά σημαίνει «αιτία πολέμου», την οποία είχε λάβει η Τουρκική Εθνοσυνέλευση το 1995 για την περίπτωση που η Ελλάδα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια.
Η Ελλάδα το 1936 και η Τουρκία το 1964 επέκτειναν τα χωρικά τους ύδατα από τα 3 στα 6 ναυτικά μίλια. Η Ελλάδα επιδιώκει ανέκαθεν να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια στο Αιγαίο. Η Τουρκία, ωστόσο, μέσω και αυτού του νόμου, θα διατηρήσει το εύρος των χωρικών της υδάτων στα 6 μίλια στο Αιγαίο και στα 12 μίλια στη Μαύρη Θάλασσα και τη Μεσόγειο.
Σύμφωνα με το προσχέδιο που αφορά τον νόμο για τη «Γαλάζια Πατρίδα», επισήμανε ο «ΣΚΑΪ» παρέχεται στην τουρκική κυβέρνηση η εξουσιοδότηση να ανακηρύσσει «θαλάσσιες περιοχές ειδικού καθεστώτος» όσον αφορά την αλιεία, τους υδρογονάνθρακες, τις σεισμικές και γεωτρητικές δραστηριότητες, καθώς και τα οικονομικά και εθνικά συμφέροντα, σε θαλάσσιες ζώνες όπου δεν έχει ακόμη ανακηρυχθεί Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη. Πέραν του Αιγαίου, θα υπάρχει η δυνατότητα ανακήρυξης «Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης» τόσο στη Μεσόγειο όσο και στη Μαύρη Θάλασσα.
ΝΕΟ ΟΧΙ ΓΙΑ ΤΟ «TURKAEGEAN»
Στο μεταξύ, «όχι» στον Οργανισμό Τουρισμού της Τουρκίας (ΤGA) είπε για δεύτερη φορά το Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης (EUIPO), καθώς απέρριψε την έφεση που είχε κάνει ζητώντας να ακυρωθεί η απόφαση του EUIPO του Ιανουαρίου του 2025.
Υπενθυμίζεται ότι στις 16/7/2021 ο ΤGA κατέθεσε προς κατοχύρωση στο Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ε.Ε. το εμπορικό σήμα «Turkaegean».
O Oργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (ΟΒΙ) του Υπουργείου Ανάπτυξης, από τον Μάιο του 2022 όταν και κατέστη αρμόδιος φορέας στην Ελλάδα για τα Εμπορικά Σήματα, ανέλαβε πρωτοβουλία για τον συντονισμό και την υποστήριξή όλων των ενεργειών για την προσβολή του παραπάνω σήματος μέσω άσκησης αίτησης ακύρωσης του, τον Φεβρουάριο του 2023, ενώπιον του αρμοδίου Γραφείου της Ε.Ε.
To Eυρωπαϊκό Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας τον Ιανουάριο του 2025 εξέδωσε απόφαση, με την οποία ακυρώθηκε και διαγράφηκε το Ευρωπαϊκό Εμπορικό Σήμα «Turkaegean». Κατά της απόφασης, η Τουρκική πλευρά προσέφυγε ενώπιον του αρμόδιου Συμβουλίου Προσφυγών (Βoards of Appeal-EUIPO).
Το Συμβούλιο Προσφυγών με σημερινή του απόφαση απέρριψε την Τουρκική προσφυγή και επικύρωσε την διαγραφή και ακύρωση του «Turkaegean» ως Ευρωπαϊκού Εμπορικού Σήματος.
Ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, δήλωσε σχετικά: «Η απόφαση του αρμόδιου οργάνου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) αποτελεί δικαίωση των εθνικών μας θέσεων.
Η ευρωπαϊκή θεσμική τάξη επιβεβαιώνει και σε δεύτερο βαθμό το αυτονόητο: ο όρος ‘Turkaegean’ στερείται οποιασδήποτε νομικής και εμπορικής βάσης και τίθεται στο περιθώριο. Η εξέλιξη αυτή δεν ήρθε τυχαία. Είναι το αποτέλεσμα μιας μακράς, συστηματικής προσπάθειας που ξεκίνησε το Υπουργείο Ανάπτυξης, σε συντονισμό με τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας.
Αντικρούσαμε με ισχυρά νομικά, ιστορικά και εμπορικά επιχειρήματα την απόπειρα παραπλάνησης του καταναλωτικού κοινού και γεωπολιτικής εργαλειοποίησης των εμπορικών σημάτων.
Η Ελλάδα αποδεικνύει στην πράξη ότι είναι μια χώρα ισχυρή, σοβαρή και προσηλωμένη στη διεθνή νομιμότητα. Που υπερασπίζεται αποτελεσματικά τα εθνικά μας συμφέροντα, την πολιτιστική και γεωγραφική μας ταυτότητα, καθώς και την οικονομική δραστηριότητα των επιχειρήσεών μας με αποφασιστικότητα, μεθοδικότητα και χρήση κάθε έννομου μέσου σε όλα τα διεθνή fora».
ΑΥΣΤΗΡΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΕ ΤΟΥΡΚΙΑ
Την ίδια ώρα, αυστηρή απάντηση δίνει η Κύπρος στην Τουρκία για την επιστολή της στον ΟΗΕ τον περασμένο Φεβρουάριο, λέγοντας πως η λεγόμενη «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου – ΤΔΒΚ» είναι παράνομη και πως οι θαλάσσιες αξιώσεις που προέβαλλε στον ΟΗΕ μέσω της υποβολής γεωγραφικών συντεταγμένων «δεν έχουν καμία νομική βάση».
Σε επιστολή της με ημερομηνία 11 Μαΐου 2026 από τον Μόνιμο Αντιπρόσωπο της Κύπρου στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα τονίζεται ότι «υπάρχει μόνο ένα Κράτος στην Κύπρο» και υπενθυμίζει ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας, μέσω των ψηφισμάτων το 1983 και 1984 «θεώρησε την ανακήρυξη της λεγόμενης ‘Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου’νομικά άκυρη».
Αναλυτικά η επιστολή:
«Κατόπιν οδηγιών της Κυβέρνησής μου, θα ήθελα να επιστήσω την προσοχή σας στα ακόλουθα σημεία σχετικά με το περιεχόμενο της επιστολής με ημερομηνία 16 Φεβρουαρίου 2026 από τον Μόνιμο Αντιπρόσωπο της Τουρκίας στα Ηνωμένα Έθνη (A/80/642):
Πρώτον, θα πρέπει να υπενθυμίσω ότι υπάρχει μόνο ένα Κράτος στην Κύπρο, που εκπροσωπείται από την μόνη νόμιμη Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας, από την ίδρυσή της το 1960.
Η παράνομη χρήση βίας από την Τουρκία κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας το 1974 και η συνεχιζόμενη παράνομη κατοχή μέρους του εδάφους της δεν μεταβάλλει με κανέναν τρόπο το γεγονός ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι κυρίαρχη σε ολόκληρη την επικράτειά της και απολαμβάνει όλα τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτήν βάσει του διεθνούς δικαίου.
Δεύτερον, υπενθυμίζεται ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας, μέσω των ψηφισμάτων 541 (1983) και 550 (1984), αποδοκίμασε την υποτιθέμενη απόσχιση μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας και θεώρησε την ανακήρυξη της λεγόμενης ‘Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου’ νομικά άκυρη.
Επιπλέον, το Συμβούλιο έχει επανειλημμένα καλέσει όλα τα κράτη, στα σχετικά ψηφίσματά του, συμπεριλαμβανομένου του ψηφίσματος 550 (1984), να σεβαστούν την κυριαρχία, την ανεξαρτησία, την εδαφική ακεραιότητα και την ενότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Έτσι, η παρανομία της λεγόμενης ‘ΤΔΒΚ’ πηγάζει από το γεγονός ότι ιδρύθηκε ως αποτέλεσμα παράνομης χρήσης βίας και άλλων κατάφωρων παραβιάσεων των κανόνων του γενικού διεθνούς δικαίου, ιδίως εκείνων που έχουν αναγκαστικό χαρακτήρα (jus cogens), όπως επιβεβαιώθηκε από το Διεθνές Δικαστήριο στη συμβουλευτική του γνώμη του 2010 για το Κοσσυφοπέδιο.
Ως εκ τούτου, η οντότητα αυτή στερείται διεθνούς νομικής προσωπικότητας και δεν έχει ικανότητα να συνάπτει διεθνείς συμφωνίες. Συνεπώς, οποιεσδήποτε φερόμενες συμφωνίες που έχουν συναφθεί με την εν λόγω οντότητα είναι άκυρες εξαρχής βάσει του διεθνούς δικαίου.
Τρίτον, οι θαλάσσιες αξιώσεις που προβάλλονται μέσω της υποβολής γεωγραφικών συντεταγμένων από την Τουρκία δεν έχουν καμία νομική βάση.
Αυτές οι ισχυρισμοί δεν δημιουργούν καμία νομική υποχρέωση ούτε έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας ούτε έναντι οποιουδήποτε άλλου τρίτου Κράτους. Η Τουρκία βασίζει για άλλη μια φορά τους ισχυρισμούς της στην ψευδή και εντελώς αβάσιμη πρόταση ότι τα νησιά δεν δικαιούνται θαλάσσιες ζώνες εκτός από μια απλή χωρική θάλασσα, αντίθετα με το άρθρο 121 (2) της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών του 1982 για το Δίκαιο της Θάλασσας, βασιζόμενη σε μια επιλεκτική και παραμορφωμένη ερμηνεία της σχετικής νομολογίας».
The post Η Ελλάδα χαράσσει γραμμή απέναντι στη «Γαλάζια Πατρίδα» appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.