Η διαχείριση των δασικών πυρκαγιών πρέπει να αποτελέσει πολιτική στρατηγικής ανθεκτικότητας, όπως τόνισε ο Γενικός Γραμματέας της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) κ. Δημήτρης Καφαντάρης, μιλώντας στις Βρυξέλλες κατά τη διάρκεια της 9ης συνεδρίασης της Επιτροπής «Φυσικοί Πόροι» (NAT) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών. Η συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 1 Ιουνίου 2026, με θέμα την «Ολοκληρωμένη διαχείριση των κινδύνων δασικών πυρκαγιών», ενώ η διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί στην Ολομέλεια της Επιτροπής των Περιφερειών στις 2-3 Δεκεμβρίου 2026.
Ο κ. Καφαντάρης επισήμανε ότι οι δασικές πυρκαγιές δεν συνιστούν πλέον μια παροδική περιβαλλοντική απειλή, αλλά μία από τις πιο σύνθετες κρίσεις ανθεκτικότητας που αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Το καλοκαίρι του 2025 καταγράφηκε ιστορικό ρεκόρ καμένων εκτάσεων, ξεπερνώντας το ένα εκατομμύριο εκτάρια σε ολόκληρη την Ευρώπη, γεγονός που αποδίδεται στην επιδείνωση της κλιματικής κρίσης.
Όπως σημείωσε, οι πυρκαγιές δεν απειλούν μόνο τα δάση, αλλά και ανθρώπινες ζωές, οικισμούς, υποδομές, υδάτινους πόρους, την αγροτική οικονομία, τη βιοποικιλότητα, την πολιτιστική κληρονομιά και την κοινωνική συνοχή των τοπικών κοινωνιών. Για τον λόγο αυτό, τόνισε την ανάγκη η Ευρώπη να περάσει από την αποσπασματική αντιμετώπιση στην ολοκληρωμένη διαχείριση του κινδύνου, καλύπτοντας τον πλήρη κύκλο: πρόληψη, ετοιμότητα, αντίδραση και ανάκαμψη.
«Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν είμαστε έτοιμοι να μετατρέψουμε αυτή τη στρατηγική κατεύθυνση σε πραγματική επιχειρησιακή και θεσμική αλλαγή», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι οι πολιτικές εξακολουθούν σε πολλές περιπτώσεις να επενδύουν δυσανάλογα στην καταστολή και λιγότερο στην πρόληψη.
Ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Ο Γενικός Γραμματέας της ΚΕΔΕ ανέδειξε τον κομβικό ρόλο των Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών στον σχεδιασμό και την εφαρμογή στρατηγικών διαχείρισης κινδύνου. «Χωρίς ενεργό συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καμία στρατηγική δεν μπορεί να εφαρμοστεί αποτελεσματικά», τόνισε, επισημαίνοντας ότι οι δήμοι και οι περιφέρειες γνωρίζουν καλύτερα τις ευάλωτες περιοχές, τις κοινωνικές ανάγκες και τις επιχειρησιακές αδυναμίες στο πεδίο.
Επιπλέον, στάθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης της πρόληψης μέσω ενεργής διαχείρισης της γης, διατήρησης της αγροτικής και κτηνοτροφικής δραστηριότητας, βιώσιμης δασικής διαχείρισης και στήριξης των ανθρώπων της υπαίθρου. Όπως είπε, η εγκατάλειψη της υπαίθρου δεν είναι μόνο κοινωνικό ή δημογραφικό ζήτημα, αλλά και θέμα πολιτικής προστασίας.
Τεχνολογία, εκπαίδευση και ανθεκτικότητα
Ο κ. Καφαντάρης υπογράμμισε την ανάγκη τεχνολογικής και διοικητικής ενίσχυσης των δήμων και περιφερειών, ιδιαίτερα των μικρότερων και απομακρυσμένων, ώστε να αξιοποιούν σύγχρονα εργαλεία δεδομένων, μοντέλα πρόβλεψης κινδύνου, ψηφιακά συστήματα παρακολούθησης και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Παράλληλα, τόνισε ότι οι ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις πρέπει να επενδύουν όχι μόνο σε εξοπλισμούς και υποδομές, αλλά και στους ανθρώπους, μέσα από εκπαίδευση, τεχνική υποστήριξη και συνεχή κατάρτιση. Αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη ενσωμάτωσης της ετοιμότητας για πυρκαγιές στον χωροταξικό σχεδιασμό και στους οικοδομικούς κανόνες, ιδίως στις ζώνες όπου συναντώνται δάση και οικισμοί.
Η κοινωνική διάσταση της ανθεκτικότητας
Σύμφωνα με τον Γενικό Γραμματέα της ΚΕΔΕ, η ανθεκτικότητα απέναντι στις πυρκαγιές δεν είναι αποκλειστικά ζήτημα κρατικών μηχανισμών, αλλά υπόθεση κοινωνικής συμμετοχής. Η ευαισθητοποίηση των πολιτών, η ενίσχυση της κουλτούρας πρόληψης και η ενεργή εμπλοκή των τοπικών κοινωνιών πρέπει να αποτελέσουν βασικό άξονα της ευρωπαϊκής στρατηγικής ετοιμότητας.
Κλείνοντας, ο κ. Καφαντάρης επισήμανε ότι η επόμενη ημέρα μετά από μια πυρκαγιά απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό αποκατάστασης, στη βάση της αρχής της «καλύτερης ανοικοδόμησης», ώστε οι πληγείσες περιοχές να επανέρχονται πιο ανθεκτικές και όχι πιο ευάλωτες.
«Η σημερινή συζήτηση μας δίνει μια ουσιαστική ευκαιρία: να μετατρέψουμε τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών από πολιτική έκτακτης ανάγκης σε πολιτική στρατηγικής ανθεκτικότητας. Με περισσότερη πρόληψη, με ισχυρότερο ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών, με καλύτερη αξιοποίηση της γνώσης, της τεχνολογίας και της χρηματοδότησης και, κυρίως, με ενεργή συμμετοχή των κοινωνιών μας», κατέληξε ο κ. Καφαντάρης.