Το HACCI άνοιξε μία από τις πιο απαιτητικές αλλά αναγκαίες συζητήσεις για κάθε ελληνική οικογενειακή επιχείρηση: τη διαδοχή.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν ο Yianni Poupouzas (Nikos Cakes) και η Tia Spanos Tsonis (Vanilla), δύο εκπρόσωποι της επόμενης γενιάς που γνωρίζουν καλά τι σημαίνει να αναλαμβάνεις όχι απλώς μια επιχείρηση, αλλά ένα κομμάτι της ιστορίας μιας οικογένειας και της παροικίας.
Η εκδήλωση, που έλαβε χώρα την Πέμπτη στο Vanilla στο Oakleigh, με τον εύστοχο τίτλο «FAMILY. BUSINESS. SUCCESSION. GET IT RIGHT. Is your family ready? Is your business ready?» («Οικογένεια. Επιχείρηση. Διαδοχή. Κάντε το σωστά. Είναι έτοιμη η οικογένειά σας; Είναι έτοιμη η επιχείρησή σας;»), συντονίστηκε από την πρόεδρο του HACCI, Fotini Kypraios, και συγκέντρωσε περίπου 50 άτομα, τα οποία ήρθαν να ακούσουν δύο εκπροσώπους της επόμενης γενιάς που σήμερα κρατούν το τιμόνι δύο εμβληματικών οικογενειακών επιχειρήσεων της ελληνικής παροικίας της Μελβούρνης.
Το Nikos Cakes ιδρύθηκε στο Oakleigh το 1987 από τους Nick και Tass Poupouzas. Το Vanilla άνοιξε στο Eaton Mall τον Αύγουστο του 2008 από τον αείμνηστο Thanasi Spanos και τη σύζυγό του Helen. Και οι δύο επιχειρήσεις εξελίχθηκαν με τα χρόνια σε σημεία αναφοράς για την ελληνική κοινότητα της Μελβούρνης. Και οι δύο βρίσκονται πλέον στα χέρια της επόμενης γενιάς.
ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΕΙΑ
Ένα από τα πρώτα ερωτήματα της βραδιάς ήταν πώς μια οικογενειακή επιχείρηση μπορεί να παραμένει ζωντανή, αναγνωρίσιμη και συνδεδεμένη με την εποχή της, χωρίς να χάνει αυτό που την έκανε εξαρχής ξεχωριστή.
Δεν ήταν απλώς ένα ερώτημα για την επιβίωση μιας επιχείρησης. Ήταν, στην ουσία, ένα ερώτημα για την ταυτότητα, τη συνέχεια και το νόημα που κουβαλά μια οικογενειακή επιχείρηση όταν περνά από τη μία γενιά στην επόμενη.
«Πολλοί πιστεύουν ότι το να είσαι επίκαιρος σημαίνει να ακολουθείς συνεχώς τις τάσεις. Αυτό, όμως, σημαίνει ότι κυνηγάς την ουρά σου», είπε ο κ. Poupouzas.
Όπως εξήγησε, όταν το Nikos Cakes άνοιξε το δεύτερο κατάστημά του στο Fairfield το 2019, επεκτεινόμενο στα βόρεια προάστια μετά από 30 χρόνια παρουσίας στο Oakleigh, ο ίδιος επιχείρησε να εισαγάγει «μοντέρνα» ελληνικά γλυκά και «μοντέρνο» ελληνικό φαγητό. Η προσπάθεια, όπως είπε, απέτυχε.
«Ήταν καταστροφή. Είδαμε μεγάλη πτώση. Νόμιζα ότι αυτό σήμαινε να είσαι επίκαιρος και σύγχρονος, αλλά χρειάστηκε να δω τα πράγματα πιο καθαρά και να αναρωτηθώ: “Ποιοι είμαστε ως επιχείρηση;” και “Τι είναι αυτό που κάνουμε;”. Στο τέλος, όταν το καταλάβεις αυτό, όταν ξέρεις την ταυτότητά σου και κατανοείς ότι γι’ αυτό έρχονται οι άνθρωποι σε εσένα, μπορείς να παραμείνεις επίκαιρος όσο παραμένεις αυθεντικός».
Για την κ. Spanos Tsonis, η απάντηση βρίσκεται στους ανθρώπους: στο προσωπικό, στις διαφορετικές γενιές και στις διαφορετικές καταβολές που συνυπάρχουν μέσα στην επιχείρηση. Είναι, όπως φαίνεται, κάτι που είχε καλλιεργήσει από την αρχή ο αείμνηστος πατέρας της, Thanasis.
«Είμαστε ευλογημένοι που έχουμε μαζί μας ανθρώπους νέους αλλά και μεγαλύτερους, μέχρι 72 ετών, από διαφορετικές εθνικές καταβολές. Οι άνθρωποι στην επιχείρησή μας, μέσα από όλες τις γενιές, στηρίζονται ο ένας στον άλλον», είπε.
Η κ. Spanos Tsonis στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο της εξυπηρέτησης και της φροντίδας, κρατώντας παράλληλα αποστάσεις από την κουλτούρα των influencers και την υπερβολική έμφαση στα social media.
«Για να παραμείνεις σχετικός στον χώρο της εστίασης, ξεχάστε το TikTok και το Instagram, όλα τα social media», είπε.
«Εστιάστε στους ανθρώπους σας και στην ταυτότητα της επιχείρησής σας. Εστιάστε στο να προσφέρετε την καλύτερη εξυπηρέτηση και τον καλύτερο εαυτό σας».
ΔΙΑΔΟΧΗ, ΑΔΕΛΦΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΟΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΑΠΟΦΕΥΓΟΥΝ
Αν η συνάφεια ήταν το πρώτο ερώτημα της βραδιάς, η διαδοχή ήταν εκείνο που επανερχόταν ξανά και ξανά από το κοινό, και μάλιστα με έντονο ενδιαφέρον. Πώς διαχειρίζεται κανείς τις προσδοκίες παιδιών, αδελφών και άλλων μελών της οικογένειας όταν διακυβεύεται μια επιτυχημένη επιχείρηση;
Ο κ. Poupouzas επέστρεψε στην ίδια λέξη: «σαφήνεια». Όπως είπε, αυτή πρέπει να αναζητείται «όσο το δυνατόν νωρίτερα».
«Αν γνωρίζετε ή αντιλαμβάνεστε ότι υπάρχει ένα σενάριο ή μια ένταση, όπου μέλη της οικογένειας ενδεχομένως αναλαμβάνουν σταδιακά περισσότερες ευθύνες ή προετοιμάζονται να αναλάβουν την επιχείρηση, πρέπει να το συζητήσετε ανοιχτά», είπε.
«Ποτέ δεν είναι πολύ νωρίς για να αρχίσουν αυτές οι συζητήσεις. Είναι εξαιρετικά σημαντικό να μιλάμε γι’ αυτά, γιατί σε πολλές οικογένειες υπάρχουν ταμπού και πράγματα που δεν λέγονται. Όχι στη δική μας οικογένεια, γιατί εμείς μιλάμε ανοιχτά μεταξύ μας».
Ο κίνδυνος, όπως είπε, είναι η σιωπή να εκλαμβάνεται λανθασμένα ως αρμονία. Ακόμη χειρότερα, είναι οι υποθέσεις που έρχονται να γεμίσουν αυτή τη σιωπή.
«Οι άνθρωποι μπορεί να ντρέπονται ή μπορεί απλώς να σκέφτονται: “κάποια στιγμή αυτό θα έρθει σε εμένα” ή “τα πράγματα θα πάνε καλά”. Η σιωπή δεν σημαίνει πάντα αρμονία. Πολλοί άνθρωποι έχουν προσδοκίες που δεν τις εκφράζουν».
Η κ. Spanos Tsonis στάθηκε στην έννοια της αρετής, θέτοντας ουσιαστικά το ερώτημα αν αυτό που κάνει κανείς έχει μέσα του αξία, ήθος και σκοπό. Όπως είπε, η αγάπη δεν είναι μια αφηρημένη έννοια, αλλά κάτι που πρέπει να φαίνεται στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί μια οικογένεια και μια επιχείρηση.
Η «αγάπη για την οικογένεια, ο σεβασμός προς τους ανθρώπους με τους οποίους εργάζεσαι και προς τους πελάτες» είναι απαραίτητα στοιχεία, είπε. Και αυτή η αγάπη, πρόσθεσε, περιλαμβάνει και την ικανότητα να αφήνεις τον άλλον ελεύθερο.
«Δεν μπορείς να αναγκάσεις κάποιον, την επόμενη γενιά ή ένα μέλος της οικογένειας, να μπει στην επιχείρηση. Ο καθένας έχει διαφορετικές δεξιότητες και χαρίσματα, και όλα είναι σημαντικά.
»Αν θέλεις να πας να σπουδάσεις φιλοσοφία ή τέχνη, είναι απολύτως θεμιτό. Μπορεί να το κάνεις αυτό και να επιστρέψεις αργότερα στην επιχείρηση με έναν διαφορετικό τρόπο».
Όπως είπε χαρακτηριστικά η κ. Spanos Tsonis, «η εμπειρία φέρνει πάντα καθαρότερη ματιά. Το ζητούμενο είναι να μαθαίνεις, ώστε να μη χρειάζεται να τα καταλαβαίνεις όλα εκ των υστέρων».
Η ΙΔΕΑ ΕΝΟΣ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ
Η Tia Spanos Tsonis δεν κινείται μόνο στον χώρο της εστίασης, αλλά και στον χώρο του κινηματογράφου, ως παραγωγός. Η ταινία Brando with a Glass Eye, σε σκηνοθεσία του συντρόφου της, Antonis Tsonis, και παραγωγή της ίδιας, κυκλοφόρησε το 2025. Με φόντο την Αθήνα και δημιουργικές αναφορές στον John Cassavetes και τον Martin Scorsese, η ταινία είναι ένα ιδιαίτερο θρίλερ με ένταση, δυνατή ατμόσφαιρα και ξεχωριστή κινηματογραφική ματιά.
Το ουσιαστικό, όμως, είναι άλλο: αυτή η γενιά δεν είναι απλώς κληρονόμοι των επιχειρήσεων των γονιών τους. Είναι άνθρωποι με δικές τους διαδρομές, δημιουργικές ανησυχίες και παρουσία σε διαφορετικούς χώρους.
Και αυτό ανοίγει φυσικά το επόμενο ερώτημα: τι έρχεται μετά; Όχι μόνο για τις ίδιες τις επιχειρήσεις, αλλά και πέρα από αυτές.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο «Νέος Κόσμος» έθεσε το ερώτημα αν θα μπορούσε κάποια στιγμή να υπάρξει ένα ίδρυμα Spanos Tsonis ή Poupouzas, με δράση στον πολιτισμό, στις τέχνες, στην υγεία και σε κοινωνικούς σκοπούς, κατά το πρότυπο οικογενειών όπως οι Myer και οι Gandel. Και οι δύο ομιλητές πήραν την ιδέα στα σοβαρά.
Ο κ. Poupouzas χαρακτήρισε «κολακευτική» τη σύγκριση με «τόσο σημαντικές οικογένειες», σημειώνοντας ότι ίσως χρειάζεται ακόμη χρόνος. Ωστόσο, όπως είπε, «φιλοδοξούμε προς αυτή την κατεύθυνση».
«Είναι εξαιρετικά παραδείγματα οικογενειών που είχαν τεράστια επιτυχία στις επιχειρήσεις. Όλοι χρειαζόμαστε τέτοια παραδείγματα για να μας εμπνέουν. Όταν έχεις μπροστά σου τόσο σπουδαία παραδείγματα, δεν μπορείς παρά να στοχεύεις ψηλά. Απολύτως», είπε.
Η κ. Spanos Tsonis στράφηκε προς την αίθουσα και είπε: «Ξέρετε κάτι; Αυτό είναι. Εδώ είναι που οι συζητήσεις με άλλες οικογένειες και άλλους ανθρώπους σε οικογενειακές επιχειρήσεις σε εμπνέουν. Εκεί είναι που αρχίζεις να ανοίγεσαι. Εγώ εμπνέομαι».
«Είναι πολύ εύκολο να σκέφτεσαι: “Θεέ μου, είμαι μέσα σε αυτή την οικογενειακή επιχείρηση και είναι τόσο δύσκολο”. Αλλά όταν αρχίζεις να μιλάς με άλλους ανθρώπους που βρίσκονται σε οικογενειακές επιχειρήσεις, βλέπεις ότι υπάρχουν κοινά σημεία. Κοινοί αγώνες και κοινές επιτυχίες. Ας είμαστε ανοιχτοί. Αγαπώ τη φιλανθρωπία και πάντα ήθελα να ανοιχτώ περισσότερο.
»Έχει να κάνει με ειλικρινείς συζητήσεις, με πράγματα που κινητοποιούν και γεννούν κάτι νέο στον κόσμο μας. Είναι υπέροχο. Το αγαπώ. Το ακούσατε όλοι εδώ απόψε. Έγινε», είπε η κ. Spanos Tsonis, αναφερόμενη στην πρόταση για τη δημιουργία ιδρύματος.
Το HACCI φαίνεται να γνωρίζει καλά πώς να ανοίγει τέτοιες συζητήσεις. Δύο οικογένειες, δύο επιχειρήσεις, η μία με αφετηρία το 1987 και η άλλη το 2008. Χρόνια δουλειάς πίσω από τον πάγκο, πρωινά που άρχιζαν πριν ακόμη ξημερώσει, φούρνοι που άναβαν στις 4 τα χαράματα, αμέτρητες ώρες εξυπηρέτησης και μια καθημερινότητα που χτίστηκε με κόπο, επιμονή και οικογενειακή ευθύνη. Επιχειρήσεις που γεννήθηκαν από τα χέρια και το όραμα μιας γενιάς και βρίσκονται πλέον στα χέρια της επόμενης.
Ο Yianni Poupouzas και η Tia Spanos Tsonis, όμως, δεν περιορίζονται απλώς στο να συνεχίζουν την οικογενειακή παράδοση. Κρατούν στα χέρια τους δύο από τα πιο αναγνωρίσιμα σημεία αναφοράς της ελληνικής παροικίας στη Μελβούρνη και δείχνουν να σκέφτονται σοβαρά τι μπορεί να σημαίνει αυτή η ευθύνη από εδώ και πέρα.
Ίσως να σημαίνει νέους χώρους. Ίσως νέες αγορές. Ίσως, κάποια μέρα, και ιδρύματα που θα μεταφέρουν τα ονόματα και την ιστορία αυτών των οικογενειών πέρα από την επιχείρηση, στην ευρύτερη κοινωνική και πολιτιστική ζωή της χώρας.
Το ερώτημα παραμένει ανοιχτό. Η απάντηση, όπως φαίνεται, έχει ήδη αρχίσει να παίρνει μορφή.
The post Η επόμενη γενιά στο τιμόνι δύο εμβληματικών επιχειρήσεων της παροικίας appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.