ΟΜΟΛΟΓΩ ότι παρακολουθώ με ενδιαφέρον – και με κάποια θυμηδία – τις αντιδράσεις πολλών ομογενών στη δήλωση της Pauline Hanson ότι στην Αυστραλία θα έπρεπε να μιλάμε μόνο αγγλικά. Διαβάζω οργισμένες αναρτήσεις, καταγγελίες, προειδοποιήσεις για το τέλος της πολυπολιτισμικότητας και αναρωτιέμαι: πού ακριβώς είναι η έκπληξη;
Δηλαδή, τι ακριβώς μας πρότεινε η κυρία Hanson; Να κάνουμε κάτι που δεν κάνουμε ήδη;
ΑΣ ΕΙΜΑΣΤΕ ειλικρινείς μεταξύ μας. Πριν αρχίσουμε να σταυρώνουμε την Pauline Hanson, ας κοιταχτούμε λίγο στον καθρέφτη. Πόσοι από εμάς μιλάμε αποκλειστικά ελληνικά στα παιδιά και στα εγγόνια μας; Πόσοι επιμένουμε να γράφουμε τις ανακοινώσεις των οργανισμών μας στη γλώσσα μας; Πόσοι απαιτούμε να ακούγονται ελληνικά στις εκδηλώσεις μας;
Οι περισσότερες ανακοινώσεις της παροικίας είναι πλέον στα αγγλικά. Πολλά διοικητικά συμβούλια συνεδριάζουν στα αγγλικά. Σε ορισμένες εκδηλώσεις ακούς περισσότερα αγγλικά παρά ελληνικά. Και σε αρκετά σπίτια τα ελληνικά έχουν περιοριστεί σε λίγες λέξεις ανάγκης: «έλα να φας», «τι κάνεις», «πάρε τηλέφωνο τη γιαγιά».
Δεν το λέω επικριτικά. Είναι μια πραγματικότητα.
Κάποτε οι γονείς μας πάλευαν να μάθουν αγγλικά για να επιβιώσουν. Σήμερα αρκετοί απόγονοί τους παλεύουν να θυμηθούν ελληνικά για να συνεννοηθούν με τη γιαγιά.
ΑΡΑ , αν η Pauline Hanson πιστεύει ότι η αφομοίωση θα επιτευχθεί μέσω νομοθεσίας, μάλλον δεν έχει καταλάβει ότι σε πολλές περιπτώσεις η δουλειά έχει ήδη γίνει χωρίς τη βοήθειά της.
Βεβαίως, το ζήτημα δεν είναι αν μιλάμε αγγλικά. Φυσικά και πρέπει να μιλάμε αγγλικά. Βρισκόμαστε στην Αυστραλία και η γνώση της αγγλικής γλώσσας υπήρξε ένα από τα βασικά εργαλεία που επέτρεψαν στους μετανάστες να προοδεύσουν.
Το ζήτημα είναι άλλο.
ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ είναι αν έχουμε το δικαίωμα να μιλάμε και τη γλώσσα των γονιών μας. Αν έχουμε το δικαίωμα να διατηρούμε την πολιτιστική μας κληρονομιά χωρίς να αντιμετωπιζόμαστε ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Αν έχουμε το δικαίωμα να ακούμε ειδήσεις, πολιτιστικά προγράμματα και ενημερωτικές εκπομπές στη γλώσσα που καταλαβαίνουμε καλύτερα.
Και εδώ ακριβώς μπαίνει στην ιστορία και η SBS.
Είναι εντυπωσιακό πόσο εύκολα ξεχνάμε την ιστορία μας. Κάθε λίγα χρόνια εμφανίζεται κάποιος πολιτικός που ανακαλύπτει ότι η SBS κοστίζει χρήματα, ότι μεταδίδει προγράμματα σε δεκάδες γλώσσες και ότι αυτό, υποτίθεται, απειλεί την εθνική συνοχή της χώρας.
Το έχουμε ξαναδεί το έργο.
Η Pauline Hanson δεν είναι η πρώτη.
Και πιθανότατα δεν θα είναι η τελευταία.
ΑΥΤΟ που πολλοί αγνοούν είναι ότι η ύπαρξη της SBS δεν ήταν ένα δώρο κάποιας φωτισμένης κυβέρνησης προς τους μετανάστες. Ήταν αποτέλεσμα σκληρών αγώνων, πιέσεων, διαπραγματεύσεων και επίμονης δουλειάς ανθρώπων που πίστευαν ότι η Αυστραλία μπορούσε να γίνει μια καλύτερη χώρα.
Ανάμεσα σε αυτούς τους ανθρώπους βρισκόταν και η ελληνική παροικία.
Και ανάμεσα στους βασικούς πρωταγωνιστές βρισκόταν ο «Νέος Κόσμος».
Σήμερα πολλοί θεωρούν αυτονόητο ότι υπάρχει ελληνικό πρόγραμμα στο ραδιόφωνο της SBS. Θεωρούν αυτονόητο ότι μπορούν να ακούσουν ειδήσεις στα ελληνικά ή να ενημερωθούν για θέματα που αφορούν την παροικία.
Δεν ήταν καθόλου αυτονόητο.
ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ της δεκαετίας του 1970 η κατάσταση ήταν εντελώς διαφορετική. Οι ξενόγλωσσες εκπομπές αντιμετωπίζονταν με καχυποψία. Υπήρχαν περιορισμοί, προκαταλήψεις και έντονες αντιδράσεις.
Τότε ο «Νέος Κόσμος» έγραφε διαρκώς για την ανάγκη δημιουργίας ξενόγλωσσων προγραμμάτων. Πίεζε κυβερνήσεις και αρμόδιους φορείς. Υποστήριζε ότι οι μετανάστες είχαν δικαίωμα στην ενημέρωση στη γλώσσα τους.
Σήμερα ακούγεται αυτονόητο.
Τότε ήταν σχεδόν επαναστατικό.
Το 1975 δημιουργήθηκαν οι σταθμοί 2ΕΑ στο Σίδνεϊ και 3ΕΑ στη Μελβούρνη. Επρόκειτο αρχικά για ένα προσωρινό πείραμα. Η κυβέρνηση ήθελε να ενημερώσει τις μεταναστευτικές κοινότητες για το Medibank και άλλα κυβερνητικά προγράμματα.
Κανείς δεν ήξερε αν το εγχείρημα θα επιβίωνε.
Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι θα εξελισσόταν σε έναν από τους σημαντικότερους πολυγλωσσικούς οργανισμούς του κόσμου.
Κι όμως, η ανταπόκριση των μεταναστών ήταν τεράστια.
Οι κοινότητες αγκάλιασαν το εγχείρημα.
Χιλιάδες άνθρωποι άκουγαν τις εκπομπές.
Έστελναν επιστολές.
Ζητούσαν περισσότερα προγράμματα.
Ζητούσαν περισσότερη ενημέρωση.
Ζητούσαν να ακουστεί η φωνή τους.
Και κάπως έτσι γεννήθηκε αυτό που αργότερα ονομάστηκε SBS.
ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ, έχω ιδιαίτερους λόγους να θυμάμαι εκείνη την εποχή.
Πήρα το δικό μου «βάπτισμα του πυρός» στο 3ΕΑ όταν ακόμη κανείς δεν φανταζόταν τι θα ακολουθούσε.
Οι ηχογραφήσεις γίνονταν σε συνθήκες που σήμερα θα προκαλούσαν εγκεφαλικό σε οποιονδήποτε σύμβουλο υγείας και ασφάλειας εργασίας.
Στούντιο μέσα σε τουαλέτες.
Χωρίς θέρμανση.
Με εξοπλισμό που σήμερα πιθανότατα θα κατέληγε σε μουσείο τεχνολογίας.
Και όμως, μέσα σε εκείνες τις πρωτόγονες συνθήκες δημιουργήθηκαν εκπομπές που ένωσαν μια ολόκληρη παροικία.
Θυμάμαι ακόμη το τρακ μπροστά στο μικρόφωνο.
Θυμάμαι να τρέμω κυριολεκτικά.
Θυμάμαι ανθρώπους που δούλευαν ατελείωτες ώρες χωρίς αμοιβή επειδή πίστευαν ότι έκαναν κάτι σημαντικό.
Και είχαν δίκιο.
Γιατί η SBS δεν δημιουργήθηκε για να διασπάσει την Αυστραλία.
Δημιουργήθηκε για να την ενώσει.
Έδωσε στους μετανάστες πρόσβαση στην ενημέρωση.
Τους βοήθησε να κατανοήσουν τους νόμους, τις υπηρεσίες και τα δικαιώματά τους.
Τους βοήθησε να ενταχθούν στην κοινωνία χωρίς να χρειαστεί να απαρνηθούν την ταυτότητά τους.
Αυτό είναι το σημείο που συχνά δεν καταλαβαίνουν οι επικριτές της πολυπολιτισμικότητας.
Η πολυπολιτισμικότητα δεν εμπόδισε την ένταξη.
Την διευκόλυνε.
Δεν κράτησε τους μετανάστες στο περιθώριο.
Τους έφερε πιο κοντά στο κέντρο της αυστραλιανής κοινωνίας.
Και γι’ αυτό η SBS παραμένει σημαντική.
Όχι μόνο για τους Έλληνες.
Όχι μόνο για τους Ιταλούς ή τους Κινέζους.
Αλλά για όλους όσοι ήρθαν στην Αυστραλία αναζητώντας μια καλύτερη ζωή.
Γι’ αυτό κάθε φορά που ακούω κάποιον να αμφισβητεί την αξία της, θυμάμαι εκείνες τις πρώτες ημέρες.
Θυμάμαι τους ανθρώπους που πάλεψαν για να υπάρξει.
Θυμάμαι τους πρωτοπόρους της παροικίας που δεν δέχθηκαν να αντιμετωπίζονται ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας.
Και θυμάμαι ότι τίποτα από όλα αυτά δεν χαρίστηκε.
Κερδήθηκε.
Έτσι, όταν η Pauline Hanson μας λέει ότι πρέπει να μιλάμε μόνο αγγλικά, η απάντησή μου είναι απλή.
Μιλάμε αγγλικά.
Και πολύ καλά μάλιστα.
Αλλά θα συνεχίσουμε να μιλάμε και ελληνικά.
Όχι επειδή το επιβάλλει κάποιος νόμος.
Όχι επειδή το απαιτεί κάποια κυβέρνηση.
Αλλά επειδή είναι μέρος της ιστορίας μας.
Και η ιστορία, ευτυχώς, δεν διαγράφεται τόσο εύκολα όσο γράφονται οι πολιτικοί λόγοι.
ΚΑΙ με την ευκαιρία, να συμπληρώσω πως κάποια στιγμή συνέβαλα κι εγώ –έστω και λίγο– στο να σωθεί η SBS.
Μάλιστα, τότε είχα και μια ανέλπιστη δημοσιογραφική επιτυχία.
Εκείνη την περίοδο η Εργατική κυβέρνηση του Bob Hawke σχεδίαζε να συγχωνεύσει την SBS με το ABC. Παρά τις έντονες κινητοποιήσεις των εθνικών κοινοτήτων, η κυβέρνηση εμφανιζόταν ανένδοτη.
Μετά την επίσημη έναρξη του Φεστιβάλ «Αντίποδες» το 1987, παρατέθηκε δεξίωση στην Ελληνική Κοινότητα Μελβούρνης. Ανάμεσα στους προσκεκλημένους ήταν και ο πρωθυπουργός Bob Hawke. Με παρότρυνση του Σάκη Ζαφειρόπουλου, τον πλησίασα και του έκανα μερικές ερωτήσεις σχετικά με το ελληνικό πρόγραμμα της SBS.
Μεταξύ άλλων, τον ρώτησα και για τη σχεδιαζόμενη συγχώνευση. Και τότε άκουσα κάτι που δύσκολα μπορούσα να πιστέψω.
«Να ενημερώσεις τους ακροατές σου ότι η SBS θα παραμείνει ανεξάρτητη», μου είπε.
Ήταν γύρω στα μεσάνυχτα.
Το επόμενο πρωί πήγα κατευθείαν στον σταθμό και ενημέρωσα τους υπεύθυνους. Εκείνοι, όμως, μου συνέστησαν να μην μεταδώσω τη δήλωση του Hawke προτού υπάρξει επίσημη επιβεβαίωση.
Η συμβουλή ήταν λογική. Εγώ πάλι δεν ήμουν ιδιαίτερα πρόθυμος να την ακολουθήσω.
Έτσι, η Άντζελα Πύρδα, που παρουσίαζε την εκπομπή, μετέδωσε την είδηση όπως ακριβώς της την είχα μεταφέρει ( ήμουν τότε επικεφαλής του ελληνικού προγράμματος).
Λίγο αργότερα, το γραφείο του πρωθυπουργού ζήτησε την κασέτα της εκπομπής και στη συνέχεια εξέδωσε ανακοίνωση, στην οποία ανέφερε, πάνω-κάτω, ότι «όπως δήλωσε ο πρωθυπουργός στο ελληνικό πρόγραμμα της SBS, δεν θα προχωρήσει η συγχώνευση της SBS με το ABC».
Από εκεί και πέρα η είδηση έκανε τον γύρο της Αυστραλίας και μεταδόθηκε από όλα σχεδόν τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης.
Και βεβαίως, μετά την αρχική ανησυχία για την… απείθειά μου, ακολούθησαν και τα συγχαρητήρια από τη διεύθυνση της SBS.
Ευτυχώς, αυτή τη φορά η δημοσιογραφική επιτυχία αποδείχθηκε πιο ισχυρή από την παραβίαση της οδηγίας!
ΣΩΤΗΡΗΣ ΧΑΤΖΗΜΑΝΩΛΗΣ
The post Πριν αρχίσουμε να σταυρώνουμε την Pauline Hanson, ας κοιταχτούμε λίγο στον καθρέφτη appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.