Το ψηφιακό ευρώ εισέρχεται σε κρίσιμη φάση, καθώς αύριο, Τρίτη, πραγματοποιείται η ψηφοφορία στην Επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων (ECON) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη νέα νομοθεσία που θα καθορίσει το πλαίσιο λειτουργίας του. Πρόκειται για το μεγαλύτερο χρηματοοικονομικό εγχείρημα στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά τη δημιουργία του κοινού νομίσματος.
Η κυκλοφορία του ψηφιακού ευρώ προγραμματίζεται για το 2029, ενώ θα προηγηθεί πιλοτική φάση διάρκειας ενός έτους, από τον Σεπτέμβριο του 2027 έως τον Σεπτέμβριο του 2028. Κεντρικό χαρακτηριστικό του θα είναι οι offline πληρωμές, οι οποίες δεν θα αφήνουν ψηφιακό αποτύπωμα, εξασφαλίζοντας αυξημένη ιδιωτικότητα για τους καταναλωτές και καθιστώντας το ανταγωνιστικό έναντι των μετρητών.
Εισηγητής – διαπραγματευτής εκ μέρους των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D) είναι ο Νίκος Παπανδρέου. Όπως αναφέρει το S&D, ο ευρωβουλευτής «έχει αγωνιστεί με νύχια και με δόντια για να αξιοποιήσει πλήρως το δυναμικό αυτού του έργου και να διασφαλίσει ότι θα λειτουργεί στην πραγματική οικονομία – στον φούρνο, στο φαρμακείο, στη μικρή μπουτίκ και στο πάγκο της αγοράς».
Ενόψει της ψηφοφορίας, ο Νίκος Παπανδρέου δήλωσε: «Βρισκόμαστε ένα βήμα πριν από μια μεγάλη κατάκτηση για το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Το κοινό μας νόμισμα θα αποκτήσει και ψηφιακή μορφή δίνοντας όχι μόνο ευκολία στις καθημερινές μας συναλλαγές αλλά κάτι ακόμα πιο σημαντικό, που είναι η ανεξαρτησία από ξένα συστήματα πληρωμών. Η Ευρωπαϊκή κυριαρχία θα ενισχυθεί έναντι τρίτων χωρών, ενώ όλες οι διαδικασίες θα είναι εγγυημένες από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα».
Ο ίδιος πρόσθεσε πως με την έναρξη της χρήσης του ψηφιακού ευρώ, οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις θα δουν αισθητή μείωση στις χρεώσεις συναλλαγών, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η αυριανή ψηφοφορία θα επιβραβεύσει τις πολυετείς προσπάθειες υπέρ της νομισματικής ανεξαρτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ψηφιακό ευρώ: Γιατί το χρειαζόμαστε
Σε μια εποχή όπου οι ψηφιακές πληρωμές κυριαρχούν και η χρήση μετρητών μειώνεται, το ψηφιακό ευρώ θα αποτελέσει ένα νέο εργαλείο που θα προσφέρει πρόσβαση σε χρήμα κεντρικής τράπεζας σε ψηφιακή μορφή. Θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα, διασφαλίζοντας ότι οι πολίτες έχουν εναλλακτικές επιλογές στις συναλλαγές τους.
Θα αποτελεί ένα καθολικά αποδεκτό μέσο πληρωμής σε όλη τη ζώνη του ευρώ, για συναλλαγές σε φυσικά καταστήματα, ηλεκτρονικές αγορές ή πληρωμές πρόσωπο με πρόσωπο. Όπως τα μετρητά, θα είναι προσβάσιμο και ελεύθερο στη χρήση, με την ιδιότητα του νόμιμου χρήματος.
Παράλληλα, θα ενισχύσει τη νομισματική κυριαρχία της ζώνης του ευρώ, στηρίζοντας την αποδοτικότητα και την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού συστήματος πληρωμών απέναντι σε κυβερνοεπιθέσεις και τεχνικές διαταράξεις.
Πώς το ψηφιακό ευρώ ενισχύει τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης
Το ψηφιακό ευρώ θα αποτελέσει πανευρωπαϊκή λύση πληρωμών, διαθέσιμη σε όλα τα κράτη-μέλη της ζώνης του ευρώ, υπό ευρωπαϊκή διακυβέρνηση και διαχείριση από ευρωπαϊκούς παρόχους. Στόχος είναι να μειωθεί η εξάρτηση από μη ευρωπαϊκές εταιρείες που σήμερα κυριαρχούν στον τομέα των ηλεκτρονικών πληρωμών.
Μέσω ανοικτών προτύπων και δημόσιας υποδομής, θα ενισχυθεί η δυνατότητα των παρόχων να αναπτύξουν πανευρωπαϊκές υπηρεσίες, ενδυναμώνοντας τον ανταγωνισμό και την καινοτομία στον ευρωπαϊκό χρηματοοικονομικό χώρο.
Έτσι, η Ευρώπη φιλοδοξεί να καταστεί παγκόσμιος πρωτοπόρος στον ψηφιακό χρηματοοικονομικό τομέα, όπου η τεχνολογία υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον.
Ψηφιακό ευρώ: Γιατί οι πολίτες θα το προτιμήσουν
Το ψηφιακό ευρώ θα είναι διαθέσιμο για κάθε είδους πληρωμή, οποτεδήποτε και οπουδήποτε στη ζώνη του ευρώ — όπως τα μετρητά, αλλά προσαρμοσμένο στις ανάγκες της ψηφιακής εποχής. Οι πολίτες θα μπορούν να το χρησιμοποιούν δωρεάν για αγορές, ηλεκτρονικές συναλλαγές ή πληρωμές πρόσωπο με πρόσωπο.
Θα παρέχει υψηλό επίπεδο ασφάλειας και προστασίας προσωπικών δεδομένων, σύμφωνα με τα αυστηρά πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι πληρωμές offline δεν θα αφήνουν ψηφιακό ίχνος, καθώς τα στοιχεία θα είναι γνωστά μόνο στα δύο μέρη της συναλλαγής.
Ως δημόσιο αγαθό, το ψηφιακό ευρώ θα διασφαλίζει την πρόσβαση όλων των πολιτών, ανεξαρτήτως τόπου κατοικίας ή ψηφιακών δεξιοτήτων, ενώ θα είναι φιλικό προς τα άτομα με αναπηρία ή χωρίς τραπεζικό λογαριασμό.
Σύμφωνα με τον κανονισμό που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι έμποροι που δέχονται ψηφιακές πληρωμές θα υποχρεούνται να αποδέχονται και το ψηφιακό ευρώ, ενώ οι τράπεζες θα πρέπει να το διαθέτουν στους πελάτες τους.
Θα αντικαταστήσει το ψηφιακό ευρώ τα μετρητά;
Όχι. Το ψηφιακό ευρώ δεν θα αντικαταστήσει τα μετρητά, αλλά θα λειτουργεί παράλληλα με αυτά. Θα προσφέρει μια εναλλακτική μορφή πληρωμής, προσαρμοσμένη στην εποχή των ψηφιακών συναλλαγών, χωρίς να αναιρεί τη χρήση φυσικού χρήματος.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει ήδη δεσμευθεί για το μέλλον των μετρητών, προχωρώντας σε επανασχεδιασμό των τραπεζογραμματίων με ενισχυμένα χαρακτηριστικά ασφαλείας. Η νέα δέσμη μέτρων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής διασφαλίζει την ελευθερία επιλογής μεταξύ μετρητών και ψηφιακού ευρώ για όλες τις συναλλαγές με χρήμα κεντρικής τράπεζας.