Εξι γυναίκες μέσα σε έξι μήνες. Εξι ζωές που χάθηκαν βίαια από τα χέρια ανθρώπων που κάποτε εμπιστεύτηκαν. Από την αρχή του 2026, τουλάχιστον μία φορά τον μήνα, μία γυναίκα στην Ελλάδα χάνει τη ζωή της από τα χέρια του συντρόφου ή του συζύγου της. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι γυναικοκτονίες στη χώρα έχουν πενταπλασιαστεί από το 2020 μέχρι σήμερα, ενώ οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα επισημαίνουν ότι οι επίσημες καταγραφές ενδέχεται να μην αποτυπώνουν πλήρως το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος.
Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο κατά το πρώτο πεντάμηνο του 2026 η τηλεφωνική γραμμή SOS 15900 του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας δέχθηκε 2.098 κλήσεις για περιστατικά βίας, ενώ ακόμη 955 κλήσεις αφορούσαν ενημέρωση σχετικά με τις διαθέσιμες υπηρεσίες στήριξης. Την ίδια περίοδο, στους ξενώνες φιλοξενίας του Δικτύου Προστασίας του υπουργείου φιλοξενήθηκαν 77 γυναίκες και 127 παιδιά, θύματα ενδοοικογενειακής βίας.
Τα στοιχεία του 2025 καταδεικνύουν επίσης την έκταση του φαινομένου: η γραμμή SOS 15900 δέχθηκε συνολικά 6.773 κλήσεις, ενώ τα 46 Συμβουλευτικά Κέντρα του Δικτύου παρείχαν δωρεάν ψυχολογική υποστήριξη, εργασιακή συμβουλευτική και νομική καθοδήγηση – από την αρχή έως το τέλος της διαδικασίας – σε 4.755 γυναίκες που είχαν υποστεί έμφυλη ή ενδοοικογενειακή βία. Στους 20 ξενώνες φιλοξενίας του Δικτύου βρήκαν ασφαλές καταφύγιο 531 άτομα: 293 γυναίκες και 238 παιδιά.
Οι νέες παρεμβάσεις
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας προχωρεί στην υλοποίηση νέων παρεμβάσεων με στόχο την ενίσχυση της προστασίας και της υποστήριξης των γυναικών που βρίσκονται αντιμέτωπες με περιστατικά βίας.
Εδώ και έναν μήνα, στα Συμβουλευτικά Κέντρα του Δικτύου έχει ενεργοποιηθεί ένα νέο εργαλείο έγκαιρης εκτίμησης κινδύνου για τις γυναίκες που ζητούν βοήθεια. Πρόκειται για ένα «Ερωτηματολόγιο SOS», το οποίο περιλαμβάνει 31 ερωτήσεις, μέσα από τις οποίες οι επαγγελματίες του Δικτύου μπορούν, σε σύντομο χρόνο, να διαπιστώσουν εάν υφίσταται άμεσος κίνδυνος για τη γυναίκα και να εντοπίσουν δείκτες αυξημένης επικινδυνότητας για επαναλαμβανόμενη ή ακόμη και θανατηφόρα βία.
Οι ερωτήσεις τίθενται μόνο κατόπιν συναίνεσης του θύματος και είναι διατυπωμένες με τρόπο που επιτρέπει την ανίχνευση προειδοποιητικών ενδείξεων, ακόμη και όταν η ίδια η γυναίκα δεν τις έχει αντιληφθεί ή δυσκολεύεται να τις εκφράσει. Οπως επισημαίνουν στελέχη του Δικτύου, καμία ενέργεια δεν πραγματοποιείται χωρίς τη συγκατάθεση της γυναίκας. Ωστόσο, όταν διαπιστώνεται άμεσος κίνδυνος για τη σωματική της ακεραιότητα, ενεργοποιούνται χωρίς καθυστέρηση οι προβλεπόμενοι μηχανισμοί προστασίας.
Σύντομα αναμένεται, με κοινή υπουργική απόφαση, το εργαλείο αυτό να ενταχθεί και σε άλλους φορείς που διαχειρίζονται περιστατικά έμφυλης βίας, όπως τα νοσοκομεία και η Ελληνική Αστυνομία.
Το μεγάλο στοίχημα
Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, παραμένει οι γυναίκες που υφίστανται κακοποίηση να ζητήσουν βοήθεια και να απευθυνθούν στη γραμμή 15900, η οποία λειτουργεί σε 24ωρη βάση. Ανάλογα με τη συζήτηση που θα γίνει, οι σύμβουλοι, με γλώσσα απλή, υποστηρικτική και μη επικριτική, μπορούν να καθοδηγήσουν τα θύματα στα επόμενα βήματά τους.
Σε περιπτώσεις που απαιτείται άμεση απομάκρυνση από το περιβάλλον τους, η εκτίμηση κινδύνου καθορίζει εάν είναι ασφαλής η μεταφορά τους σε κατάλυμα προσωρινής φιλοξενίας ή εάν απαιτείται φιλοξενία σε Safe House της Αστυνομίας. Οι γυναίκες που αποφασίζουν να εγκαταλείψουν το κακοποιητικό περιβάλλον μπορούν να παραμείνουν σε ξενώνα φιλοξενίας για διάστημα τριών έως έξι μηνών, έως ότου καταφέρουν να ενταχθούν στην αγορά εργασίας και να αυτονομηθούν. Σε όσες επιλέγουν να παραμείνουν στην οικία τους τούς παρέχεται, εφόσον το επιθυμούν, η δυνατότητα χρήσης panic button.
Παράλληλα, το Δίκτυο έχει ξεκινήσει συνεργασία με την Uber, η οποία καλύπτει δωρεάν τις απαραίτητες μετακινήσεις των γυναικών από και προς τα καταλύματα προσωρινής φιλοξενίας, ενώ δωρεάν παρέχεται και νομική βοήθεια στις γυναίκες που επιθυμούν να κινηθούν δικαστικά κατά του δράστη.
Πίσω από κάθε κλήση, κάθε αίτημα για βοήθεια, κάθε θέση σε έναν ξενώνα βρίσκεται μία γυναίκα που προσπαθεί να κρατηθεί στη ζωή. Και καμία δεν πρέπει να μένει μόνη απέναντι στη βία.
«Δεν είναι “αιφνίδια” εγκλήματα»
«Οι γυναικοκτονίες δεν είναι “αιφνίδια” εγκλήματα. Πολύ συχνά προηγούνται σημάδια: απειλές, κλιμάκωση της βίας, έλεγχος, επίμονη παρακολούθηση (stalking), απόπειρα στραγγαλισμού, πρόσβαση σε όπλα και ο φόβος της γυναίκας ότι κινδυνεύει η ζωή της.
Στο υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας εργαζόμαστε ώστε αυτά τα σημάδια να αναγνωρίζονται έγκαιρα και να οδηγούν σε άμεση προστασία. Για τον λόγο αυτό έχουμε ήδη προχωρήσει στην εφαρμογή Εργαλείου Εκτίμησης Κινδύνου στα συμβουλευτικά κέντρα του Δικτύου Δομών της Γενικής Γραμματείας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, καθώς και στην τηλεφωνική γραμμή SOS 15900.
Στόχος μας είναι κάθε γυναίκα που ζητά βοήθεια να μη μένει μόνη απέναντι στον κίνδυνο. Να αξιολογείται έγκαιρα η επικινδυνότητα, να ενεργοποιούνται τα κατάλληλα μέτρα προστασίας και να διασφαλίζεται η διασύνδεση με την Αστυνομία, το ΕΚΑΒ, τα συμβουλευτικά κέντρα, τους ξενώνες φιλοξενίας, το panic button και, όπου απαιτείται, η άμεση παροχή ασφαλούς φιλοξενίας.
Η πρόληψη της γυναικοκτονίας απαιτεί κοινά εργαλεία, συντονισμό και συνεργασία όλων των υπηρεσιών. Κυρίως όμως απαιτεί να ακούμε τη γυναίκα όταν λέει “φοβάμαι”. Αυτός ο φόβος δεν πρέπει ποτέ να υποτιμάται. Συχνά είναι το πιο κρίσιμο προειδοποιητικό σημάδι ότι η βία μπορεί να κλιμακωθεί.
Η προστασία της ζωής των γυναικών είναι υποχρέωση της Πολιτείας και ευθύνη όλων μας».