Μια εντυπωσιακή τρισδιάστατη απεικόνιση αναδεικνύει εκ νέου την αίγλη του αρχαίου ιερού του Ηρακλή στη Θάσο, φωτίζοντας την αρχιτεκτονική του εξέλιξη, αλλά και τη σκοτεινή ιστορία ενός από τα σημαντικότερα μνημεία του νησιού.
Ο Αναστάσιος Μπίλιας αξιοποιεί τη σύγχρονη τεχνολογία για να μεταφέρει το κοινό στο παρελθόν, παρουσιάζοντας μια ψηφιακή αναπαράσταση του ιερού του Ηρακλή. Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στην ευρύτερη ερευνητική του εργασία για την αρχαία Θάσο, η οποία αναμένεται να παρουσιαστεί ολοκληρωμένα το επόμενο έτος, όπως αναφέρει ο ίδιος σε ανάρτησή του.
Το ιερό υπήρξε ιστορικό σημείο αναφοράς για την περιοχή, καθώς ο Ηρακλής λατρευόταν εκεί ως προστάτης της πόλης και των εργατών στα φημισμένα λατομεία και ορυχεία. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες του Ηρόδοτου και τη δράση του Ιπποκράτη, αλλά και με τις καταγραφές για τη σφαγή των συμμάχων των Αθηναίων από τον Σπαρτιάτη Λύσανδρο το 404 π.Χ., το μνημείο συνδέθηκε στενά με την πορεία του νησιού.
Αρχιτεκτονικά, το οικοδόμημα –που βρισκόταν απέναντι από το σημερινό δημαρχείο– γνώρισε σημαντικές μετατροπές μέσα στους αιώνες. Από έναν απλό ναό του 5ου αιώνα π.Χ. εξελίχθηκε σε ένα επιβλητικό συγκρότημα κατά την ελληνιστική περίοδο, ενώ στα ρωμαϊκά χρόνια φιλοξένησε παράλληλα και τη λατρεία του αυτοκράτορα Αυγούστου.
Η αυστηρή απαγόρευση εισόδου στις γυναίκες και η χρήση του χώρου αποκλειστικά για μεγάλες εορτές και πολεμικούς αγώνες αποτελούν στοιχεία που αναδεικνύουν την ιδιαίτερη ταυτότητα του ιερού.
Στην ανάρτησή του, ο κ. Μπίλιας αναφέρει χαρακτηριστικά:
«ΚΑΠΩΣ ΕΤΣΙ ΗΤΑΝ ΤΟ ΙΕΡΟ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΩΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΑΠΟ ΤΟ ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΟΥ Η ΑΡΧΑΙΑ ΘΑΣΟΣ ΣΕ 3D ΘΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΕΙ ΣΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ ΕΤΟΣ , ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΟΥ ΜΕ ΤΟ SKETCH UP ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΟΜΟΡΦΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ..Ιερό του ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ, του ΣΩΤΗΡΟΣ των ΘΑΣΙΩΝ
Το ιερόν του Ηρακλή στην Θάσο, το Ηράκλειον, αποτελούσε ενα απο τα πιο παλιά και σεβαστά ιερά του νησιού, οπού ετιμάτο ο ημίθεος Ηρακλής, που ήταν ένας από τους σπουδαιότερους θεούς των Θασίων και προστάτης της πόλης τους.
Ο Ηρόδοτος, ο οποίος ειχε επισκεφθεί την Θασο στις αρχές του 5ου αι. π.Χ. σημείωσε την ομοιότητα της λατρείας του Ηρακλή στην Θάσο μ’ εκείνη του Ηρακλη Μαλικέρτη στην Τύρο της Φοινίκης, θέλοντας ετσι να συνδέσει μυθολογικά την λατρεία του Θάσιου Ηρακλή με την ελευση του στρατού του Αργείτη πρίγκηπα Φοίνικα, γιου του Αγήνορος, των Φοινίκων, στο νησί, τοτε που αναζητούσε την αδελφή του, Ευρώπη (Ηρόδοτος, 2,44).
Και ο Ιπποκράτης κατά την διετή παραμονή του στο νησί, αναφέρει το ιερό του Ηρακλή, όπου περιέθαλψε τρεις από τους ασθενείς του εκεί κοντά («περι Επιδημιών», Α,21).
Μυθολογική σύνδεση του Ηρακλή με το νησί της Θάσου μας παραδίδει και ο Απολλόδωρος (2.5.9) αναφέροντας οτι ο Ηρακλής επιστρέφοντας από την χώρα των Αμαζόνων και έχοντας στην κατοχή του την ζώνη της Ιππολύτης, καταλαμβάνει την Θάσο και αναθέτει την διακυβέρνηση του νησιου στον Αλκαίο και τον Σθένελο, γιους τους Ανδρόγεου και εγγονούς του Μίνωα, τους οποίους είχε πάρει ως ομήρους απο την Πάρο.
Ο Ηρακλής ως αγαπημένος ήρωας-θεός των λατόμων εθεωρείτο προστάτης των χειρωνακτών και των ανθρώπων που εκτελούσαν βαρειές εργασίες.
Για τον λόγο αυτό λατρεύτηκε στην Θασο ως θεός καθ’ ότι το νησί ήταν πλούσιο σε λατομεία μαρμάρου και ορυχεία χρυσού και αργύρου.
Ως προστάτης της πόλης εικονίζεται συνεχώς στα αρχαία νομίσματα της Θάσου με την επιγραφή ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ ΣΩΤΗΡΟΣ ΘΑΣΙΩΝ.
Οι Θάσιοι συγκεντρώνονταν στο ιερόν του Ηρακλή, στα Ηράκλεια, τις μεγάλες γιορτές του θεού, που σηματοδοτούνταν από πολεμικό αγώνα και συμπόσιο.
Για της γυναίκες δεν ήταν εφικτή η είσοδος στο ναό. Υπήρχε απαγορευτική είσοδο για αυτές και δεν επιτρεπόταν να κάνουν θυσίες .
Στα χρόνια του Πελοποννησιακού Πολέμου, όμως, μια μαυρη σελιδα της ιστορίας, συντελέστηκε στον χώρο αυτό: Ο Σπαρτιάτης Λύσανδρος το 404 π.Χ. συγκέντρωσε στο ιερον του Ηρακλή όσους ήταν φιλικά προσκείμενοι προς τους Αθηναίους, και ενω τους υποσχέθηκε αμνηστεία, τελικα τους κατέσφαξε μεσα στον ιερό χώρο…
Ο Πολύαινος (Στρατηγήματα 1,45,4) δίνει το κειμενο που εχει μεγάλο ιστορικό ενδιαφέρον:
Απόδοση: «Ο Λύσανδρος αφού συγκέντρωσε τους Θασίους στο Ιερόν του Ηρακλή, διατύπωσε λόγους επιεικείς: ότι δηλαδή πρέπει να δοθεί συγγνώμη σε όσους κρύβονταν εξ αιτίας της πολιτικής αλλαγής και να πειστούν ότι δεν επρόκειτο να πάθουν κακό, εφ’ όσον δινόταν λόγος μέσα σε ιερό, και μάλιστα σε αυτό του Ηρακλή πατρώου. Δείχνοντας υπερβολική εμπιστοσύνη στην προστασία του θεού τους και στον λόγο του νικητή ναυάρχου, σφαγιάστηκαν επι τόπου»…
Ο ναός ευρίσκεται ακριβώς δίπλα στο Δημαρχείο, στο κέντρο του Λιμένα.
Τα προπύλαια
Οι σκάλα με τις έξι βαθμίδες χρησίμευε ως θεμέλιο, σε προπύλαια , με στέγη που στηριζόταν σε δωρικούς κίονες .Το σύνολο αυτό χρονολογείται στην ελληνιστική εποχή .
Οι σκάλες εκατέρωθεν ,κατασκευάστηκαν μετά τα προπύλαια. Φαίνεται ότι χρησιμοποιούνταν μόνο κατά τις μεγάλες γιορτές .Στις δυο πρώτες βαθμίδες πράγματι, διακρίνονται υποδοχές οι όποιες εξηγούνται μόνο για την ύπαρξη φράχτη, που μπορούσε να αφαιρεθεί σε περίπτωση συρροής .Στα άκρα των βαθμίδων, βόρεια και νότια ,εμφανίζονται οπές στερέωσης μιας ράμπας και ίχνη εγκατάστασης βάσεων και στηλών. Τα προπύλαια και οι δυο σκάλες έδιναν πρόσβαση σε μια πλακόστρωτη πλατεία μπροστά στο μεγάλο βωμό.
Ο μεγάλος Ναός που βλέπετε βρίσκεται στη βόρεια πλευρά της πλατείας που βρήσκεται σε ένα ανδηρο, τεχβητό υψωμα,
Τον 5ο αιώνα π.Χ. υπήρχε ενας μονόχωρος ναός 9 μετρα επί 12 μ και γυρω γυρω πλακοστροτο, ενώ η πόρτα είχε ιωνική χαρακτηριστική διακόσμηση.
Στην ελληνιστική εποχή ο Ναός περιβλήθηκε στις 4 πλευρές του με σκεπή με 6 ιωνικούς κίονες στην πρόσοψη και 8 στις άλλες πλευρές, το νέο κτήριο ήταν πολύ μεγάλο 20χ 23 μετρά και είχε επιβλητικές αναλογίες κρίνοντας από την διάμετρο των βάσεων των κιόνων.
Κατά του ρωμαϊκούς χρόνους σε αυτό το ναό λατρεύτηκε σαν θεος Ο Αύγουστος (Gaius Iulius Caesar Octavianus Augustus, που γεννήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 63 π.Χ. –και πέθανε στις 19 Αυγούστου 14 μ.Χ.) ήταν Ρωμαίος πολιτικός και στρατιωτικός ηγέτης, ο οποίος ήταν ο πρώτος Ρωμαίος αυτοκράτορας, κυβερνώντας τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία από το 27 π.Χ. μέχρι το θάνατό του το 14 μ.Χ.»