Η μεγάλη ήττα για την κυβέρνηση και την ΕΕ – Γιατί οι Ισλανδοί ψήφισαν «όχι» στο δημοψήφισμα;
Με ποσοστό 52,8% έναντι 47,2%, η Ισλανδία απέρριψε την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος συνιστά ήττα όχι μόνο για την κυβέρνηση της Ισλανδίας, η οποία το είχε αναγάγει σε κεντρική πολιτική της προτεραιότητα, αλλά και για την ίδια την ΕΕ.
Γιατί η κυβέρνηση θέλει την επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων
Για την κυβέρνηση της πρωθυπουργού Κρίστρουν Φροστάντοτιρ, η επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων αποτελούσε μία από τις βασικές πολιτικές δεσμεύσεις της. Στόχος ήταν να δημιουργηθεί μια ισχυρότερη ασπίδα ασφάλειας και ένα πιο σταθερό οικονομικό πλαίσιο για τη χώρα.
Στους λόγους περιλαμβάνονταν οι οικονομικές πιέσεις, όπως ο πληθωρισμός που είχε φτάσει στο 10,2% και τα επιτόκια στο 9,25%, αλλά και οι αυξανόμενες ανησυχίες για την ασφάλεια λόγω της αστάθειας στην Αρκτική και των διπλωματικών εντάσεων γύρω από τη Γροιλανδία. Η υιοθέτηση του ευρώ και η ένταξη στην Τελωνειακή Ένωση της ΕΕ εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να μειώσουν το κόστος ζωής και να ενισχύσουν την άμυνα και τα κυριαρχικά συμφέροντα της Ισλανδίας.
Γιατί οι Ισλανδοί ψήφισαν «Όχι»
Τελικά, η επιφυλακτικότητα των Ισλανδών απέναντι ακόμη και σε αυτό το πρώτο βήμα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση αποδείχθηκε ισχυρότερη. «Υπάρχουν απλώς πάρα πολλά ερωτηματικά. Δεν έχω εμπιστοσύνη», δήλωσε ένας ψηφοφόρος του «όχι», σύμφωνα με το Politico.
«Οι Ισλανδοί δεν ψήφισαν κατά της Ευρώπης· ψήφισαν κατά αυτού που θεωρούν περιττό. Όταν μια χώρα συμμετέχει ήδη στην Ενιαία Αγορά, στη Σένγκεν και απολαμβάνει ανοικτά σύνορα, το επιπλέον όφελος από μια θέση στο τραπέζι των αποφάσεων πρέπει να υπερβαίνει την απώλεια μέρους του ελέγχου πάνω στους βασικούς της πόρους», δήλωσε ο ευρωβουλευτής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ) Μίκα Άαλτολα, σκιώδης εισηγητής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη στρατηγική της ΕΕ στην Αρκτική.
Ο πραγματικός λόγος πίσω από το «Όχι»
Η καμπάνια του «όχι» εστίασε σε ζητήματα που αγγίζουν τον πυρήνα της εθνικής ταυτότητας της Ισλανδίας. Η κυριαρχία, για παράδειγμα, που κατακτήθηκε με κόπο από γενιά σε γενιά και δεν πρέπει να παραχωρηθεί σε καμία περίπτωση στις Βρυξέλλες. Και η αλιεία, που εξακολουθεί να αποτελεί στυλοβάτη της ισλανδικής οικονομίας, σχολιάζει το Politico.
Το βασικό επιχείρημα της εκστρατείας ήταν ότι η ένταξη στην ΕΕ θα σήμαινε απώλεια του ελέγχου των αλιευτικών ποσοστώσεων και άνοιγμα των ισλανδικών θαλάσσιων ζωνών σε ξένες εταιρείες. Πολλοί ψηφοφόροι ανέφεραν ακριβώς αυτόν τον φόβο ως βασικό λόγο της αρνητικής τους ψήφου.
«Για το στρατόπεδο του “Όχι”, όλα συγκεντρώνονταν σε ένα και μόνο ζήτημα», λέει ο ιδρυτής του ευρωπαϊκού κέντρου μελετών Evrópustraumar: «Η ισλανδική αλιεία και το πώς θα εντασσόταν στην Κοινή Αλιευτική Πολιτική, όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται από κοινού με 27 άλλες χώρες».
Τα μηνύματα που έστελνε η ΕΕ κατά την προεκλογική περίοδο, σύμφωνα με τα οποία ήταν διατεθειμένη να συμβιβαστεί στο θέμα της αλιείας, προφανώς δεν κατάφεραν να πείσουν τους ψηφοφόρους. Ένα μέρος της καμπάνιας του «Όχι» δεν πίστευε ότι η Ισλανδία θα μπορούσε να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Ένα άλλο μέρος αντιτίθεται στην ένταξη από θέμα αρχής, ανεξάρτητα από το περιεχόμενο οποιασδήποτε συμφωνίας προσχώρησης.
Πηγή: Euronews, Politico, Lifo