Τώρα που η Διεθνής Εκθεση Θεσσαλονίκης ολοκληρώθηκε, στην Αμαλίας και στη Χαριλάου Τρικούπη μετρούν τα κέρδη και τις ζημιές τους – πριν από τις πρώτες δημοσκοπήσεις που θα δουν το φως της δημοσιότητας και θα επιβεβαιώσουν ή θα διαψεύσουν τις εκτιμήσεις τους.
Ο Σεπτέμβριος, άλλωστε, είναι κομβικό σημείο: στην ΕΛΑΣ ήθελαν σε αυτό το χρονικό σημείο οι μετρήσεις να τους δίνουν διψήφιο ποσοστό με το δύο μπροστά, ενώ στο ΠΑΣΟΚ έβλεπαν την Εκθεση ως την καλύτερη ευκαιρία να παρουσιαστεί ολοκληρωμένα το πρόγραμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης και μια ολοκληρωμένη πρόταση διακυβέρνησης. Και οι δύο, βέβαια, δεν μονοπώλησαν το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης – η παρουσία τους συνέπεσε με τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, ο οποίος αποτέλεσε το κεντρικό θέμα συζήτησης τόσο στις παρέες όσο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Δεν έγινε κάποιο λάθος, στόχος πλέον η δυναμική
Στο ΠΑΣΟΚ, γνωρίζοντας πως είναι τρίτοι στις δημοσκοπήσεις, είδαν τη ΔΕΘ ως την ευκαιρία να αποδείξουν πως το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν υπολείπεται των ανταγωνιστών του για τον βασικό ρόλο στον προοδευτικό χώρο – αντιθέτως, ήθελαν να αναδείξουν τα σημεία στα οποία εκτιμούν πως προηγούνται: το σχέδιο και το στελεχιακό δυναμικό. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Νίκος Ανδρουλάκης για πρώτη φορά παρουσίασε το ΠΑΣΟΚ ως «παράταξη», δηλαδή ένα κόμμα που έχει μια ιστορική διαδρομή, είναι συνεπές σε αυτά που πιστεύει, στη βάση αυτών καταρτίζει το πρόγραμμά του και έχει τα πρόσωπα που μπορούν να το εφαρμόσουν, έτοιμους εν δυνάμει υπουργούς.
Στο ΠΑΣΟΚ ήθελαν να δείξουν και την οργανωτική τους δεινότητα, γι’ αυτό τα κλιμάκια του κόμματος, σε περιοδείες που λειτούργησαν συσπειρωτικά για τη βάση, όργωσαν τη Μακεδονία τις προηγούμενες μέρες. Στην πραγματικότητα, επιχείρησαν και μια έμμεση σύγκριση με άλλα κόμματα του χώρου, όπως η ΕΛΑΣ, που στην πασοκική πεποίθηση δεν είναι ούτε αξιόπιστα ούτε ικανά να κερδίσουν τη ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Στη Χαριλάου Τρικούπη ήξεραν επίσης πως και ο ίδιος ο Ανδρουλάκης θεωρείται πως πάσχει επικοινωνιακά, κάτι που για πρώτη φορά απάντησε. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ωστόσο εμφανίστηκε διαβασμένος, τόσο στην ομιλία του όσο και στη συνέντευξη Τύπου – το μεγάλο λάθος δεν έγινε και αυτό λειτούργησε θετικά τουλάχιστον για τα στελέχη που: «Αυτό είναι ένα αφήγημα που μπορούμε να υπερασπιστούμε», σχολίαζαν για όσα εξελίχθηκαν στη Θεσσαλονίκη. Η επιλογή να μην εμφανιστεί συνολική κοστολόγηση, από την άλλη, με το επιχείρημα πως αυτή δεν λαμβάνει υπόψη της τα αναπτυξιακά αντίμετρα που προτείνονται και φέρνουν έσοδα (παρουσιάζοντας σταδιακά τα κόστη των προτάσεων) επέτρεψε τις ειρωνείες εκ μέρους της κυβέρνησης, ενώ με μαθηματική βεβαιότητα θα δυσκολέψει όσους αναλάβουν να υπερασπιστούν το πρόγραμμα δημόσια, ενώ η στοχοθεσία της πρώτης θέσης μπορεί να φαίνεται μη ρεαλιστική. Σε κάθε περίπτωση, στο ΠΑΣΟΚ λογίζουν τους εαυτούς τους ως παίκτες ψυχολογίας – και δεν θέλουν να χάσουν το ενωτικό κλίμα που δημιουργήθηκε στο Ηράκλειο, την 3η Σεπτέμβρη, και στη Θεσσαλονίκη. Η δεύτερη φάση του Σεπτεμβρίου ξεκινάει τώρα για τη Χαριλάου Τρικούπη, καθώς θέλουν να κεφαλαιοποιήσουν τα θετικά σχόλια που κέρδισαν στη ΔΕΘ.
Νέο προφίλ, ίδιο πρόβλημα αξιοπιστίας
Για τον Αλέξη Τσίπρα, το πρώτο στοίχημα ήταν να καταφέρει να δείξει ένα διαφορετικό πρόσωπο από αυτό που οι πολίτες είχαν συνηθίσει από αυτόν – με ένα πρόγραμμα που δεν θα θυμίζει τις εποχές του «προγράμματος Θεσσαλονίκης», πιο ρεαλιστικό και πιο μετριοπαθές τόσο σε λογική όσο και σε ύφος. Με αυτό το πρόγραμμα, καταρτισμένο από πρόσωπα της διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ που ανέλαβαν τη διαχείριση του τρίτου μνημονίου (και δεν ήταν από τα πλέον αγαπητά στα πολιτικά στελέχη) ολοκληρώθηκε μια διαδικασία rebranding στην πολιτική πρόταση που προσφέρει ενόψει της επόμενης κάλπης ο Αλέξης Τσίπρας.
Αυτό που σίγουρα πέτυχε, στη δική του εμφάνιση, ο πρώην πρωθυπουργός είναι αυτή η στροφή να εμπεδωθεί στο ακροατήριο που τον παρακολούθησε κατά τη διάρκεια της ομιλίας του. Η προσπάθεια για κοστολόγηση του προγράμματος ήταν επίσης εμφανής, ενώ ο ίδιος ο Τσίπρας εμφανίστηκε εντός του νέου πλαισίου στο οποίο ασκεί πολιτική, χωρίς ακραίες υπενθυμίσεις του τύπου «έπρεπε να έχω κλείσει τις τράπεζες τον Ιανουάριο του 2015», που θα δημιουργούσαν απευθείας αντανακλαστικά σε ένα πιο κεντρώο ακροατήριο στο οποίο εμφανώς θέλει να μιλήσει, θεωρώντας (λανθασμένα ή όχι) πως το ακροατήριο του ΣΥΡΙΖΑ του 2023 είναι λίγο-πολύ κατοχυρωμένο. Την ίδια τακτική ακολούθησε και στη συνέντευξη Τύπου: στο μεγαλύτερο μέρος της δεν έσπασε το πρόσωπο πολιτικής ωριμότητας που θέλει να βγάζει προς τα έξω, παρότι δεν έδωσε καμία είδηση.
Κατάφερε αυτό το προφίλ να «φουσκώσει» τα ποσοστά αξιοπιστίας του πρώην πρωθυπουργού; Η παραδοχή πως «δεν μπορεί να γνωρίζει» το ακριβές νούμερο της πατριωτικής εισφοράς δεν τον βοήθησε – με δεδομένο πως, παρότι δεν έπαιζε εντός του αριθμού των εσόδων του προγράμματος, ο Τσίπρας την παρουσίασε ως τη μια εκ τον δύο εμβληματικών προτάσεών του. Το βασικό πρόβλημα που προέκυψε με την παρουσία Τσίπρα στη ΔΕΘ, ωστόσο, ήρθε όταν όλοι πια είχαν γυρίσει στην Αθήνα. Τα στελέχη του μπέρδευαν σε ζωντανή μετάδοση τα στοιχεία που είχαν στα χαρτιά μπροστά τους, ο αναπληρωτής τομεάρχης Οικονομικών έκανε την «γκάφα» με τα κοσμήματα και τις θυρίδες, ενώ ο τρόπος κοστολόγησης του προγράμματος (ανά έτος ή στην τετραετία) εμφάνισε αναντιστοιχία φράσεων μεταξύ του Τσίπρα και του τομεάρχη Οικονομικών Φραγκίσκου Κουτεντάκη, με λίγες μόνο μέρες διαφορά.