Θα χρειαστεί αναδρομική μελέτη για ιό Shamonda, δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας λένε ειδικοί – Πρώτο κρούσμα σε άνθρωπο, πέθανε ο ασθενής στη Γαλλία
Ο ιός Shamonda έχει εντοπιστεί κυρίως σε βοοειδή, αλλά μέχρι τώρα δεν είχαν καταγραφεί περιστατικά σε ανθρώπους. Η Γαλλία ανέφερε τον θάνατο ενός ατόμου που έπασχε από σοβαρή ανοσοκαταστολή και βρέθηκε θετικό στον ιό. Αυτό θα μπορούσε να αποτελεί το πρώτο περιστατικό του ιού Shamonda σε άνθρωπο, καθώς προηγουμένως θεωρούνταν μη ζωονοσογόνος, δηλαδή μη μεταδοτικός στους ανθρώπους.
Σύμφωνα με αναλύσεις ειδικών που φιλοξενεί το ισπανικό πρακτορείο Efe, o ιός Shamonda (SHAV) ανήκει στο γένος Orthobunyavirus και μεταδίδεται κυρίως μέσω τσιμπημάτων από σκνίπες του γένους Culicoides. Τα βοοειδή θεωρούνται σημαντικός ξενιστής και είναι ευάλωτα τόσο στη μόλυνση, όσο και στην εκδήλωση κλινικής νόσου.
Τα κοπάδια προβάτων και αιγών φαίνεται επίσης να είναι ευάλωτα στη μόλυνση, αν και χωρίς εμφανή κλινικά συμπτώματα.
Έχουν εντοπιστεί θετικά ζώα που παρουσίαζαν νευρολογικά συμπτώματα σε πληθυσμούς αλόγων και άλλων ιπποειδών, αν και δεν έχει αποδειχθεί ακόμη αιτιώδης συνάφεια με τα παρατηρούμενα κλινικά σημεία.
Συμπτώματα στα ζώα
Στα βοοειδή, οι οξείες λοιμώξεις μπορούν να εκδηλωθούν κυρίως με πυρετό, μειωμένη γαλακτοπαραγωγή (κατά 10 έως 20% για διάστημα 7-10 ημερών) και διάρροια.
Το ποσοστό νοσηρότητας μπορεί να είναι πολύ υψηλό, αν και τα περισσότερα ενήλικα ζώα φαίνεται να αναρρώνουν. Μέχρι σήμερα, δεν έχει παρατηρηθεί θνησιμότητα που να αποδίδεται άμεσα στον ιό.
Προς το παρόν δεν υπάρχει εμβόλιο κατά του ιού Shamonda, επομένως η πρόληψη και ο έλεγχος πρέπει να βασίζονται στη λήψη μέτρων κατά των σκνιπών του γένους Culicoides, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης απωθητικών και απολυμαντικών, σε συνδυασμό με συμπτωματική κτηνιατρική αγωγή για τα προσβεβλημένα ζώα.
Η προέλευση
Σύμφωνα με το ισπανικό Υπουργείο Γεωργίας, ο ιός Shamonda εντοπίστηκε για πρώτη φορά στη Νιγηρία στα μέσα της δεκαετίας του 1960. Μέχρι το 2026, είχε αναφερθεί σποραδικά σε διάφορες περιοχές της Δυτικής, Ανατολικής και Νότιας Αφρικής, καθώς και στην Ιαπωνία.
Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2026, εντοπίστηκε για πρώτη φορά στην Κεντρική Ευρώπη, συγκεκριμένα στην Ελβετία, μια παραλλαγή του ιού, η οποία ονομάστηκε Shamonda-Europe. Έκτοτε, έχουν αναφερθεί κρούσματα στη Γερμανία, τη Γαλλία και, στη συνέχεια, σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες (Αυστρία, Βέλγιο, Κάτω Χώρες, Λιχτενστάιν και Ιταλία).
Στη Γαλλία, ο ιός εντοπίστηκε στις αρχές Σεπτεμβρίου 2026 και επιβεβαιώθηκε σε 37 νομούς, σε εκμεταλλεύσεις βοοειδών όπου είχαν παρατηρηθεί ζώα με κλινικά συμπτώματα.
Έχουν εντοπιστεί δύο γενετικά διακριτοί τύποι του ιού Shamonda που κυκλοφορούν στην Ευρώπη: Ο τύπος 1 του ιού Shamonda, που εντοπίστηκε κυρίως στην Ελβετία, τη Γαλλία, τη νότια Γερμανία και την Αυστρία. Ο τύπος 2 του ιού Shamonda, που εντοπίστηκε στο Βέλγιο, τις Κάτω Χώρες, τη βόρεια Γερμανία και τη βορειοδυτική Γαλλία.
Κρούσματα σε ζώα στην Ισπανία
Το Κεντρικό Κτηνιατρικό Εργαστήριο (LCV) στο Algete, το οποίο αποτελεί το Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς, επιβεβαίωσε την ανίχνευση των τύπων 1 και 2 του ιού Shamonda σε διάφορες εκμεταλλεύσεις βοοειδών. Τα προσβεβλημένα ζώα εμφάνισαν συμπτώματα παρόμοια με εκείνα που αναφέρθηκαν προηγουμένως από άλλες χώρες: πυρετό, διάρροια και μειωμένη γαλακτοπαραγωγή.
Το Υπουργείο Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων (MAPA) δήλωσε ότι «η Ισπανία βρίσκεται σε επιφυλακή» όσον αφορά την εμφάνιση του ιού Shamonda σε ορισμένες εκμεταλλεύσεις βοοειδών στη χώρα, αλλά απηύθυνε έκκληση για «ψυχραιμία», καθώς η νόσος παρακολουθείται.
Υπάρχουν ήδη επιβεβαιωμένες εστίες σε ζώα στις επαρχίες Κόρδοβα, Τολέδο, Κανταβρία, Μαδρίτη, Άβιλα και Ζιρόνα.
Έλεγχος στην Ευρώπη
Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) ανέφερε την Πέμπτη ότι παρακολουθεί την κατάσταση, μετά την επιβεβαίωση από τις γαλλικές αρχές του πρώτου θανάτου ανθρώπου που είχε μολυνθεί από τον ιό Shamonda.
Ο άνδρας, του οποίου η ηλικία και η ταυτότητα δεν έχουν αποκαλυφθεί, νοσηλεύτηκε στη Λυών με σοβαρή ανοσοανεπάρκεια και κατέληξε νωρίτερα αυτόν τον μήνα, όπως ανακοίνωσε η γαλλική κυβέρνηση την Πέμπτη.
Το ECDC τόνισε σε ανακοίνωσή του ότι η σοβαρότητα της ασθένειας του άνδρα τον καθιστούσε πιο ευάλωτο σε λοιμώξεις, ενώ πρόσθεσε ότι διερευνάται πλέον «εάν ο ιός προκάλεσε ή συνέβαλε στον θάνατό του και πώς προέκυψε η μόλυνση».
Τα γαλλικά Υπουργεία Υγείας και Γεωργίας διαβεβαιώνουν ότι, με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα για τον ιό, «δεν έχει εντοπιστεί μέχρι στιγμής κανένας κίνδυνος για τη δημόσια υγεία του γενικού πληθυσμού».
Τι λένε οι ειδικοί
Σε δηλώσεις που παραχωρήθηκαν στα μέσα ενημέρωσης μέσω της πλατφόρμας Science Media Centre (SMC), η καθηγήτρια Mónica González, επικεφαλής του Τμήματος Υγείας των Ζώων στη Σχολή Κτηνιατρικής του Πανεπιστημίου της Murcia, ανέφερε ότι, μετά το περιστατικό στη Γαλλία, «πιθανότατα θα χρειαστεί να διεξαχθεί μια αναδρομική μελέτη, ώστε να διαπιστωθεί, μέσω ορολογικών ελέγχων, πόσα άτομα ενδέχεται να έχουν μολυνθεί από τον ιό με υποκλινική μορφή, δηλαδή χωρίς να εμφανίσουν συμπτώματα».
Ωστόσο, η ίδια ειδικός τονίζει ότι «δεν συντρέχει κανένας λόγος ανησυχίας», επισημαίνοντας παράλληλα ότι η «άμεση» πρόκληση είναι η ενίσχυση της ολοκληρωμένης επιτήρησης, με τη συμμετοχή ιατρών, κτηνιάτρων, βιολόγων και εντομολόγων, στο πλαίσιο της προσέγγισης «Μία Υγεία» (One Health).
Μέσω της ίδιας πλατφόρμας, ο David Roiz, ερευνητής στο Ερευνητικό Ινστιτούτο Πόρων Κυνηγιού (IREC) και στο Πανεπιστήμιο της Καστίλλης-Λα Μάντσα επανέλαβε ότι «δεν υπάρχει κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό, καθώς πρόκειται για περίπτωση ασθενούς με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα».
Επιπλέον, δεν θεωρεί την περίπτωση του Γάλλου ασθενούς «τόσο παράξενη», διότι «υπάρχουν πολλοί βουνιαϊοί», η κατηγορία στην οποία ανήκει ο ιός Shamonda, οι οποίοι κυκλοφορούν φυσικά μεταξύ των θηλαστικών σε τροπικές περιοχές «και προκαλούν σποραδικά κρούσματα στον άνθρωπο».
Σύμφωνα με τον ειδικό, «σε έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο, όπου μετακινούνται ζώα και εμπορεύματα και το κλίμα αλλάζει, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι εμφανίζονται κρούσματα μετάδοσης στον άνθρωπο».
Επομένως, «δεν χρειάζεται να ανησυχούμε, παρά μόνο να παρακολουθούμε την κατάσταση, να είμαστε σε εγρήγορση και να λαμβάνουμε προληπτικά μέτρα έναντι πιθανών κινδύνων για την υγεία», τόνισε.
Πηγή: ΚΥΠΕ