Όποιος αναζητά σπίτι για ενοικίαση γνωρίζει τη δύσκολη πραγματικότητα: 350 ευρώ για ένα ισόγειο διαμέρισμα στου Γκύζη, μόλις 28 τ.μ., κατασκευής του 1975, 380 ευρώ για ένα ακόμα μικρότερο (25 τ.μ.) στην Κάτω Τούμπα, 430 ευρώ για ένα ημιυπόγειο 19 τ.μ στα Κάτω Ιλίσια, 500 ευρώ για ένα υπερυψωμένο 25άρι στα Κουντουριώτικα και πολλές μικρές γκαρσονιέρες στην Πάτρα 20-25 τετραγωνικών με μίσθωμα 450 ευρώ.
Οι καταχωρήσεις μαρτυρούν τη σκληρή πραγματικότητα που αντικρίζουν γονείς και φοιτητές, όποτε ψάχνουν τις αγγελίες, ευελπιστώντας να καταφέρουν να βρουν μια γωνιά για να «στεγάσουν» τα όνειρα για το μέλλον των παιδιών τους. Μια πραγματικότητα που την περιγράφουν οι ίδιοι στo tanea.gr, με χρώματα μελανά. Το πρόβλημα, μας λένε, δεν τελειώνει όταν η ακαδημαϊκή χρονιά έχει ξεκινήσει. Η αναζήτηση της φοιτητικής στέγης δεν σταματά λεπτό και μέσα στο έτος, με την ευχή να σταθούν τυχεροί και να βρουν κάτι φθηνότερο, βιώσιμο και αξιοπρεπές, κυρίως στις περιοχές που βρίσκονται στο ζενίθ των προτιμήσεων.
«Η Καλλιθέα, η Νέα Σμύρνη, το Κουκάκι, η περιοχή του Ζωγράφου, τα Ιλίσια, το κέντρο του Πειραιά, αλλά και το Αιγάλεω και το Χαϊδάρι, είναι οι περιοχές που έχουν τη μεγαλύτερη ζήτηση κι αυτό συμπαρασύρει και τις τιμές των ενοικίων. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, επειδή οι περιοχές αυτές είναι πολύ επιβαρυμένες, η «βεντάλια» των περιοχών έχει ανοίξει. Παρατηρούμε δηλαδή ένα “relocation” όπως το λέμε εμείς, για να μπορέσει ο ενδιαφερόμενος να βρει μια γκαρσονιέρα», δηλώνει ο Ελευθέριος Ποταμιάνος, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συλλόγων Μεσιτών Ακινήτων.
Παλιά, μικρά, με τα σημάδια του χρόνου ορατά, τονίζει, γιατί σε αντίθετη περίπτωση τα ενοίκια χαρακτηρίζονται τουλάχιστον δυσβάσταχτα από τους ενοικιαστές…
«Για να σας δώσω μια εικόνα, για μη ανακαινισμένα παλιά διαμερίσματα, γκαρσονιέρες δηλαδή 20-30 τετραγωνικών, το ενοίκιο κυμαίνεται στα 350-400 ευρώ. Αν όμως θέλεις να βρεις κάτι το οποίο θα είναι ανακαινισμένο, για μια πιο σύγχρονη διαβίωση ώστε ο φοιτητής να νιώθει ότι ζει σ’ ένα φρέσκο περιβάλλον, τότε τα μισθώματα ανεβαίνουν στα 450-500 ευρώ. Και 600 έχουμε ακούσει.»
Χαρακτηριστικές είναι οι παρακάτω περιπτώσεις που εντοπίσαμε «ξεφυλλίζοντας» αγγελίες:
Φοιτητική Στέγη
- 480 ευρώ 25 τ.μ κατασκευής του 2004, στου Ζωγράφου
- 480 ευρώ 20 τ.μ για ισόγεια γκαρσονιέρα, στο κέντρο του Ρεθύμνου
- 500 ευρώ 25 τ.μ κατασκευής του ’72, στου Ζωγράφου
- 550 ευρώ 20 τ.μ για νεόδμητο στην Αγυιά Πατρών
- 650 ευρώ 30 τ.μ ανακαινισμένο το 2023, στα Ιλίσια
- 800 ευρώ 30 τ.μ ανακαινισμένο το 2026, στα Ιλίσια
- 800 ευρώ 25 τ.μ μια ημιυπόγεια γκαρσονιέρα του ’70, στον Άγιο Αρτέμιο
Με επαγγελματική διαδρομή που ξεπερνά τις τρεις δεκαετίες, ο κ. Ποταμιάνος μας εξηγεί τι κρύβεται στο μυαλό των ιδιοκτητών ακινήτων και πώς καλείται να διαχειριστεί μια τέτοια, νέα συμφωνία:
«Επειδή τα μικρά ακίνητα έχουν τρομερή ζήτηση, τις περισσότερες φορές η στάση των ιδιοκτητών είναι σθεναρά αντίθετη σε ένα συμβουλευτικό ρόλο ο οποίος λέει το εξής: Ότι, ναι, μπορεί να ζητάς 500 ευρώ, το θέμα είναι πότε θα τα πάρεις. Όμως, ο εύλογος αντίλογός τους, είναι ότι υπάρχουν πληθωριστικές πιέσεις, ότι ο απέναντι ιδιοκτήτης ενοικιάζει σε αυτήν την τιμή και είναι μια χαρά ή ότι έχει κάνει μια κοστοβόρα ανακαίνιση, την οποία πρέπει να αποσβέσει.»
«14.400 ευρώ για έναν χρόνο, 70.000 για πέντε. Τόσο κοστίζει για να σπουδάσει το παιδί μας»
Η Μαρία Κ., μονογονέας, μητέρα φοιτήτριας που σπουδάζει εδώ και τέσσερα χρόνια στο Πανεπιστήμιο του Ρεθύμνου, ακόμα θυμάται εκείνη τη στιγμή που κατέβηκε στην Κρήτη με ένα καράβι ασφυκτικά γεμάτο από γονείς και νέους φοιτητές, που αναζητούσαν ακριβώς ότι κι η ίδια. Ένα σπίτι.
Σε μέρη όπως κι αυτό όμως, που αποτελούν και τουριστικό πόλο έλξης, τα πράγματα, όπως τονίζει, είναι πολύ δύσκολα και τα ενοίκια πολύ ακριβά:
«Εμείς δίνουμε 350 ευρώ ενοίκιο για 30 τετραγωνικά. Εννοείται πως τα κοινόχρηστα, το νερό, το ρεύμα, το σταθερό τηλέφωνο και το διαδίκτυο είναι επιπλέον. Με λίγα λόγια, τα λειτουργικά έξοδα φτάνουν περίπου 550 με 600 ευρώ μηνιαίως. Αν συνυπολογίσουμε το κινητό τηλέφωνο, τη διατροφή-σούπερ μάρκετ, τις απαραίτητες μετακινήσεις για το Πανεπιστήμιο αλλά και κάποιες -ελάχιστες- για να μας επισκεφθεί, καθώς και περιορισμένες εξόδους, η φοίτηση μακριά από το σπίτι μας κοστίζει περίπου 1.200 ευρώ το μήνα. Κι αυτή δεν είναι η μοναδική δυσκολία. Οι περισσότεροι μας ζητούσαν να αφήσουμε το σπίτι τον Μάιο, να μεταφέρουμε τα πράγματα του παιδιού σε αποθήκη και να επιστρέψουμε τον Σεπτέμβριο, καθώς το διαθέτουν για βραχυχρόνια μίσθωση. Έτσι λοιπόν έχουμε αναγκαστεί να βρούμε μια λύση μακριά από το Πανεπιστήμιο».
Η μητέρα, της οποίας η μικρότερη κόρη κατάφερε τελικά να περάσει σε Πανεπιστήμιο της Αθήνας, από τη μια δηλώνει ανακουφισμένη, όμως δεν παύει να αναλώνεται σε μαθηματικές πράξεις. Χαρτί, μολύβι και προσθαφαιρέσεις για να τα βγάλουν πέρα. «Τον χρόνο, κατά μέσο όρο, χρειάζονται περίπου 14.400 ευρώ για να σπουδάζει η κόρη μου μακριά από το σπίτι μας. Πολλαπλασιάστε το επί πέντε χρόνια, γιατί τετραετία σπουδών στις περισσότερες περιπτώσεις δεν υπάρχει, θα πρέπει να διαθέσουμε τουλάχιστον 70.000 ευρώ. Πώς; Σκεφτείτε πως πολλές φορές της στέλνω εγώ τρόφιμα από εδώ. Είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε πολλές “εκπτώσεις” στη δική μας ζωή, για να τα καταφέρουμε» καταλήγει, μιλώντας στο tanea.gr.
«Δουλεύω από το πρώτο έτος για να μπορέσω να ολοκληρώσω τις σπουδές μου»
Η Άννα, φοιτήτρια Παιδαγωγικών στη Θεσσαλονίκη με καταγωγή από την Αθήνα, παλεύει με τις καθημερινές δυσκολίες που καλούνται να αντιμετωπίσουν όσοι σπουδάζουν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους. Διάβασμα και κοινωνικοποίηση, μαγείρεμα και καθαριότητα, εξεταστικές και εργασία, αφού διαφορετικά τα έξοδα δεν μπορούν να καλυφθούν μας λέει, στην τηλεφωνική μας επικοινωνία:
«Το όλο εγχείρημα είναι πολύ δύσκολο. Τα ενοίκια είναι πολύ ακριβά και τα σπίτια είναι πάρα πολύ μικρά κι εννοείται παλιά. Επίσης σε αυτά, δεν συμπεριλαμβάνονται οι λογαριασμοί. Τουλάχιστον στα περισσότερα. Οπότε μπορεί ένα ενοίκιο να είναι στα 450-500 ευρώ και όλα τα υπόλοιπα να είναι έξτρα. Ρεύμα, νερό, ίντερνετ. Όλοι οι φοιτητές αναγκαζόμαστε να δουλέψουμε, κατευθείαν από το πρώτο έτος των σπουδών μας, καθώς τα έξοδα δεν βγαίνουν. Το κόστος ζωής είναι υψηλό και οι οικογένειές μας μπορούν να μας στηρίξουν μέχρι ενός σημείου. Για να βιοποριστούμε πρέπει και εμείς να συνδράμουμε. Αυτό έχει ως συνέπεια τα μαθήματα της σχολής να μένουν πίσω»
Η στεγαστική κρίση εκτοξεύει τις τιμές των ενοικίων
Οι δυσκολίες που μας περιγράφουν γονείς και φοιτητές, δεν αποτελούν μεμονωμένες περιπτώσεις. Αντίθετα, εντάσσονται σε μια ευρύτερη εικόνα ανοδικής πορείας του κόστους στέγασης, η οποία αποτυπώνεται στα στοιχεία της αγοράς ακινήτων. Η στεγαστική κρίση που άρχισε να γίνεται πιο αισθητή γύρω στο 2017, μετά τα χρόνια της μακράς οικονομικής ύφεσης, καταδεικνύεται σε πολλές έρευνες που βλέπουν κατά καιρούς το φως της δημοσιότητας.
Σύμφωνα με τον δείκτη τιμών προσφοράς ακινήτων του Spitogatos, ο οποίος δείχνει τις μεταβολές στην πάροδο του χρόνου, καταγράφονται σημαντικές αυξήσεις στις τιμές κατοικιών προς ενοικίαση σε ότι αφορά στο Γ’ τρίμηνο του 2026 (Ιούλιος-Αύγουστος-Σεπτέμβριος) έναντι του ίδιου διαστήματος του προηγούμενου έτους.
Συγκεκριμένα:
- Στην Αττική +5%
- Στη Θεσσαλονίκη +5,3%
- Ενώ στην υπόλοιπη Ελλάδα +3,8%
Οι υψηλότερες τιμές εντοπίζονται στα Νότια Προάστια της Αθήνας με 13,45 €/τ.μ., ενώ ενδεικτικά ακολουθούν:
- Αθήνα Κέντρο: 12,22 €/τ.μ. με ετήσια μεταβολή +6,1%
- Αθήνα Βόρεια Προάστια: 12 €/τ.μ. με ετήσια μεταβολή +4%
- Πειραιάς: 11 €/τ.μ. με ετήσια μεταβολή +5,6%
- Θεσσαλονίκη – Δήμος: 10,94 €/τ.μ. με ετήσια μεταβολή +5%
- Αχαΐα: 9,17 €/τ.μ. με ετήσια μεταβολή +3%
Το κέντρο της Αθήνας σημείωσε τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση μέσης ζητούμενης τιμής ενοικίασης φοιτητικής κατοικίας στην Αττική (+11,7%), με την περιοχή του Ζωγράφου και την Κυψέλη να ακολουθούν.