Η μάχη για την Black Friday έχει ήδη ξεκινήσει, πολύ πριν από την καθιερωμένη τελευταία Παρασκευή του Νοεμβρίου.
Η φετινή διοργάνωση κορυφώνεται στις 27 Νοεμβρίου, ενώ τρεις ημέρες αργότερα, στις 30 Νοεμβρίου, ακολουθεί η Cyber Monday, με έμφαση στις ηλεκτρονικές αγορές.
Όλο τον μήνα
Στην πράξη, ωστόσο, η εμπορική περίοδος έχει επεκταθεί σε ολόκληρο σχεδόν τον μήνα, καθώς οι επιχειρήσεις επιχειρούν να προσελκύσουν εγκαίρως τους καταναλωτές και να εξασφαλίσουν μερίδιο από την αυξημένη αγοραστική κίνηση πριν από τα Χριστούγεννα.
Οι πρώτες προωθητικές ενέργειες έχουν ήδη εμφανιστεί, με τις αλυσίδες ηλεκτρονικών και ηλεκτρικών ειδών να βρίσκονται παραδοσιακά στην πρώτη γραμμή, χωρίς να μένουν πίσω οι επιχειρήσεις ένδυσης, υπόδησης, καλλυντικών, αθλητικών ειδών και οικιακού εξοπλισμού.
Εκπτώσεις για όλους
Η Black Friday δεν αποτελεί πλέον υπόθεση αποκλειστικά των μεγάλων αλυσίδων.
Στη διεκδίκηση του καταναλωτικού ενδιαφέροντος συμμετέχουν και μικρότερες επιχειρήσεις, οι οποίες προσπαθούν να αξιοποιήσουν την περίοδο για να ενισχύσουν τις πωλήσεις τους.
Για το λιανεμπόριο, η φετινή διοργάνωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Δύσκολα τα οικονομικά
Οι επιχειρήσεις αναζητούν μια σημαντική ανάσα ρευστότητας σε μια χρονιά κατά την οποία το αυξημένο κόστος ζωής εξακολουθεί να περιορίζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς, οι καταναλωτές προετοιμάζονται πλέον αρκετές εβδομάδες νωρίτερα, συγκρίνουν τιμές και περιμένουν τις προσφορές για αγορές μεγαλύτερης αξίας.
Η προσδοκία των εμπόρων είναι ότι η Black Friday θα λειτουργήσει ως καταλύτης για την εμπορική κίνηση του Νοεμβρίου και θα δώσει ώθηση στην αγορά ενόψει της εορταστικής περιόδου.
Επιφυλακτικότητα
Η αυξημένη πρόθεση αγορών που καταγράφεται στις έρευνες ενισχύει αυτή την προσδοκία, χωρίς, ωστόσο, να εγγυάται αντίστοιχη αύξηση του τελικού τζίρου.
Το βασικό χαρακτηριστικό της φετινής περιόδου είναι η επιφυλακτικότητα.
Οι καταναλωτές δεν αντιμετωπίζουν πλέον τις διαφημιζόμενες εκπτώσεις ως αυτονόητες ευκαιρίες.
Σύμφωνα με την έρευνα της EY Ελλάδος, το 43% αμφισβητεί κατά πόσο οι προσφορές είναι πραγματικές, ενώ σημαντικό μέρος των ερωτηθέντων επισημαίνει ότι τα προϊόντα που πραγματικά ενδιαφέρουν τους καταναλωτές δεν περιλαμβάνονται πάντοτε στις μειώσεις τιμών.
Αυτή η ακρίβεια
Η ακρίβεια έχει αλλάξει τη συμπεριφορά των νοικοκυριών, περιορίζοντας τις αυθόρμητες αγορές και ενισχύοντας την ανάγκη για προσεκτικότερες επιλογές.
Οι καταναλωτές συγκρίνουν πλέον τις τιμές σε διαφορετικά καταστήματα, αναζητούν το ίδιο προϊόν σε περισσότερες επιχειρήσεις και δεν παρασύρονται εύκολα από τα μεγάλα ποσοστά έκπτωσης.
Στις ηλεκτρονικές αγορές, μάλιστα, συνυπολογίζουν και πρόσθετες επιβαρύνσεις, όπως τα έξοδα αποστολής, προκειμένου να διαπιστώσουν ποια προσφορά είναι πραγματικά συμφέρουσα.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ξεχωριστή διάσταση πήρε η παρέμβαση του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών.
Με επιστολή του στις 4 Νοεμβρίου ζήτησε την απόσυρση διαδικτυακών διαφημίσεων που προωθούσαν ιατρικές υπηρεσίες με προσφορές Black Friday.
Οι διαφημίσεις αφορούσαν υπηρεσίες εξ αποστάσεως διάγνωσης, ιατρικές γνωματεύσεις και πιστοποιητικά, τα οποία παρουσιάζονταν ως αντικείμενο εμπορικών προσφορών ή ακόμη και δώρων.
Ο ΙΣΑ υποστηρίζει ότι τέτοιες πρακτικές αντίκεινται στον Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας, καθώς η ιατρική πράξη δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται όπως ένα συνηθισμένο καταναλωτικό προϊόν.
Η παρέμβαση αναδεικνύει τα όρια που πρέπει να υπάρχουν όταν η εμπορική λογική επεκτείνεται σε υπηρεσίες που συνδέονται άμεσα με την ανθρώπινη υγεία.
Νέες μορφές απάτης
Την ίδια στιγμή, η αύξηση των ηλεκτρονικών αγορών δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για νέες μορφές εξαπάτησης.
Σε κοινή πρωτοβουλία που ανακοινώθηκε στις 5 Νοεμβρίου, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας και η Visa προειδοποιούν ότι οι επιτήδειοι αξιοποιούν ακόμη και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να κατασκευάζουν πλαστά ηλεκτρονικά καταστήματα, ψεύτικες αξιολογήσεις και παραπλανητικές διαφημίσεις.
Οι καταναλωτές καλούνται να ελέγχουν τα στοιχεία του πωλητή, να διαβάζουν προσεκτικά τις αξιολογήσεις, να συγκρίνουν τις τιμές με εκείνες άλλων αξιόπιστων καταστημάτων και να μην εμπιστεύονται προσφορές που φαίνονται υπερβολικά καλές για να είναι αληθινές.
Προσοχή
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτούν οι σύνδεσμοι που αποστέλλονται μέσω μηνυμάτων και οδηγούν σε άγνωστες ιστοσελίδες, καθώς και τα αιτήματα για αποκάλυψη τραπεζικών κωδικών.
Το ερώτημα εάν συμφέρει περισσότερο το φυσικό κατάστημα ή το διαδίκτυο δεν έχει μία απάντηση.
Στο ηλεκτρονικό εμπόριο ο καταναλωτής μπορεί να συγκρίνει γρήγορα τιμές και να εντοπίσει προσφορές σε μεγαλύτερη ποικιλία προϊόντων.
Στο φυσικό κατάστημα, όμως, έχει τη δυνατότητα να ελέγξει την ποιότητα, να δοκιμάσει ένα προϊόν και να αποφύγει την αναμονή της παράδοσης.
Η πρακτικότερη επιλογή είναι συχνά ο συνδυασμός: αναζήτηση και σύγκριση τιμών στο διαδίκτυο, αλλά και έλεγχος του προϊόντος στο κατάστημα πριν από την τελική απόφαση.
Οι 14 μέρες
Υπάρχει, τέλος, ένας κανόνας που αξίζει να θυμούνται όλοι: ως προγενέστερη τιμή για την ανακοίνωση έκπτωσης θεωρείται κατά κανόνα η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε ο έμπορος τις προηγούμενες 30 ημέρες.
Στις ηλεκτρονικές αγορές από επαγγελματίες ισχύει επίσης, κατά κανόνα, δικαίωμα υπαναχώρησης 14 ημερών.