Μεγάλη έκταση λαμβάνει η υπόθεση του κυκλώματος φοροδιαφυγής στη Θεσσαλονίκη, με τις αποκαλύψεις για τη δράση των λεγόμενων «αχυρανθρώπων» και τη λειτουργία εταιρειών-φαντασμάτων να αποκαλύπτουν το μέγεθος της ζημιάς για το Δημόσιο.
Οι έρευνες της ειδικής ομάδας της ΑΑΔΕ ξεκίνησαν το 2024 και επεκτάθηκαν σε Θεσσαλονίκη, Χαλκιδική και άλλες πόλεις της Βόρειας Ελλάδας, όπως η Καβάλα, οι Σέρρες και η Κατερίνη. Η επιχείρηση, με την κωδική ονομασία «Αχυράνθρωποι», διήρκεσε δύο χρόνια, μέχρι το βράδυ της περασμένης Παρασκευής, όταν πραγματοποιήθηκαν 18 συλλήψεις.
Ανάμεσα στους συλληφθέντες βρίσκεται και ο Ερρίκος Πετιλόν, ο οποίος συμμετείχε ως διαχειριστής σε έξι νομικά πρόσωπα και ως εταίρος σε άλλα δύο. Οι οφειλές των οκτώ εταιρειών στις οποίες είχε συμμετοχή ανέρχονται συνολικά σε 595.976,53 ευρώ.
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκονται τέσσερα δίκτυα που είχαν αναπτυχθεί στη Θεσσαλονίκη, ελέγχοντας δεκάδες καταστήματα εστίασης και κέντρα διασκέδασης. Οι επιχειρήσεις πραγματοποιούσαν σημαντικές εισπράξεις, αλλά φέρονται να άφηναν απλήρωτους φόρους και ασφαλιστικές εισφορές.
Η αιφνιδιαστική επιχείρηση της ΑΑΔΕ στόχευσε εταιρείες που λειτουργούν γνωστά κέντρα διασκέδασης και καταστήματα εστίασης στη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική, χρησιμοποιώντας «μπροστινούς» και «αχυρανθρώπους» για την αποφυγή φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της δικογραφίας, η οποία συνεχίζει να συμπληρώνεται, ελέγχονται συνολικά 917 εταιρείες, με τις οφειλές προς το Δημόσιο να φτάνουν τα 206.269.437 ευρώ. Από αυτά, τα 138 εκατομμύρια ευρώ αφορούν φόρους και τα υπόλοιπα 68 εκατομμύρια ασφαλιστικές εισφορές.
Οι κατηγορούμενοι φέρονται να ανέρχονται σε 1.283, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και γνωστά πρόσωπα από τον χώρο του αθλητισμού, τα οποία έχουν ιδιοκτησιακές σχέσεις με εταιρείες. Οι περίπου 80 αχυράνθρωποι εμφανίζονταν ως εταίροι ή διαχειριστές, με ορισμένους να συμμετέχουν ταυτόχρονα σε περισσότερες από δέκα εταιρείες, παρά το γεγονός ότι οι φορολογικές αρχές είχαν ήδη χαρακτηρίσει τα ΑΦΜ τους προβληματικά.
Το κόλπο με τα φέσια και τις εταιρείες-βιτρίνες
Η έρευνα ξεκίνησε από τους ιδιοκτήτες των ακινήτων στα οποία λειτουργούσαν οι επιχειρήσεις. Στο πλαίσιο της εισαγγελικής έρευνας, οι ελεγκτές διαπίστωσαν ότι καταστήματα σε κεντρικά και στρατηγικά σημεία νοικιάζονταν από εταιρείες διαχείρισης ακινήτων, τις οποίες φέρονται να έλεγχαν οι πραγματικοί επιχειρηματίες.
Τα μισθωτήρια συμβόλαια περιλάμβαναν δικαίωμα υπεκμίσθωσης. Με αυτόν τον τρόπο, οι εταιρείες διαχείρισης ακινήτων νοίκιαζαν στη συνέχεια τα καταστήματα σε άλλες εταιρείες, οι οποίες λειτουργούσαν ως βιτρίνες.
Οι ελεγκτές έλαβαν καταθέσεις από ιδιοκτήτες ακινήτων και εργαζομένους σε καταστήματα εστίασης και κέντρα διασκέδασης, προσπαθώντας να εντοπίσουν τα πρόσωπα που είχαν τον πραγματικό έλεγχο των επιχειρήσεων.
Μέσα από τις μαρτυρίες προέκυψε, μεταξύ άλλων, η ύπαρξη ενός προσώπου με το προσωνύμιο «Τόμι», το οποίο φέρεται να απέλυε εργαζομένους μέσω SMS. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι οι μισθοί καταβάλλονταν σε μετρητά.
Οι περισσότεροι εργαζόμενοι γνώριζαν ελάχιστα για τους επίσημους διαχειριστές των εταιρειών, οι οποίοι ήταν στην πραγματικότητα οι αχυράνθρωποι. Αντίθετα, μπορούσαν να αναγνωρίσουν τους πραγματικούς επιχειρηματίες, οι οποίοι εμφανίζονταν στις καταστάσεις προσωπικού με ιδιότητες όπως πορτιέρηδες ή σύμβουλοι.
Με αυτόν τον τρόπο, η επιχείρηση «Αχυράνθρωποι» κατάφερε να συγκεντρώσει στοιχεία για τα πρόσωπα που φέρονται να κινούσαν τα νήματα πίσω από τις εταιρείες.
Οι 12 νεκροί αχυράνθρωποι και τα χρέη εκατομμυρίων
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι ανάμεσα στους περίπου 80 αχυρανθρώπους που περιλαμβάνονται στην ογκώδη δικογραφία, η οποία διαβιβάστηκε στην εισαγγελέα Ποινικής Δίωξης Θεσσαλονίκης, αντεισαγγελέα Πρωτοδικών Τριανταφυλλιά Παπαγεωργίου, οι 12 ήταν ήδη νεκροί.
Οι έρευνες έδειξαν ότι, παρά τον θάνατο ορισμένων ακόμη και από το 2023, εξακολουθούσαν να εκδίδονται τιμολόγια και παραστατικά στο όνομά τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, εταίροι φέρονται να αναλάμβαναν τη διαχείριση των εταιρειών χρησιμοποιώντας πληρεξούσια, ακόμη και σε εταιρικά σχήματα που είχαν ιδρυθεί μετά τον θάνατο των προσώπων που εμφανίζονταν ως διαχειριστές.
Η πλειονότητα των αχυρανθρώπων ήταν χαμηλόμισθοι εργαζόμενοι στην εστίαση και τη νυχτερινή διασκέδαση, όπως σερβιτόροι και λαντζέρηδες. Πολλοί φέρονται να υπέγραφαν έγγραφα και να λάμβαναν κάποια επιπλέον χρήματα, υποστηρίζοντας ωστόσο ότι δεν γνώριζαν τον πραγματικό ρόλο που τους είχε αποδοθεί.
Μάλιστα, καταγράφεται περίπτωση εργαζομένου που έχει προσφύγει στη Δικαιοσύνη, καθώς εμφανίστηκε ως διαχειριστής εταιρειών χωρίς να το γνωρίζει.
Τα ποσά των οφειλών που εμφανίζονται στο όνομα εργαζομένων είναι εντυπωσιακά. Ένας εργαζόμενος σε κέντρα διασκέδασης, ο οποίος συνήθως εκτελούσε καθήκοντα ταμία, εμφανίζεται να οφείλει 18,4 εκατομμύρια ευρώ σε Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία, καθώς συμμετείχε σε 32 εταιρείες, σε πολλές από τις οποίες είχε οριστεί διαχειριστής.
Αντίστοιχα, λαντζέρισα με μηνιαίο εισόδημα 450 ευρώ εμφανίζεται να χρωστά 2,6 εκατομμύρια ευρώ, καθώς συμμετείχε επίσης σε 32 εταιρείες. Ένας διανομέας, από την πλευρά του, εμφανίζεται να συμμετέχει σε 19 εταιρείες και να έχει οφειλές ύψους 3 εκατομμυρίων ευρώ.
Ποιοι απολογούνται την Τρίτη
Οι 16 κατηγορούμενοι, σε βάρος των οποίων ασκήθηκαν διώξεις για εγκληματική οργάνωση, απάτη, πλαστογραφία και νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, αναμένεται να αρχίσουν να απολογούνται την προσεχή Τρίτη.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται ένας γνωστός επιχειρηματίας από τον χώρο των κέντρων διασκέδασης και της εστίασης. Άλλα ηχηρά ονόματα που περιλαμβάνονται στο κατηγορητήριο δεν συνελήφθησαν, καθώς δεν κατέστη δυνατό να εντοπιστούν.
Λόγω του μεγάλου όγκου των εγγράφων και του ιδιαίτερα αυξημένου αριθμού των κατηγορουμένων, εξετάζεται το ενδεχόμενο η δικογραφία να διαχωριστεί σε δύο επιμέρους υποθέσεις και να ανατεθεί, μετά την ολοκλήρωση των απολογιών, σε δύο διαφορετικούς ανακριτές.