Νέος τόμος για την κληρονομιά των «ελληνικών» milk bars στην Αυστραλία

Τον δεύτερο τόμο μιας σειράς βιβλίων ετοιμάζονται να κυκλοφορήσουν ο Δρ Leonard Janiszewski και η Effy Alexakis, με θέμα πώς τα milk bars, φέροντας έντονη αλλά όχι αποκλειστικά «ελληνική» σφραγίδα, γνώρισαν μεγάλη απήχηση — όχι μόνο στην Αυστραλία, αλλά και διεθνώς.

Ο εν λόγω τόμος έρχεται δέκα χρόνια μετά την κυκλοφορία του βιβλίου τους «Greek Cafes & Milk Bars of Australia», καθώς οι συγγραφείς θεωρούνται πλέον ειδικοί στα milk bars — έναν τύπο καταστήματος που σχεδόν έχει εκλείψει σήμερα και «συστήθηκε» για πρώτη φορά στην Αυστραλία από Έλληνες μετανάστες.

Οι δύο ερευνητές υπογραμμίζουν τον καθοριστικό ρόλο των milk bars στη διαμόρφωση της αυστραλιανής κοινωνικοπολιτισμικής ταυτότητας, συμβάλλοντας στη σταδιακή απομάκρυνση από τις βρετανικές επιρροές και στη στροφή προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Μωσαϊκό φωτογραφιών. Πηγή: Εθνικό Αρχείο του προγράμματος «In Their Own Image: Greek-Australians»

«Η επιρροή στην παγκόσμια διατροφική κουλτούρα, μέσα από την εμπορική καθιέρωση του milkshake — όχι μόνο στην Αυστραλία αλλά και διεθνώς — αναδεικνύει ότι η παρακαταθήκη της ελληνικής διασποράς στη χώρα αυτή συνδέεται με τα σημαντικά οφέλη της μετανάστευσης, της εγκατάστασης, της καινοτομίας και της διαπολιτισμικής ανταλλαγής», δηλώνει ο Δρ Janiszewski στον «Νέο Κόσμο».

Ο ιστορικός επισημαίνει ότι ο Joachim Tavlaridis (γνωστός και ως Mick Adams), δημιουργός του «Black & White 4D Milk Bar» —του πρώτου milk bar στον Κόσμο— έφερε επανάσταση στον χώρο της λιανικής πώλησης αναψυκτικών, εστιάζοντας στην παρασκευή και διάθεση milkshakes απευθείας στον πάγκο, χωρίς συνοδευτικά φαγητά ή επιτραπέζια εξυπηρέτηση.

Όπως εξηγεί ο Δρ Janiszewski, το μοντέλο αυτό εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο εμβληματικά πρότυπ λιανικής τροφίμων στην Αυστραλία, με διεθνή απήχηση.

«Παρότι το παραδοσιακό milk bar έχει σιωπηλά εξαφανιστεί από το αστικό μας τοπίο, οι ρετρό αναφορές σε σύγχρονα καταστήματα εστίασης —κυρίως μέσω της διακόσμησης ή των προϊόντων που προσφέρουν— υποδηλώνουν ότι η κοινωνικοπολιτισμική συμβολική δύναμη του milk bar εξακολουθεί να υφίσταται, ως υπενθύμιση μιας άλλης εποχής, όταν η λάμψη και η γοητεία αυτών των επιχειρήσεων έκαναν τους Αυστραλούς να ονειρεύονται τα milk bar».

Εγκαταλελειμμένο «Croxton Milk Bar» επί της οδού Spencer στο Northcote της Μελβούρνης. Φωτογραφία: Effy Alexakis/Εθνικό Αρχείο του προγράμματος «In Their Own Image: Greek-Australians»

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΧΕΙΑΣ

Ο Δρ Leonard Janiszewski εξηγεί ότι οι λόγοι που τον οδήγησαν, μαζί με την Effy Alexakis, στη συγγραφή ενός δεύτερου τόμου του «Greek Cafés & Milk Bars of Australia» —ο οποίος αναμένεται να κυκλοφορήσει τον προσεχή Αύγουστο— είναι πολλοί.

Μεταξύ αυτών, η θερμή απήχηση που γνώρισε ο πρώτος τόμος, τόσο στην Αυστραλία όσο και διεθνώς.

Όπως επισημαίνει, το βιβλίο εκτιμήθηκε ιδιαίτερα επειδή ανέδειξε τον τρόπο με τον οποίο αυτές οι ελληνικής διαχείρισης επιχειρήσεις εστίασης συνδύαζαν στοιχεία από τη βρετανική, την ελληνική και την αμερικανική κουλτούρα.

Με την πάροδο του χρόνου, η αμερικανική επιρροή κατέστη κυρίαρχη, σε τέτοιο βαθμό ώστε αυτές οι επιχειρήσεις – σχεδόν σαν ένας «Δούρειος Ίππος»- συνέβαλαν στη διάδοση της αμερικανικής κουλτούρας στην Αυστραλία.

«Στη διάρκεια σχεδόν ολόκληρης της δεκαετίας που μεσολάβησε από την πρώτη έκδοση του βιβλίου, τόσο το ευρύ κοινό όσο και η ακαδημαϊκή κοινότητα ζητούσαν επίμονα την συγγραφή ενός δεύτερου τόμου», αναφέρει ο ιστορικός.

Από τα επίσημα εγκαίνια του Black & White 4d Milk Bar το 1933 στο Μπρίσμπαν επί της 238 Edward Street. Φωτογραφία: Ευγενική παραχώρηση του L. Keldoulis/Εθνικό Αρχείο του προγράμματος «In Their Own Image: Greek-Australians»

Ωστόσο, όπως αποκαλύπτει, «η προοπτική ενός δεύτερου τόμου υπήρχε ήδη λίγο μετά την ολοκλήρωση του προσχέδιου του πρώτου», επισημαίνοντας ότι ήταν αδύνατο να συμπεριληφθούν όλες οι ιστορίες σε ένα μόνο βιβλίο.

Όπως σημειώνει, ο νέος τόμος εστιάζει κυρίως στον «άνθρωπο και τον τόπο».

«Το βιβλίο εξετάζει την προσωπική και επαγγελματική ζωή ατόμων και οικογενειών —σε ορισμένες περιπτώσεις διαγενεακά— σε αγροτικές πόλεις, αστικά κέντρα και τα προάστιά τους».

«Αναδεικνύει έναν ολόκληρο κόσμο πίσω από τον πάγκο, στην τραπεζαρία και πέρα από τη βιτρίνα: έναν κόσμο άγνωστο, λιγότερο γνωστό, αλλά και τον ιδιαίτερο γνωστό».

«Συνδυάζει καθημερινές επιλογές —άλλοτε δύσκολες, άλλοτε εύκολες, κάποιες αναπόφευκτες— με ιστορίες επιτυχίας, αλλά και απογοητεύσεων ή ακόμη και αποτυχιών, σε διαφορετικές εποχές και πάντα μέσα στο πλαίσιο του τόπου».

Όπως ανέφερε, ορισμένες ιστορίες από τον πρώτο τόμο επανέρχονται, ενώ παράλληλα ενσωματώνονται προσωπικές αφηγήσεις από δύο παλαιότερες ιστορικές τους εκδόσεις: «Images of Home: Mavri Xenitia» (1995) και «In Their Own Image: Greek-Australians» (1998).

«Στόχος είναι να αναδειχθούν οι διασυνδέσεις μεταξύ όλων αυτών των έργων, αναδεικνύοντας το περιεχόμενό τους, το οποίο —συνολικά— συνθέτει μια ζωντανή, πανοραμική αποτύπωση της ιστορικής και σύγχρονης εμπειρίας των Ελληνοαυστραλών: τη σύμπλεξη ζωών, επαγγελμάτων, αντιλήψεων και προκλήσεων», σημείωσε ο ιστορικός.

«Οι ιστορίες των ελληνικών καφέ εντάσσονται σε ένα ευρύτερο σύνολο — δεν υπήρξαν ποτέ αποκομμένες μέσα σε έναν περιορισμένο κόσμο».

ΔΩΡΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Ν.Ν.ΟΥΑΛΙΑΣ

Ο Δρ Leonard Janiszewski και η Effy Alexakis έχουν συγκεντρώσει ένα εκτενές αρχειακό υλικό γύρω από το θέμα, το οποίο βρίσκονται στη διαδικασία να δωρίσουν στην Πολιτειακή Βιβλιοθήκη της Νέας Νότιας Ουαλίας.

Όπως τονίζουν, οι συζητήσεις για τη δωρεά της συλλογής τους στη Βιβλιοθήκη —με την οποία διατηρούν στενή συνεργασία ήδη από τη δεκαετία του 1990— είχαν ξεκινήσει από το 2019.

«Δεδομένου του εύρους και της έκτασης του υλικού μας, είχε καταστεί πλέον ιδιαίτερα δύσκολο για εμάς να το διαχειριστούμε, να το διαφυλάξουμε και να το καταστήσουμε προσβάσιμο», ανέφερε ο Δρ Janiszewski.

«Η συλλογή αυτή συγκεντρώθηκε και, σε μεγάλο βαθμό, διατηρήθηκε με δικούς μας περιορισμένους οικονομικούς πόρους. Ωστόσο, πλέον απαιτούνται εξειδικευμένες αρχειακές δεξιότητες, καθώς και η ψηφιοποίηση των αναλογικών της στοιχείων —όπως προφορικές μαρτυρίες σε κασέτες, φωτογραφικά αρνητικά και έντυπο υλικό— προκειμένου να διασφαλιστεί η διατήρησή της».

Εσωτερικό του Black & White 4d Milk Bar, 24 Martin Place, στο Σίδνεϊ το 1934. Φωτογραφία: Ευγενική παραχώρηση L. Keldoulis/Εθνικό Αρχείο του προγράμματος «In Their Own Image: Greek-Australians»

Πρόσθεσε ακόμη ότι τόσο ο ίδιος όσο και η Alexakis αισθάνονται ηθική και δεοντολογική ευθύνη να διασφαλίσουν πως οι ιστορίες που έχουν συλλέξει θα διατηρηθούν και θα είναι διαθέσιμες στις μελλοντικές γενιές, θεωρώντας ότι ένας εθνικός ή πολιτειακός αρχειακός φορέας, όπως η Πολιτειακή Βιβλιοθήκη, αποτελεί την πλέον κατάλληλη επιλογή.

Ο Δρ Leonard Janiszewski σημείωσε επίσης ότι γίνονται δεκτές δωρεές με έκπτωση φόρου, προκειμένου να υποστηριχθεί η διαδικασία ψηφιοποίησης και δημιουργίας βάσεων δεδομένων.

«Εμείς θα προσφέρουμε τις γνώσεις και την εμπειρία μας για την υλοποίηση της ψηφιοποίησης σε συνεργασία με την Πολιτειακή Βιβλιοθήκη, χωρίς καμία προσωπική οικονομική αμοιβή», δήλωσε ο Δρ Janiszewski.

Επιπλέον, επισήμανε ότι «όλες οι χρηματικές δωρεές θα κατευθύνονται αποκλειστικά σε πόρους που σχετίζονται με την ψηφιοποίηση και την καταχώριση δεδομένων, οι οποίοι απαιτούν χρηματοδότηση μέσω της Πολιτειακής Βιβλιοθήκης».

Ο ίδιος απηύθυνε κάλεσμα σε όσους επιθυμούν να συνεισφέρουν στο «In Their Own Image: Greek-Australians» National Project Archive Digitisation Fund, να επικοινωνήσουν με το NSW State Library Foundation στο (02) 9273 1529 ή μέσω email στη διεύθυνση foundation@sl.nsw.gov.au.

Παράλληλα, ο Δρ Janiszewski και η Effy Alexakis συνέβαλαν με τις γνώσεις και την έρευνά τους σε ένα ντοκιμαντέρ με τίτλο «Australia’s Greek Cafes & Milk Bars».

Το ντοκιμαντέρ αναμένεται να προβληθεί από το SBS περίπου στα μέσα Απριλίου.

The post Νέος τόμος για την κληρονομιά των «ελληνικών» milk bars στην Αυστραλία appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.