Ανασκαφές σε Κάτω Δερύνεια, Άγιο Μέμνωνα και Καραβά από ΔΕΑ – Τι λέει ο Ε/κ εκπρόσωπος στη Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοούμενους (ΔΕΑ) Λεωνίδας Παντελίδης
Αυτή τη στιγμή γίνονται ανασκαφές στην Κάτω Δερύνεια, στον Άγιο Μέμνωνα για δώδεκα πολίτες, γυναίκες και παιδιά, σε στρατιωτική περιοχή με δύο πιθανά σημεία, στον Καραβά, πολύ κοντά στο σημείο απόβασης, όπου σε πηγάδι, σε βάθος δώδεκα μέτρων, εντοπίστηκαν οστά με στρατιωτικό ρουχισμό και πιστεύεται ότι μπορεί να υπάρχει και αριθμός αγνοουμένων, δήλωσε ο Ε/κ εκπρόσωπος στη Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοούμενους (ΔΕΑ) Λεωνίδας Παντελίδης σημειώνοντας παράλληλα ότι ανασκαφές γίνονται επίσης, στο Αμπελικού, όπου ήδη υπήρξαν ευρήματα και γίνεται επέκταση θεωρώντας ότι μπορεί να υπάρχει κάτι ακόμα, σε δύο σημεία στη Λάπηθο, στο Συριανοχώρι, στο χωριό Γαλάτεια στην Καρπασία και, επίσης στο Στρόβολο.
Η κυβέρνηση θα συνεχίσει να εργάζεται με σοβαρότητα, με ευαισθησία και με αποφασιστικότητα, σε πλήρη συνεργασία με τις οργανώσεις των συγγενών, με τους επιστημονικούς φορείς και με κάθε αρμόδιο θεσμό, ώστε να εξαντληθεί κάθε δυνατότητα για τη διακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων μας, δήλωσε από την πλευρά του ο Επίτροπος Προεδρίας, Μάριος Χαρτσιώτης κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου για τον 41ο Μαραθώνιο Αγάπης Αγνοουμένων, στην Αρχιεπισκοπή Κύπρου, προαναγγέλλοντας την εξασφάλιση κονδυλίου ύψους 1 εκατομμυρίου ευρώ για τη διενέργεια εξειδικευμένων γενετικών εξετάσεων με τη χρήση συγκεκριμένης μεθοδολογίας.
Από την πλευρά τους, οι οργανώσεις συγγενών αγνοουμένων ανέδειξαν τη σημασία της πρόσφατης απόφασης της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης για συμμόρφωση της Τουρκίας με τις αποφάσεις του ΕΔΔΑ.
Στην εισαγωγική του ο ομιλία, ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Γεώργιος, είπε ότι ο Μαραθώνιος Αγάπης Αγνοουμένων «συμβάλλει άμεσα στον συνεχιζόμενο αγώνα για την αφύπνιση συνειδήσεων σε όλα τα επίπεδα και την άσκηση ουσιαστικής πίεσης, ώστε επιτέλους η Τουρκία να επιδείξει ειλικρινή και έμπρακτη συνεργασία για την επίλυση του τραγικού αυτού ανθρωπιστικού ζητήματος».
«Δεν μας είναι αρκετό μόνο η παροχή πληροφοριών για τη συνέχιση των εκταφών και την ταυτοποίηση των λειψάνων στο πλαίσιο της Διερευνητικής Επιτροπής Αγνοουμένων. Εκείνο που ζητούμε με πόνο είναι να αποκαλυφθούν όλη η αλήθεια, οι συνθήκες της σύλληψης, η πορεία των ανθρώπων μας μέχρι τη στιγμή που χάθηκαν τα ίχνη τους, ο τρόπος και οι συνθήκες θανάτου τους ή της εκτέλεσής τους. Μόνο τότε θα μπορέσει να απαλυνθεί, έστω και για λίγο, ο αβάσταχτος πόνος και η ατέλειωτη αγωνία που βαραίνει εδώ και δεκαετίες εκατοντάδες οικογένειες», σημείωσε σχετικά.
«Γιατί μόνον όταν αποδοθεί δικαιοσύνη και αποκαλυφθεί η αλήθεια για κάθε έναν από αυτούς θα μπορέσει να χτιστεί πραγματική εμπιστοσύνη και να ανοίξει ο δρόμος για μια ουσιαστική επίλυση του Κυπριακού. Μέχρι τότε η μνήμη, η αγωνία και ο πόνος θα παραμένουν εν ζωή ζητώντας δικαίωση», κατέληξε.
Ακολούθησε σύντομο ιστορικό του ιδρύματος από τον αντιπρόεδρο, Γιώργο Οικονομίδη, και ανάλυση του προγράμματος των εκδηλώσεων του 41ου Μαραθωνίου Αγάπης από τον οργανωτικό γραμματέα του ιδρύματος, Δήμο Θωμά, οι οποίες, όπως είπε, περιλαμβάνουν την τέλεση Τρισαγίου και Δέηση από τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου την Τρίτη 21 Απριλίου στον Τύμβο Μακεδονίτισσας, με προσφώνηση του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη, ενδοσχολικές εκδηλώσεις την Τετάρτη 22 Απριλίου, εκδήλωση στη Βουλή των Αντιπροσώπων την Πέμπτη 23 Απριλίου, καθώς και επίδοση υπομνημάτων σε ξένες πρεσβείες και διεθνείς οργανισμούς την Παρασκευή 24 Απριλίου.
Στη συνέχεια, ο Γενικός Λογιστής της Δημοκρατίας και Ταμίας του Ιδρύματος, Ανδρέας Αντωνιάδης, παρουσίασε την ανάλυση της ταμειακής κατάστασης από τη σύσταση του ιδρύματος μέχρι και σήμερα.
Αναφορικά με τα έσοδα, είπε ότι έχουν εισπραχθεί περίπου 1,2 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων οι 90.000 ευρώ προέρχονται από πώληση δελταρίων στο πλαίσιο του ετήσιου Μαραθώνιου Αγάπης Αγνοουμένων από το 1984 μέχρι και το 2010 που έχει τερματιστεί, άλλες 100.000 ευρώ προέρχονται από διάφορες εισφορές, κυρίως από την Αρχιεπισκοπή Κύπρου, και 200.000 από τόκους και καταθέσεις.
Αναφορικά με τις δαπάνες του Ταμείου, ο κ. Αντωνιάδης είπε ότι έχουν δοθεί ως σπουδαστικό βοήθημα σε παιδιά αγνοουμένων πόσα ύψους 400.000 ευρώ μέχρι σήμερα, ως έκτακτα βοηθήματα, κυρίως σε γονείς αγνοουμένων 400.000 ευρώ, και ως βοηθήματα γάμου σε παιδιά και αδέρφια αγνοουμένων 200.000 ευρώ, ενώ διατέθηκε ποσόν 200.000 ευρώ για αποστολές στο εξωτερικό και άλλα έξοδα, με σκοπό τη διαφώτιση για το θέμα των αγνοουμένων.
Συμπλήρωσε ότι την περσινή χρονιά, έχουν βοηθηθεί 10 οικογένειες με έκτακτο βοήθημα, ο ίδιος αριθμός μέχρι σήμερα έχει βοηθηθεί και στη φετινή χρονιά, ενώ το Ίδρυμα έχει σήμερα ταμιακό υπόλοιπο περίπου 15.000 ευρώ.
Αναφορικά με τις τελευταίες εξελίξεις στο θέμα των αγνοουμένων, ο Πρόεδρος της Παγκύπριας Οργάνωσης Συγγενών Αδήλωτων Αιχμαλώτων και Αγνοουμένων, Νίκος Σεργίδης, και η Πρόεδρος της Πανελλήνιας Επιτροπής Συγγενών Αδήλωτων Αιχμαλώτων και Αγνοουμένων Κυπριακής Τραγωδίας, Μαρία Καλμπουρτζή, στάθηκαν στην πρόσφατη συζήτηση του θέματος στην Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης στις 9 Μαρτίου, η οποία εξετάζει τον βαθμό συμμόρφωσης της Τουρκίας με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του 2001.
Όπως ανέφεραν, η Επιτροπή όχι μόνο απέρριψε τη θέση της Τουρκίας να διαγραφεί το θέμα από την ατζέντα της, αλλά στο εγκριθέν ψήφισμά της «τόνισε την επιτακτική υποχρέωση της Τουρκίας να παρέχει συνεχή βοήθεια στη ΔΕΑ, να άρει τους περιορισμούς στη διακίνησή της και τους χώρους που διενεργεί εκταφές, ενώ ζητεί από την Τουρκία να προχωρήσει στην άνευ όρων και χωρίς άλλη καθυστέρηση καταβολή της ηθικής αποζημίωσης των €30 εκ. στις οικογένειες των αγνοουμένων», παρέχοντας ένα «ισχυρό όπλο» στον αγώνα για την εξακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων.
Εκ μέρους της πολιτείας, ο κ. Χαρτσιώτης είπε ότι μέχρι σήμερα από τους 1.619 αγνοούμενους έχουν ταυτοποιηθεί 859, περίπου το 50%, και εκκρεμεί ακόμη η ταυτοποίηση 760, ενώ από τους 859, 803 ταυτοποιήσεις έγιναν μέσω του προγράμματος της Διερευνητικής Επιτροπής Αγνοουμένων και 56 μέσω του προγράμματος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Σε ό,τι αφορά τους 77 Ελλαδίτες αγνοούμενους, είπε ότι έχουν ταυτοποιηθεί οι 40 και εκκρεμούν 37 ακόμη προς ταυτοποίηση, ενώ από τους 44 αγνοούμενους της περιόδου 1963-1964 έχουν ταυτοποιηθεί οι 18.
«Αυτά τα στοιχεία δεν είναι ψυχροί αριθμοί, είναι η απτή απόδειξη ότι υπάρχει ακόμη δρόμος μπροστά μας και ότι δεν επιτρέπεται κανένας απολύτως εφησυχασμός. Η θέση της κυβέρνησης είναι σαφής ότι το ζήτημα των αγνοουμένων πρωτίστως είναι ανθρωπιστικό και δεν υπόκειται σε συμψηφισμούς, δεν προσφέρεται για πολιτική κόπωση και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με τη λογική ότι ο χρόνος αμβλύνει το χρέος. Αντίθετα, ο χρόνος λειτουργεί σε βάρος της συγκεκριμένης προσπάθειας. Γι’ αυτό και η ευθύνη μας είναι να εντείνουμε, όχι να χαλαρώνουμε, όλες τις ενέργειές μας προς το σκοπό ανεύρεσης και του τελευταίου αγνοούμενου», σημείωσε.
Ο Επίτροπος Προεδριάς προσέθεσε ότι σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση έχει αναλάβει και προωθεί συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, όπως η εξασφάλιση κονδυλίου ύψους 1 εκατομμυρίου ευρώ για τη διενέργεια εξειδικευμένων γενετικών εξετάσεων με τη χρήση συγκεκριμένης μεθοδολογίας (μαζική παράλληλη αλληλούχηση) σε σκελετικά δείγματα λειψάνων από τον Τύμβο Μακεδονίτισσας, τα οποία είχαν ψεκαστεί με χημικές ουσίες στο παρελθόν και μέχρι σήμερα ήταν επιστημονικά και εξαιρετικά δύσκολο ή αδύνατο να ταυτοποιηθούν, προσπάθεια που θα υλοποιηθεί μέσω του Ινστιτούτου Νευρολογίας και Γενετικής και αναμένεται θα ξεκινήσει εντός του Μαΐου.
Συμπλήρωσε ότι έχει γίνει η παράδοση της πέμπτης φάσης εξέτασης μικρών σκελετικών δειγμάτων από το Στρατιωτικό Κοιμητήριό Λακατάμειας στο Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου με την προσδοκία ότι και από αυτή τη φάση θα προκύψουν νέες ταυτοποιήσεις, ενώ προωθείται η δημιουργία νέου μόνιμου ανθρωπολογικού εργαστηρίου της Κυπριακής Δημοκρατίας σε χώρο που ανήκει στο Υπουργείο Άμυνας ώστε το κράτος να ενισχύσει περαιτέρω τις επιστημονικές και επιχειρησιακές του δυνατότητες σε ένα σύγχρονο και μόνιμο ανθρωπολογικό εργαστήριο.
Ο κ. Χαρτσιώτης είπε ακόμη ότι δρομολογείται η δημιουργία οστεοφυλακίου για τη φύλαξη οστών ταυτοποιηθέντων και μη αγνοουμένων και πεσόντων και ότι ο ίδιος επισκέφθηκε την Ελλάδα όπου είχε επαφές με τον Υφυπουργό Άμυνας και τον Αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Στρατού της χώρας για θέματα που μεταξύ άλλων αφορούν τους αγνοούμενους και πεσόντες Ελλαδίτες ήρωες.
Ανέφερε επίσης ότι επισκέφθηκε πρόσφατα το Ανθρωπολογικό Εργαστήριο της ΔΕΑ και είχε εκεί συνάντηση με τα τρία μέλη της Επιτροπής. «Το μήνυμα που μεταφέραμε σαν εκτελεστική εξουσία ήταν ξεκάθαρο. Η Κυπριακή Κυβέρνηση αναγνωρίζει το σημαντικό έργο που επιτελείται και είναι έτοιμη να προσφέρει κάθε πρόσθετη στήριξη που θα ζητηθεί για την ενίσχυση αυτού του μεγάλου ανθρωπιστικού έργου», σημείωσε.
«Κλείνω με μία δέσμευση. Η κυβέρνηση θα συνεχίσει να εργάζεται με σοβαρότητα, με ευαισθησία και με αποφασιστικότητα, σε πλήρη συνεργασία με τις οργανώσεις των συγγενών, με τους επιστημονικούς φορείς και με κάθε αρμόδιο θεσμό, ώστε να εξαντληθεί κάθε δυνατότητα για τη διακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων μας», κατέληξε.
Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος της Ελληνοκυπριακής Κοινότητας στη ΔΕΑ, Λεωνίδας Παντελίδης, είπε ότι οι προσπάθειες για ανεύρεση των υπολοίπων αγνοουμένων από τη Διερευνητική Επιτροπή συνεχίζονται παρόλες στις αυξανόμενες δυσκολίες.
«Όπως όλοι αντιλαμβανόμαστε, οι πιο εύκολες περιπτώσεις όπου υπήρχαν θετικές πληροφορίες έχουν γίνει τα πρώτα χρόνια. Θεωρούμε, όμως ότι υπάρχει ακόμη παράθυρο να εντοπιστούν γνωστοί ομαδικοί τάφοι, ο εντοπισμός των οποίων μας διαφεύγει μέχρι τώρα και για τους οποίους έγιναν επανειλημμένες προσπάθειες στο παρελθόν, χωρίς βεβαίως να αμελούμε τις ατομικές περιπτώσεις αγνοουμένων επίσης», ανέφερε στη συνέχεια.
Προσέθεσε ότι αυτή τη στιγμή γίνονται ανασκαφές στην Κάτω Δερύνεια, στον Άγιο Μέμνωνα για δώδεκα πολίτες, γυναίκες και παιδιά, σε στρατιωτική περιοχή με δύο πιθανά σημεία, στον Καραβά, πολύ κοντά στο σημείο απόβασης, όπου σε πηγάδι, σε βάθος δώδεκα μέτρων, εντοπίστηκαν οστά με στρατιωτικό ρουχισμό και πιστεύεται ότι μπορεί να υπάρχει και αριθμός αγνοουμένων.
Ανασκαφές, σύμφωνα με τον κ. Παντελίδη, γίνονται επίσης, στο Αμπελικού, όπου ήδη υπήρξαν ευρήματα και γίνεται επέκταση θεωρώντας ότι μπορεί να υπάρχει κάτι ακόμα, σε δύο σημεία στη Λάπηθο, στο Συριανοχώρι, στο χωριό Γαλάτεια στην Καρπασία και, επίσης στο Στρόβολο.
Συμπλήρωσε ότι την περσινή χρονιά έγιναν 126 ανασκαφές και συνολικά από το 2006 που έχουν ξεκινήσει οι ανασκαφές, 1.800, ανέφερε στη συνέχεια, προσθέτοντας ότι έχουν ταυτοποιηθεί 1.069 και υπολείπονται 933 στο σύνολο, Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι.
Προσέθεσε ότι στο εργαστήριο της ΔΕΑ υπάρχουν περίπου 100 ευρήματα από προηγούμενες ανασκαφές και αναμένεται ότι τη φετινή χρονιά μπορεί να προκύψουν 30 με 35 ταυτοποιήσεις στο σύνολο, ενώ έχουν ταυτοποιηθεί 217 άτομα που δεν βρίσκονταν στον κατάλογο των αγνοουμένων, πεσόντες των οποίων η τύχη ήταν γνωστή αλλά όχι το ακριβές σημείο ταφής.
Σε ερώτηση αν υπήρξε οποιαδήποτε κινητικότητα για το θέμα των αγνοουμένων μετά την πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Ευρώπης ή ως αποτέλεσμα των επαφών μεταξύ των δύο ηγετών και της εργασίας των τεχνικών ομάδων το τελευταίο τετράμηνο, ο κ. Σεργίδης είπε αρχικά ότι η απόφαση του ΣτΕ, δίχως να ικανοποιεί απόλυτα, περιλαμβάνει θετικά στοιχεία, όπως η επέκταση της ακτίνας από τη σημείο της εκταφής πάνω από 25 μέτρα.
Είπε επίσης ότι σε συνάντηση με τον πρόεδρο της Δημοκρατίας, τους ενημέρωσε ότι έχει θέσει και στην τελευταία συνάντηση με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη το θέμα των αγνοουμένων.
«Είναι στα πρώτα θέματα που έχει θέσει στα μέτρα υποδομής εμπιστοσύνης. Βέβαια, παρόλο που η ανταπόκριση του Τουρκοκύπριου ηγέτη δεν ήταν αρνητική, στην πράξη δεν έχει γίνει ακόμα τίποτα», συμπλήρωσε.
Από την πλευρά του, ο κ. Χαρτσιώτης είπε ότι τόσο η ΔΕΑ, όσο και το Γραφείο του Επιτρόπου Προεδρίας, είναι σε πολύ στενή συνεργασία και ότι ενημερώνονται ανελλιπώς και ο Ε/κ διαπραγματευτής, αλλά και ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ενώ για τις έρευνες στρατιωτικές περιοχές, ο κ. Παντελίδης είπε ότι η επιτήρηση του ΣτΕ, όπως και το ενδιαφέρον που υπάρχει για τις εργασίες της ΔΕΑ, είναι πολύ βοηθητικές.
«Η απόδειξη είναι ότι ενόψει της συζήτησης κάθε άνοιξη συνήθως βλέπουμε και κάποια μικρή υποχώρηση από τουρκικής πλευράς. Παράδειγμα είναι αυτά τα 25 μέτρα, δεν έχει δοκιμαστεί ακόμη διότι σήμερα είμαστε στο πρώτο σημείο για το 2026 σε στρατιωτική περιοχή που ανέφερα προηγουμένως στην Δερύνεια. Η έγκριση που μας δίνεται είναι για 10 περιοχές στο χρόνο. Συνήθως μας καθυστερούν, μας καθυστέρησαν και φέτος. Γι’ αυτό μόλις έχουμε ξεκινήσει, πριν μερικές ημέρες στη Δερύνεια», ανέφερε στη συνέχεια.
Όπως εξήγησε ενώ παλαιότερα για κάθε υποψήφιο σημείο στην ίδια στρατιωτικη ζώνη έπρεπε να λάβουν διαφορετική άδεια «τώρα όμως, εάν ισχύσει η χαλάρωση την οποία μας ανακοίνωσαν θα μπορούμε με μία άδεια σε στρατιωτική περιοχή να κάνουμε όλα τα σημεία που μας ενδιαφέρουν».
Πηγή: ΚΥΠΕ
Το άρθρο Ανασκαφές σε Κάτω Δερύνεια, Άγιο Μέμνωνα και Καραβά από ΔΕΑ εμφανίστηκε πρώτα στο Cyprus Times.