
Σε ρυθμούς προετοιμασίας για την επικείμενη σύνοδο του ενεργειακού σχήματος συνεργασίας «3+1», που θα πραγματοποιηθεί τον Ιούνιο (9-11/6) στην Ουάσιγκτον, κινείται η Αθήνα, με την Αγκυρα να επιμένει στην πρακτική της προκλητικής ρητορικής καταγγέλλοντας την τριμερή συνεργασία Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ ως εχθρική προς την Τουρκία και ως αποσταθεροποιητική για την περιοχή, την ώρα που οι ΗΠΑ επενδύουν ολοένα και περισσότερο σε αυτήν για την ενεργειακή ασφάλεια και σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Βασική προτεραιότητα για τους συμμετέχοντες υπουργούς στην ενεργειακή σύνοδο Ιουνίου αποτελεί το να μετατρέψουν τις κυρίαρχες προτεραιότητες των τεσσάρων χωρών, όπως αυτές διατυπώθηκαν στην αντίστοιχη συνάντηση του Νοεμβρίου στην Αθήνα, σε απτές δεσμεύσεις και σαφή χρονοδιαγράμματα, ιδίως σε ό,τι αφορά έργα διασύνδεσης όπως είναι ο GSI, o EastMed, o IMEC που επηρεάζονται από γεωπολιτικές εξελίξεις και αναθεωρητικές βλέψεις τρίτων.
Βασικό ζητούμενο προσεχώς του ενεργειακού «3+1» θα είναι η διεύρυνση της συνεργασίας στα πεδία της ενέργειας και της τεχνητής νοημοσύνης καθώς και η χάραξη της νέας ενεργειακής αρχιτεκτονικής στην περιοχή με στόχο αφενός την απεξάρτηση από «κακόβουλους παράγοντες» και αφετέρου τη στενή συνεργασία για προστασία των ενεργειακών υποδομών, με σεβασμό στους διεθνείς κανόνες – στοιχείο που εκθέτει δρώντες στην περιοχή όπως η Τουρκία.
Η εμπιστοσύνη με την οποία περιβάλλει ο αμερικανικός παράγοντας τη συμπόρευση στη βάση του ενεργειακού σχήματος «3+1», από την Αθήνα ερμηνεύεται ως ξεκάθαρο σήμα αναγνώρισης του σταθεροποιητικού ρόλου της τριμερούς σύμπραξης (Αθήνας – Λευκωσίας – Τελ Αβίβ) και ταυτόχρονα ως κατ’ εξοχήν απόρριψη των τουρκικών αιτιάσεων για δήθεν «συνεργασία που φέρνει περισσότερα προβλήματα και πόλεμο» στη γειτονιά. Κυρίαρχη στόχευση και των τεσσάρων μερών της συνεργασίας (με τις ευλογίες των ΗΠΑ) είναι η καθιέρωση μιας μόνιμης πλατφόρμας συνεργασίας που θα βαδίζει με όρους τους οποίους αναγνωρίζουν οι διεθνείς εμπορικοί «παίκτες» και η οποία, ταυτόχρονα, θα κινείται στον αντίποδα του τουρκικού «τσαμπουκά» επί του πεδίου και των όσων κατ’ ουσίαν, πρεσβεύουν οι πρόσφατες δηλώσεις Φιντάν για την τριμερή Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ.
Αποστολή στην Τρίπολη
Με φόντο την πρόσφατη έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία, μεταξύ άλλων, κατακεραύνωσε την Τουρκία για την παρεμπόδιση ενεργειακών πρότζεκτ όπως ο EastMed και ο GSI, καλώντας την παράλληλα να σεβαστεί το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και να αποσύρει το μνημόνιο με τη Λιβύη, ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας προετοιμάζει αποστολή στην Τρίπολη (σε συνέχεια αυτής στη Βεγγάζη), η οποία είναι πιθανό να «κλειδώσει» ακόμη και εντός Απριλίου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τα διπλωματικά επιτελεία σε Αθήνα και Ανατολική Λιβύη είναι σε διαρκή επικοινωνία προκειμένου να οριστικοποιήσουν τη δεύτερη αποστολή Γεραπετρίτη κατά την οποία η ελληνική πλευρά προεξοφλεί πως θα τεθεί το (αμφίδρομο) αίτημα του καθορισμού χρονοδιαγράμματος για τις τεχνικές συνομιλίες οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών. Στο πρόσφατο τετ α τετ Γεραπετρίτη – Μπούλος, υπήρξε ανταλλαγή απόψεων για την πρόοδο επί της πολιτικής διαδικασίας στη Λιβύη και το θέμα των μεταναστευτικών ροών, με τις δύο πλευρές να έχουν γνώση της αυξημένης τουρκικής διεισδυτικότητας στην περιοχή και τα παιχνίδια «άσκησης πίεσης» από πλευράς Αγκυρας μέσω του προσφυγικού.
Για κάθε σενάριο
Η Αθήνα, παρότι δεν αιφνιδιάζεται, παρακολουθεί προσεκτικά τις κινήσεις της γείτονος, στο πλαίσιο τόσο της διεξαγωγής του διπλωματικού Φόρουμ της Αττάλειας (17-19/4) όσο και των χθεσινών συναντήσεων του τούρκου προέδρου με την πρόεδρο της Βόρειας Μακεδονίας Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα – Ντάβκοβα και τον ηγέτη του ψευδοκράτους Τουφάν Ερχιουρμάν, που βρίσκονται στην Τουρκία για το Φόρουμ της Αττάλειας.
Η ελληνική διπλωματία προετοιμάζεται διαρκώς για κάθε πιθανό σενάριο, ακόμα και για το ενδεχόμενο τουρκικής κλιμάκωσης, ιδίως λόγω του ότι οι επιλογές της Αγκυρας στο εξωτερικό δεν φαίνεται να «προχωρούν». Ως ενδεικτική του εγκλωβισμού της τουρκικής πλευράς εκλαμβάνεται και η «προειδοποιητική βολή» του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, κατά τη συνάντησή του με τον Ερχιουρμάν, καθώς ο τούρκος πρόεδρος ανέφερε πως οι δυνάμεις που αναπτύχθηκαν στην Κύπρο μετά την κρίση στη Μέση Ανατολή «δεν θα πρέπει να αποκτήσουν μόνιμη παρουσία», κάνοντας λόγο για «ετοιμότητα της Τουρκίας να υπερασπιστεί τους Τουρκοκύπριους».