Με την εξειδίκευση των μέτρων στήριξης να βρίσκεται στο επίκεντρο, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Οικονομικών παρουσίασε αναλυτικά το νέο πακέτο παρεμβάσεων ύψους 500 εκατ. ευρώ, που είχε ανακοινώσει νωρίτερα, το μεσημέρι της Τετάρτης (22/4), ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στον απόηχο της δημοσιοποίησης του πρωτογενούς πλεονάσματος.
Την παρουσίαση της εξειδίκευσης έκαναν ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, οι υφυπουργοί Θάνος Πετραλιάς και Γιώργος Κώτσηρας, καθώς και η γενική γραμματέας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους Θεώνη Αλαμπάση, δίνοντας έμφαση στο εύρος, τη στόχευση και τη λειτουργικότητα των μέτρων για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Τα μέτρα
– Έκτακτη ενίσχυση 150€/παιδί τον Ιούνιο (ζευγάρι με 1 παιδί, 150€, με εισόδημα έως 40.000€, ζευγάρι με 2 παιδιά, 300€, με εισόδημα έως 45.000€)
– Ενίσχυση χαμηλοσυνταξιούχων κάθε Νοέμβριο από 250€ στα 300€ (άγαμος από 14.000€ → 25.000€, ζευγάρι από 26.000 → 35.000€)
– Επιστροφή ενοικίου κάθε Νοέμβριο (άγαμος από 20.000€ → 25.000€, ζευγάρι από 28.000€ → 35.000€ +5.000€ / παιδί)
– «Κλειδωμένοι» τραπεζικοί λογαριασμοί (άρση κατασχέσεων με προϋπόθεση αποπληρωμή έως του 25% της οφειλής)
– Εξωδικαστικός μηχανισμός (ένταξη χρεών από 5.000 € αντί για 10.000 € σήμερα)
– Νέα ρύθμιση 72 δόσεων σε παλαιά αρρύθμιστα χρέη (εντάσσονται ληξιπρόθεσμες οφειλές έως Δεκέμβριο 2023 με προϋπόθεση την πληρωμή ή ρύθμιση νέων ληξιπρόθεσμων μετά το τέλος του 2023)
– Επέκταση μέτρων στήριξης (επιδότηση diesel έως τέλος Μαΐου, επιδότηση στα λιπάσματα έως Αύγουστο)
Αναλυτικά:
Δέσμη 8 μέτρων σε τρεις άξονες
Η νέα δέσμη μέτρων στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες:
- Στήριξη του εισοδήματος
- Μείωση του κόστους ζωής
- Αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους
Παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος
Στο πεδίο του ιδιωτικού χρέους, ο υπουργός ανακοίνωσε σειρά ρυθμίσεων που, όπως είπε, στοχεύουν σε μια «δεύτερη ευκαιρία» για πολίτες και επιχειρήσεις.
Μεταξύ άλλων:
- Δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού με εξόφληση του 25% της οφειλής και ρύθμιση των υπολοίπων.
- Διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού για οφειλές 5.000–10.000 ευρώ, που αφορά περίπου 300.000 πολίτες.
- Ρύθμιση έως 72 δόσεων για παλαιές οφειλές έως το τέλος του 2023, που αφορά πάνω από 1,5 εκατ. φυσικά και νομικά πρόσωπα.
Ο κ. Πιερρακάκης διευκρίνισε ότι τα μέτρα δεν αφορούν «στρατηγικούς κακοπληρωτές», αλλά πολίτες και μικρομεσαίους που επιθυμούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.
Ενισχύσεις σε συνταξιούχους, ενοικιαστές και οικογένειες
Στο σκέλος της κοινωνικής στήριξης ανακοινώθηκαν:
- Αύξηση της ετήσιας ενίσχυσης συνταξιούχων από 250 σε 300 ευρώ, με διεύρυνση των κριτηρίων και κάλυψη του 85% των άνω των 65 ετών.
- Επέκταση της επιστροφής ενοικίου, που καλύπτει πλέον περίπου το 86% των ενοικιαστών (περίπου 1 εκατ. πολίτες).
- Έκτακτη ενίσχυση 150 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο, που αφορά περίπου 1 εκατ. νοικοκυριά και 3,3 εκατ. μέλη.
Παρεμβάσεις στην ενέργεια και τον πρωτογενή τομέα
Παρατείνονται επίσης:
- Η επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης (ντίζελ) για τον Μάιο
- Η στήριξη στα λιπάσματα έως τον Αύγουστο
Μακροοικονομική εικόνα
Ο υπουργός αναφέρθηκε και στις προβλέψεις για την οικονομία, σημειώνοντας ότι:
- Η ανάπτυξη για το 2026 αναθεωρείται στο 2% από 2,4%
- Ο πληθωρισμός αυξάνεται προσωρινά λόγω διεθνών εξελίξεων
- Για το 2027 προβλέπεται αναθεώρηση ανάπτυξης στο 2% και αποκλιμάκωση του πληθωρισμού
Παράλληλα, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων αυξάνεται στα 7 δισ. ευρώ το 2027, ενισχυμένο από ευρωπαϊκούς πόρους.
«Η οικονομία δεν αντέχει απλώς – τα πηγαίνει καλά»
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο Κυριάκος Πιερρακάκης τόνισε ότι η ελληνική οικονομία διατηρεί τη δυναμική της και πως οι παρεμβάσεις της κυβέρνησης επιτρέπουν στο κράτος «να είναι παρόν δίπλα σε κάθε πολίτη, οικογένεια και επιχείρηση».
«Αυτό είναι το στίγμα μας και σε αυτό θα επιμείνουμε», κατέληξε.
Παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος – «Δεύτερη ευκαιρία» για οφειλέτες
Κεντρικό σημείο της τοποθέτησης αποτέλεσε το νέο πλαίσιο για την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους, το οποίο, όπως υπογραμμίστηκε, στοχεύει να δώσει «βαθιά ανάσα» σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Ο κ. Κώτσηρας ανέφερε ότι η κυβέρνηση έχει ακούσει προσεκτικά τα αιτήματα πολιτών και επαγγελματιών που βρίσκονται αντιμέτωποι με οφειλές προηγούμενων ετών, οι οποίες σήμερα λειτουργούν ως εμπόδιο στην οικονομική τους επανεκκίνηση.
Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται:
- Δυνατότητα άρσης της κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού, υπό την προϋπόθεση ότι ο οφειλέτης έχει αποπληρώσει τουλάχιστον το 25% της οφειλής του και ταυτόχρονα έχει προχωρήσει σε ρύθμιση για το υπόλοιπο ποσό.
Όπως τονίστηκε, στόχος της συγκεκριμένης ρύθμισης είναι η αποκατάσταση της πρόσβασης των πολιτών στο τραπεζικό σύστημα και η ενίσχυση της δυνατότητας οικονομικής επανένταξης, σε ένα πλαίσιο που δεν αντιμετωπίζει οριζόντια τις περιπτώσεις, αλλά δίνει έμφαση στη ρεαλιστική δυνατότητα αποπληρωμής.
Ενίσχυση συνταξιούχων: «Η μεγαλύτερη μόνιμη δημοσιονομική παρέμβαση»
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Πετραλιάς στο μέτρο της οικονομικής ενίσχυσης των συνταξιούχων, το οποίο χαρακτήρισε ως τη μεγαλύτερη μόνιμη δημοσιονομική παρέμβαση της περιόδου, με κόστος 200 εκατ. ευρώ.
Αύξηση ενίσχυσης και διεύρυνση δικαιούχων
Η ενίσχυση αυξάνεται από 250 σε 400 ευρώ καθαρά και επεκτείνεται σε:
- συνταξιούχους,
- άτομα με αναπηρία,
- ανασφάλιστους υπερήλικες.
Παράλληλα, διευρύνονται σημαντικά τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια:
- Για άγαμο: από 14.000 σε 25.000 ευρώ εισόδημα
- Για έγγαμο: από 26.000 σε 35.000 ευρώ
- Ακίνητη περιουσία: από 200.000 σε 300.000 ευρώ (άγαμος) και από 300.000 σε 400.000 ευρώ (έγγαμος)
Αύξηση δικαιούχων στο 85%
Όπως αναφέρθηκε, οι δικαιούχοι αυξάνονται από 1,24 εκατ. σε 1,66 εκατ. συνταξιούχους άνω των 65 ετών, ενώ συνολικά μαζί με ΑμεΑ και ανασφάλιστους υπερήλικες φτάνουν τα 1,87 εκατομμύρια άτομα.
Η κάλυψη φτάνει πλέον στο 85% των συνταξιούχων.
Ο υφυπουργός υπενθύμισε επίσης ότι από το 2027 οι συντάξεις θα αυξάνονται βάσει ΑΕΠ και πληθωρισμού, χωρίς συμψηφισμό προσωπικής διαφοράς.
Επιστροφή ενοικίου: Ενοποίηση εισοδηματικών ορίων
Σημαντική αλλαγή καταγράφεται και στο μέτρο επιστροφής ενοικίου, όπου ενοποιούνται τα εισοδηματικά κριτήρια με εκείνα της ενίσχυσης συνταξιούχων.
Νέα όρια εισοδήματος
- Άγαμος: από 20.000 σε 25.000 ευρώ
- Έγγαμος: από 28.000 σε 35.000 ευρώ (+5.000 ευρώ ανά τέκνο)
- Μονογονεϊκές οικογένειες: έως 39.000 ευρώ (+5.000 ευρώ ανά τέκνο)
Το μέτρο καλύπτει πλέον 1,02 εκατ. νοικοκυριά από τα 1,19 εκατ. που νοικιάζουν κατοικία, δηλαδή περίπου το 86%.
Το δημοσιονομικό κόστος ανέρχεται σε 25 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, προαναγγέλθηκε ειδική ρύθμιση για περίπου 50.000 γιατρούς και νοσηλευτές, οι οποίοι θα λάβουν διπλή επιστροφή ενοικίου χωρίς εισοδηματικά κριτήρια.
Έκτακτη ενίσχυση οικογενειών με παιδιά
Ένα ακόμη βασικό μέτρο, ύψους 240 εκατ. ευρώ, αφορά την έκτακτη οικονομική ενίσχυση οικογενειών με παιδιά, η οποία θα καταβληθεί στα τέλη Ιουνίου.
Κάλυψη 80% των οικογενειών
Το μέτρο καλύπτει περίπου το 80% των οικογενειών με παιδιά (975.000 νοικοκυριά) και βασίζεται στα ίδια εισοδηματικά κριτήρια με τις υπόλοιπες παρεμβάσεις.
Η ενίσχυση θα δοθεί αυτόματα, χωρίς αίτηση, με βάση τις φορολογικές δηλώσεις του 2025 και με απαραίτητη προϋπόθεση την καταχώρηση IBAN.
Ποσά ενίσχυσης
- 1 παιδί: 150 ευρώ
- 2 παιδιά: 300 ευρώ
- 3 παιδιά: 450 ευρώ
- 4 παιδιά: 600 ευρώ
- 5 παιδιά: 750 ευρώ
Το μέτρο, όπως υπογράμμισε, έχει στόχο την ανακούφιση των νοικοκυριών από τις πληθωριστικές πιέσεις.
Μακροοικονομικές προβλέψεις και δημοσιονομική εικόνα
Ο κ. Πετραλιάς παρουσίασε και τις αναθεωρημένες μακροοικονομικές εκτιμήσεις:
- Ανάπτυξη 2026: από 2,4% σε 2%
- Ανάπτυξη 2027: από 1,7% σε 2%
- Πληθωρισμός 2026: από 2,2% σε 3,2%
- Πληθωρισμός 2027: σε 2,4%
Το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται σε 3,2% για το 2026 και 2027.
Παράλληλα, το δημόσιο χρέος συνεχίζει την αποκλιμάκωσή του, υποχωρώντας από 130,8% σε 103,3% το 2027.
Δημοσιονομικός χώρος και στόχος δαπανών
Κρίσιμο σημείο της παρουσίασης αποτέλεσε ο «στόχος καθαρών δαπανών», ο οποίος –όπως τόνισε– αποτελεί τον βασικό δείκτη δημοσιονομικής εποπτείας στην ΕΕ.
Μετά τις νέες παρεμβάσεις:
- Υπάρχει περιθώριο 0,1% του ΑΕΠ για το 2026 (περίπου 200 εκατ. ευρώ)
- Και 0,4% του ΑΕΠ για το 2027 (περίπου 1 δισ. ευρώ)