Στα Φυλακισμένα Μνήματα αναπαύονται επίσης οι ήρωες: Ιάκωβος Πατάτσος, Χαρίλαος Μιχαήλ, Μιχαήλ Κουτσόφτας, Στέλιος Μαυρομάτης, Ανδρέας Παναγίδης Ευαγόρας Παλληκαρίδης, Ανδρέας Ζάκος, Μάρκος Δράκος, Γρηγόρης Αυξεντίου, Στυλιανός Λένας, Κυριάκος Μάτσης.
Συμπληρώνονται φέτος 71 χρόνια από την έναρξη του επαναστατικού και απελευθερωτικού Αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α, της Εθνικής Οργάνωσης Κυπρίων Αγωνιστών, όπου αμούστακα παληκάρια, πήραν το όπλα, ανέβηκαν στα βουνά και με ψευδώνυμα, κρυμμένοι σε κρησφύγετα, έστηναν ενέδρες στο Βρεττανό Δυνάστη, με στόχο την αποτίναξη του Αγγλικού Ζυγού και την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Ο αγώνας ήταν άνισος, δύσκολος και το τίμημα βαρύ.
Η Βρετανία κήρυξε την Κύπρο σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, αύξησε το προσωπικό και τις αρμοδιοτήτες του στρατού και της αστυνομίας, επέβαλε κατ’ οίκον περιορισμούς, πρόστιμα, έρευνες χωρίς λόγο, μέχρι που έθεσε σε εξορία τον Εθνάρχη της Κύπρου Μακάριο.
Θυμίζουμε ότι η Κύπρος ήταν από το 1878 κάτω από τη Βρετανική κυριαρχία.
Η προκήρυξη της Εθνικής Οργάνωσης Κυπρίων Αγωνιστών την 1η Απριλίου 1955, καλούσε στην συσπείρωση και στην συμπαράσταση στον κοινό αγώνα για την αποτίναξη του Αγγλικού Ζυγού.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΡΑΟΛΗΣ
Ήταν Κυριακή, 10 του Μάη 1956, όταν ο Μιχάλης Καραολής και ο Αντρέας Δημητρίου οδηγήθηκαν στην αγχόνη. Οι πρώτοι, ανάμεσα στους πρώτους, που ανέβηκαν τα σκαλοπάτια για τη λευτεριά.
Ο Μιχάλης Καραολής του Σάββα και της Παναγιώτας, γεννήθηκε στο Παλαιχώρι της επαρχίας Λευκωσίας στις 13 Φεβρουαρίου 1933. Είχε τέσσερα αδέλφια.
Απόφοιτος της Αγγλικής Σχολής Λευκωσίας, εργάστηκε ως κυβερνητικός υπάλληλος στο Τμήμα του Φόρου Εισοδήματος.
Ήταν από τους πρώτους που εντάχθηκε στις τάξεις της ΕΟΚΑ, στην ομάδα του Πολύκαρπου Γιωρκάτζη πριν από την έναρξη του επαναστατικού αγώνα. Πήρε μέρος στη διανομή της πρώτης προκήρυξης του Διγενή, εργάστηκε στο Τμήμα Πληροφοριών της Οργάνωσης, στη μεταφορά και απόκρυψη οπλισμού και ανέλαβε βομβιστικές επιθέσεις εναντίον των Βρεττανών σε καίρια σημεία της Λευκωσίας.
Στη συνέχεια κατατάγηκε στην πρώτη ομάδα εκτελεστικού Λευκωσίας. Ως γνώστης της Αγγλικής, έκανε παρέα με αγγλόπαιδες και έπαιζε μαζί τους, χωρίς να κινεί υποψίες ότι ήταν μέλος της ΕΟΚΑ.
Μέχρι που στις 28 Αυγούστου 1955, ανέλαβε με το συναγωνιστή του Ανδρέα Παναγιώτου την εκτέλεση του αστυνομικού Ηρόδοτου Πουλλή, σεσημασμένου ως στενού συνεργάτη των Άγγλων. Και ενώ ο Παναγιώτου διέφυγε, ο Καραολής τέθηκε υπό καταζήτηση και συνελήφθη, καθώς μεταφερόταν στην περιοχή της Κερύνειας, για να ενωθεί με την ομάδα του Γρηγόρη Αυξεντίου.
Δυστυχώς, παρά τις διαδηλώσεις διαμαρτυρίας τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Κύπρο, το δικαστήριο τον καταδίκασε στις 28 Οκτωβρίου του 1955 σε θάνατο.
ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ
Ο Ανδρέας Δημητρίου, του Δημήτρη και της Ευδοκίας, γεννήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου του 1934, στον Άγιο Μάμα της επαρχίας Λεμεσού.
Μετά το Δημοτικό φοίτησε για τρία χρόνια στο Νυκτερινό Γυμνάσιο Αμμοχώστου. Αρχικά εργάστηκε σε κατάστημα εκρηκτικών υλών και κυνηγετικών ειδών και αργότερα στον Αγγλικό στρατό. Υπήρξε επίσης γραμματέας της Συντεχνίας των Αχθοφόρων στην Αμμόχωστο. Διακρινόταν για την εργατικότητα, την πρωτοβουλία και την ευσυνειδησία του.
Εντάχθηκε από τους πρώτους στις τάξεις της ΕΟΚΑ και έδρασε με τις ομάδες Αμμοχώστου, επεκτείνοντας τη συμμετοχή του και στο εκτελεστικό.
Επιστέγασμα της δράσης του, ήταν η αρπαγή όπλων μέσα από τις στρατιωτικές αποθήκες του λιμανιού της Αμμοχώστου, και, η προώθησή τους σε διάφορες επαναστατικές ομάδες, οι οποίες μέχρι τότε ήταν εφοδιασμένες σχεδόν μόνο με κυνηγετικά.
Μετά την απόπειρά του να εκτελέσει τον Άγγλο πράκτορα Τέυλορ, τον οποίο και τραυμάτισε, ο Ανδρέας βρέθηκε αντιμέτωπος με ένοπλους στρατιώτες που τον φρουρούσαν. Πρόταξε εναντίον τους το όπλο του, το οποίο όμως έπαθε εμπλοκή και οι στρατιώτες τον συνέλαβαν, αφού τον πλήγωσαν.
Παρά τις πολλές διαδηλώσεις διαμαρτυρίας σε όλες τις πόλεις της Κύπρου και της Ελλάδας το δικαστήριο τον καταδίκασε στις 28 Οκτωβρίου του 1955 σε θάνατο.
Προσπάθειες για οργάνωση δραπέτευσής του πριν την εκτέλεσή του, απέτυχαν και μαζί με τον Μιχάλη Καραολή, οδηγήθηκαν στις 10 Μαΐου 1956 στην αγχόνη.
ΣΤΟ ΠΑΝΘΕΟ
ΤΩΝ ΗΡΩΩΝ
Το ψυχικό σθένος και η ελληνική παλληκαριά που επέδειξαν ο Μιχάλης Καραολής και ο Ανδρέας Δημητρίου ανεβαίνοντας απτόητοι στο ικρίωμα της αγχόνης, ανύψωσε το γόητρο της Ε.Ο.Κ.Α και δημιούργησε ηρωικό προηγούμενο για τους αγωνιστές.
Αν και δεν πρόλαβαν να δουν την ιδιαίτερη πατρίδα μας ελεύθερη, τήρησαν τον όρκο: «Συλλαμβανόμενος θα τηρήσω απόλυτον εχεμύθειαν τόσον επί των μυστικών της Οργανώσεως όσον και επί των ονομάτων των συμμαχητών μου, έστω και εάν βασανισθώ διά να ομολογήσω».
Τα κελιά όπου υπέστησαν τα βασαναστήρια και η αγχόνη όπου οδηγήθηκαν με σθένος και αποθέματα μεγαλείου ψυχής και ανδρείας, μπορείτε, όσοι θα ταξιδέψετε στην Κύπρο να τα δείτε επισκεπτόμενοι τα Φυλακισμένα Μνήματα στις Κεντρικές Φυλακές της Λευκωσίας.
Οι τάφοι είναι λιτοί που θυμίζουν ότι “εδώ κοιμούνται οι 13 εκ των εθνομαρτύρων, που πότισαν με το αίμα τους το δέντρο της λευτεριάς της Κύπρου μας, κάνοντας πράξη το “θέλει αρετή και τόλμη η ελευθερία”.
Φωτος supplied. Υπάρχουν φωτογραφίες τους και από πορείες στο διαδίκτυο.
The post 70 χρόνια από τον απαγχονισμό των Κύπριων ηρώων του έπους της Ε.Ο.Κ.Α 1955-1959 Μιχάλη Καραολή και Ανδρέα Δημητρίου appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.