Η Ελλάδα, έως το τέλος του έτους, για πρώτη φορά εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες, δεν θα είναι η πιο υπερχρεωμένη χώρα της ευρωζώνης. Θα παραδώσει τα σκήπτρα στην Ιταλία.
Το ελληνικό δημόσιο χρέος εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί φέτος στο 136,8% του ΑΕΠ, από 146,1% το 2025, σημειώνοντας μείωση 9,3%. Αντίθετα, η Ιταλία αναμένεται να δει τον δείκτη χρέους της να ανεβαίνει στο 138,6% του ΑΕΠ το 2026, από 137,1% το 2025.
Πρωτιά στην Ευρώπη
Η εξέλιξη αυτή έρχεται να προστεθεί στο ρεκόρ που καταγράφει ήδη η Ελλάδα, έχοντας σημειώσει το 2025 τη μεγαλύτερη μείωση του δημόσιου χρέους στην Ευρωπαϊκή Ενωση μετά την πανδημία.
Από το υψηλό του 212,9% του ΑΕΠ στο πρώτο τρίμηνο του 2021, το χρέος έχει μειωθεί κατά 66,8 ποσοστιαίες μονάδες έως το τέλος του 2025 παρά τις σοβαρές κρίσεις που σημάδεψαν τη συγκεκριμένη περίοδο, από την ενεργειακή αναταραχή μετά την εισβολή στην Ουκρανία έως τις επιπτώσεις από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Η μείωση του χρέους της Γενικής Κυβέρνησης συνεχίστηκε και στο πρώτο τρίμηνο του 2026 το οποίο στα τέλη Μαρτίου διαμορφώθηκε στα 360,54 δισ. ευρώ από 362,925 δισ. ευρώ που ήταν στα τέλη του 2025. Εως το τέλος του 2026, η συνολική μείωση του χρέους από το υψηλό του 2021 αναμένεται να φτάσει το 76,1%, με τον δείκτη να επιστρέφει σε επίπεδα προ του 2010, δηλαδή πριν η χώρα μπει στην περιπέτεια των Μνημονίων.
Οι λόγοι της αποκλιμάκωσης
Σημαντικό ρόλο στη μείωση του χρέους έχουν διαδραματίσει οι πρόωρες αποπληρωμές δανείων του ΔΝΤ και του πρώτου Μνημονίου ενώ καθοριστικά έχουν συμβάλει τα πρωτογενή πλεονάσματα και ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, ο οποίος βρίσκεται πολύ πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Σε αυτά προστίθεται και η επίδραση του πληθωρισμού μετά την πανδημία καθώς η άνοδος των τιμών ενίσχυσε το ονομαστικό ΑΕΠ, βελτιώνοντας λογιστικά την εικόνα του λόγου χρέους προς ΑΕΠ.
Το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι το χρέος θα υποχωρήσει στο 130,3% του ΑΕΠ το 2027 για να προσγειωθεί κάτω από το 120% από το 2029, και στο 113% το 2030. Στη βάση της ταχείας αποκλιμάκωσης του ελληνικού χρέους βρίσκονται ταπρωτογενή πλεονάσματα, τα οποία προβλέπεται να μειωθούν σταδιακά έως το 2031, αλλά να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα.
Πρόωρες αποπληρωμές
Την ίδια ώρα, η Ελλάδα φαίνεται να πατάει γκάζι στις πρόωρες αποπληρωμές του δημοσίου χρέους συνεχίζοντας τη στρατηγική εξόφλησης παλαιών μνημονιακών δανείων για να μειώσει τους τόκους και μεσοπρόθεσμα το χρέος, τόσο ως απόλυτο μέγεθος όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Το οικονομικό επιτελείο έχει προγραμματίσει να προχωρήσει τον επόμενο μήνα σε μια πρόωρη αποπληρωμή ύψους 6,9 δισ. ευρώ από δάνεια του πρώτου Μνημονίου και φαίνεται πως έχει στα σκαριά και τουλάχιστον άλλη μία. Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, η Ελλάδα, εφόσον αντλήσει επιπλέον κεφάλαια από τις αγορές, θα εξετάσει και το ενδεχόμενο νέας αποπληρωμής χρέους. Εναλλακτικά, εξετάζεται η επαναγορά υφιστάμενων ομολόγων.
Με την πρόωρη αποπληρωμή των 6,9 δισ ευρώ του Ιουνίου η χώρα μας θα έχει καταφέρει να εξοφλήσει περίπου 28 δισ. ευρώ από τα 52,3 δισ. ευρώ του τελευταίου δανείου του πρώτου Μνημονίου. Με την κίνηση αυτή, φέτος το καλοκαίρι εκτιμάται ότι θα επιτευχθεί ετήσια μείωση του χρέους κατά 2,5% του ΑΕΠ.
Παράλληλα, τα συνολικά ταμειακά διαθέσιμα της Γενικής Κυβέρνησης παραμένουν σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, προσεγγίζοντας τα 38,921 δισ. ευρώ. Αυτή η ισχυρή ρευστότητα λειτουργεί ως κρίσιμο ανάχωμα έναντι των διεθνών διακυμάνσεων και οδηγεί σε σημαντική συμπίεση του καθαρού χρέους, το οποίο το πρώτο τρίμηνο του 2026 περιορίστηκε στα 321,619 δισ. ευρώ.