Λόγω του κινδύνου που θέτουν για το περιβάλλον εξαιτίας διαρροών
Τα πετρελαιοφόρα που μεταφέρουν ορυκτά καύσιμα, που χαρακτηρίζονται και ως στόλοι-φαντάσματα είναι για τους ειδικούς μια «κλιματική ωρολογιακή βόμβα» λόγω του κινδύνου που θέτουν για το περιβάλλον εξαιτίας διαρροών.
Οι στόλοι-φαντάσματα που είναι πετρελαιοφόρα ή πλοία μεταφοράς LNG εκμεταλλεύονται, σύμφωνα με τους ειδικούς, τα κενά στο διεθνές ναυτικό δίκαιο για να διευκολύνουν την εκμετάλλευση υδρογονανθράκων από κράτη που υπόκεινται σε διεθνείς κυρώσεις, όπως εξηγεί στο ισπανικό πρακτορείο EFE ο Ραφαέλ Μουνιόζ, διδάκτορας Πολιτικής Ναυτιλίας.
Αυτό δεν είναι ένα νέο φαινόμενο, αλλά έχει επισημανθεί τους τελευταίους μήνες, με ατυχήματα που σχετίζονται με αυτόν τον στόλο, όπως η πετρελαιοκηλίδα μήκους 40 χιλιομέτρων στις ρωσικές ακτές της Μαύρης Θάλασσας ή το περιστατικό με το δεξαμενόπλοιο μεθανίου Arctic Metagaz, το οποίο πλέει στα ύδατα της Λιβύης.
Περιβαλλοντικός κίνδυνος
Επειδή ακριβώς ο περιβαλλοντικός κίνδυνος είναι «η κύρια απειλή του φαινομένου του στόλου-φαντάσματα», λέει ο Μουνιόζ, ο οποίος ορίζει αυτό το φαινόμενο ως «το χειρότερο είδος μεταφοράς υδρογονανθράκων δια θαλάσσης».
Όπως εξηγεί, αυτό το φαινόμενο λειτουργεί εντός ενός νομικού και εμπορικού πλαισίου που του επιτρέπει να πλοηγείται επίσημα εντός του ισχύοντος νομικού συστήματος, αλλά το οποίο, στην πράξη, είναι «ένα ψευδές διοικητικό πλαίσιο», πράγμα που σημαίνει ότι δεν θα αντιδράσει σε περίπτωση περιβαλλοντικού ατυχήματος.
Εξάλλου ο Διευθυντής του Προγράμματος Ενέργειας και Κλίματος του Βασιλικού Ινστιτούτου Elcano, Γκονζάλο Εσκριμπάνο, προσθέτει το γεγονός ότι πρόκειται για πλοία «συνήθως πολύ παλιά» που δεν τηρούν την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Επιπλέον, εξηγεί, πραγματοποιούν μεταφορές από πλοίο σε πλοίο, σε πολλές περιπτώσεις κοντά στις ισπανικές ακτές, κάτι που ενέχει κίνδυνο διαρροής.
Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της Greenpeace, Φρανσίσκο Ντελ Πόζο, η ζημιά από αυτόν τον στόλο θα μπορούσε να είναι «εξαιρετικά σοβαρή», προκαλώντας ενδεχομένως μια ακόμη «μεγαλύτερη» καταστροφή με το Prestige, και κατατάσσει τα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν υγροποιημένο αέριο, για το οποίο πιστεύει ότι γίνεται λιγότερο λόγος, ως «κλιματική βόμβα».
Τον Φεβρουάριο, η περιβαλλοντική οργάνωση δημοσίευσε οκτώ προσομοιώσεις που δείχνουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις πιθανών πετρελαιοκηλίδων στη Βαλτική Θάλασσα, οι οποίες θα μπορούσαν να απειλήσουν τα φυσικά αποθέματα στις ακτές της βόρειας και βορειοανατολικής Ευρώπης μέσα σε λίγες ώρες.
Στόχος πολέμου
Όλα αυτά συμβαίνουν σε ένα πολεμικό πλαίσιο στο οποίο η Ουκρανία έχει πραγματοποιήσει επιθετικές ενέργειες εναντίον ρωσικών εμπορικών πλοίων, ειδικά στη Μαύρη Θάλασσα, όπου, σύμφωνα με τον Εσκριμπάνο, «πυροβολούν τα πάντα», είτε τα πλοία έχουν κυρώσεις είτε όχι, επομένως υπάρχει «κίνδυνος διαρροής ή ακόμα και έκρηξης ενός».
Για τον Μουνιόζ, ο πόλεμος εισέρχεται σε «μια νέα, πολύ γκρίζα εποχή αντιπαράθεσης στη θάλασσα», με τους κινδύνους που αυτό μπορεί να συνεπάγεται: «Μια μέρα θα μπορούσε να υπάρξει ένας λανθασμένος υπολογισμός και μια επίθεση σε ένα φορτωμένο πετρελαιοφόρο, η οποία θα μπορούσε να προκαλέσει διαρροή πετρελαίου στα νερά ενός εταίρου του ΝΑΤΟ, κυρίως σε τουρκικά ή ελληνικά ύδατα».
Στην περίπτωση του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ, ο ειδικός πιστεύει ότι αυτά τα πλοία δεν θα δεχθούν επίθεση από το Ιράν, καθώς τους ενδιαφέρουν, αλλά θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν «υπό επίθεση με ψευδή σημαία, ως σήμα για τη διατήρηση του φόβου στη διεθνή κοινότητα των πλοιοκτητών και την παράταση του αποκλεισμού της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ».
Στην πραγματικότητα, σε αυτή τη σύγκρουση, η Greenpeace επισημαίνει ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο ο στόλος-φάντασμα, αλλά όλα τα πετρελαιοφόρα που έχουν αποκλειστεί στον Περσικό Κόλπο και εκτιμάται ότι μεταφέρουν περισσότερα από 15 εκατομμύρια τόνους πετρελαίου.
Δεδομένης αυτής της κατάστασης, ο εκπρόσωπος της Greenpeace πιστεύει ότι το βασικό μέτρο «είναι η μείωση της εξάρτησης από το πετρέλαιο» και η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης, ενώ παράλληλα διενεργούνται αποτελεσματικοί έλεγχοι για την αποτροπή της πώλησης ρωσικών ορυκτών καυσίμων.
Το άρθρο Κλιματική «βόμβα» τα πετρελαιοφόρα λένε ειδικοί εμφανίστηκε πρώτα στο Cyprus Times.