Οι αγορές ομολόγων προετοιμάζονται για μια περίοδο αυξημένων επιτοκίων, όπως δεν έχει συμβεί εδώ και δεκαετίες, καθώς οι επενδυτές αξιολογούν το οικονομικό κόστος του πολέμου με το Ιράν και τις επιπτώσεις του στην παγκόσμια οικονομία.
Οι αποδόσεις των δεκαετών αμερικανικών κρατικών ομολόγων έφτασαν την Παρασκευή στο υψηλότερο επίπεδο του τελευταίου έτους, δύο ημέρες μετά τη δημοπρασία τριακονταετών τίτλων με την υψηλότερη απόδοση από το 2007. Οι αγορές εκτιμούν ότι η Federal Reserve θα αναγκαστεί να αυξήσει τα επιτόκια για να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις που προκαλούνται από την ενεργειακή κρίση.
Η άνοδος των αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων επηρεάζει ευρύτερα τις αγορές σε όλο τον κόσμο. «Με τον πληθωρισμό να παραμένει επίμονος, τα υψηλότερα επιτόκια ήρθαν για να μείνουν», δήλωσε ο Seth Hickle, διαχειριστής χαρτοφυλακίων στη Mindset Wealth Management στην Ιντιανάπολη, σημειώνοντας ότι αυτό θα επηρεάσει την αγορά κατοικίας, τον εταιρικό δανεισμό και τη συνολική αγοραστική δύναμη. Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων λειτουργούν ως σημείο αναφοράς για τα στεγαστικά δάνεια, ενώ η ευρύτερη πτώση των τιμών των ομολόγων αντανακλά τα υψηλά στοιχεία πληθωρισμού της εβδομάδας και την εκτίμηση ότι ο πόλεμος στο Ιράν θα συνεχίσει να τροφοδοτεί τις τιμές ενέργειας. Το πετρέλαιο Brent αυξήθηκε κατά 4%, ξεπερνώντας τα 109 δολάρια το βαρέλι.
Η άνοδος στις αποδόσεις δημιουργεί επίσης πιέσεις στις αμερικανικές μετοχές, καθώς οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτές αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος δανεισμού. Αυτό μπορεί να επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη και να περιορίσει τα εταιρικά κέρδη, ενώ ταυτόχρονα καθιστά τις επενδύσεις σε ομόλογα πιο ελκυστικές έναντι των μετοχών. Οι βασικοί διεθνείς χρηματιστηριακοί δείκτες υποχώρησαν μεταξύ 1% και 2%, μία ημέρα μετά τα νέα ιστορικά υψηλά του S&P 500 και του Nasdaq.
Αποσύνδεση με τις οικονομικές πραγματικότητες
Οι έντονες κινήσεις της Παρασκευής (15/5) αντανακλούν, σύμφωνα με πολλούς επενδυτές, την αίσθηση ότι η αγορά μετοχών των ΗΠΑ έχει αποσυνδεθεί από τα θεμελιώδη οικονομικά δεδομένα, λόγω της έξαρσης που προκαλείται από τα εντυπωσιακά εταιρικά κέρδη χάρη στις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη.
Οι αμερικανικοί δείκτες έχουν ανακάμψει σε επίπεδα ρεκόρ μέσα σε ενάμιση μήνα από την πτώση που προκάλεσε ο φόβος για τον πόλεμο στο Ιράν στα τέλη Μαρτίου. Η ανάκαμψη αυτή προκάλεσε ερωτήματα, καθώς φαίνεται να έρχεται σε αντίθεση με την άνοδο των τιμών ενέργειας και τις συνεπακόλουθες αναταράξεις.
«Υπάρχει πλέον η συνειδητοποίηση ότι η αγορά είχε προχωρήσει υπερβολικά», δήλωσε ο Kenny Polcari, επικεφαλής στρατηγικής αγορών στη Slatestone Wealth Management στη Φλόριντα. «Δεν έδινε αρκετή προσοχή στα μηνύματα της αγοράς ομολόγων και στα οικονομικά δεδομένα. Είχε παρασυρθεί από το momentum των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη».
Η πορεία των αποδόσεων και οι κινήσεις της Fed
Ορισμένοι αναλυτές επεσήμαναν ότι οι πραγματικές αποδόσεις, δηλαδή οι αποδόσεις των Treasury Inflation-Protected Securities (TIPS), οδήγησαν την κίνηση της Παρασκευής. Οι αποδόσεις των δεκαετών TIPS ανήλθαν στο 2,083%, το υψηλότερο επίπεδο από τις 27 Μαρτίου.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την άποψη ότι η Fed μπορεί να διατηρήσει τα επιτόκια αμετάβλητα για μεγαλύτερο διάστημα, κάτι που ενδέχεται να παρατείνει την πτώση των τιμών των ομολόγων. Οι τιμές των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης στα επιτόκια αντανακλούν την αυξανόμενη πεποίθηση ότι η Fed θα προχωρήσει σε νέα αύξηση προς τα τέλη του έτους ή στις αρχές του 2027.
«Όταν βλέπω τις πραγματικές αποδόσεις να ανεβαίνουν, αυτό μου δείχνει ότι δεν πρόκειται για μια οικονομία όπου η Fed ετοιμάζεται να μειώσει τα επιτόκια», ανέφερε ο Padhraic Garvey, επικεφαλής στρατηγικής επιτοκίων και χρέους της ING στη Νέα Υόρκη.
Άνοδος αποδόσεων διεθνώς
Η αναταραχή στις αγορές ομολόγων ήταν παγκόσμια, αν και οι αιτίες ποικίλλουν ανά χώρα. Οι αποδόσεις των βρετανικών κρατικών ομολόγων (gilts) εκτινάχθηκαν στα υψηλότερα επίπεδα δεκαετιών, καθώς αυξάνεται η πίεση στον πρωθυπουργό Keir Starmer να παραιτηθεί μετά τις μεγάλες απώλειες του Εργατικού Κόμματος στις τοπικές εκλογές.
Στην Ευρωζώνη, οι αποδόσεις σημείωσαν άνοδο, ενώ στην Ιαπωνία έφτασαν σε ιστορικά υψηλά μετά από έντονη αύξηση του χονδρικού πληθωρισμού, γεγονός που ενισχύει τις προσδοκίες για αυξήσεις επιτοκίων από την Τράπεζα της Ιαπωνίας. Τα ιταλικά δεκαετή ομόλογα κατέγραψαν απόδοση 3,89%, αυξημένη κατά 11 μονάδες βάσης, ενώ τα γερμανικά ομόλογα ανέβηκαν στις 3,12%.
Η πώληση ομολόγων αντανακλά μια στροφή της επενδυτικής ψυχολογίας, με αυξημένη ανησυχία για τον πληθωρισμό και τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών. «Η πολιτική αναταραχή στο Ηνωμένο Βασίλειο αύξησε τις αποδόσεις και έθεσε ερωτήματα για τη δημοσιονομική σταθερότητα», δήλωσε ο Eric Winograd, επικεφαλής οικονομολόγος των ΗΠΑ στην AllianceBernstein. «Αυτό δημιουργεί την τάση να σκεφτόμαστε ποια χώρα θα ακολουθήσει – ίσως η Ιαπωνία, ίσως οι ΗΠΑ».
Οι «bond vigilantes» επιστρέφουν;
Όταν οι παγκόσμιες αγορές ομολόγων ταράζονται, συχνά γίνεται λόγος για τους λεγόμενους bond vigilantes, τους επενδυτές που απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις, πιέζοντας τις κυβερνήσεις να περιορίσουν τις δαπάνες. Η αναστάτωση στις αγορές του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιαπωνίας δείχνει ότι αυτά τα φαινόμενα μπορεί να επανεμφανιστούν.
Ωστόσο, σύμφωνα με τους αναλυτές, το βασικό ζήτημα αυτή την περίοδο είναι το πώς οι υψηλές τιμές ενέργειας και οι αυξημένες πληθωριστικές ενδείξεις θα επηρεάσουν τις αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών. «Οι παγκόσμιες αποδόσεις έχουν φτάσει σε σημείο που μπορούν να πλήξουν το επενδυτικό κλίμα», σημείωσε ο Eugene Leow, ανώτερος στρατηγικός αναλυτής επιτοκίων στη DBS.