Ιρανός αξιωματούχος εκτιμά πως η Τεχεράνη δεν έχει τα οικονομικά περιθώρια να συντηρεί έναν πόλεμο επ’ αόριστον – Τεράστιο πρόβλημα για τον λαό ο πληθωρισμός
Το καθεστώς του Ιράν βρέθηκε από τις αρχές του έτους αντιμέτωπο με τις μαζικότερες διαδηλώσεις των τελευταίων ετών, οι οποίες πυροδοτήθηκαν από την εκτόξευση των τιμών και την κατάρρευση της οικονομίας, με απολογισμό χιλιάδες νεκρούς πολίτες. Σήμερα, η κατάσταση είναι ακόμη χειρότερη. Η ταλαιπωρημένη από τον πόλεμο χώρα ασφυκτιά εξαιτίας του ναυτικού αποκλεισμού που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ, ως μέσο πίεσης για την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ.
Και το ερώτημα είναι πόσο ακόμα μπορεί να αντέξει η Τεχεράνη. Ήδη, ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός έχει στραγγαλίσει τα έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου, δημιουργώντας άμεσο κίνδυνο να σφραγιστούν πετρελαιοπηγές, καθώς η χώρα ξεμένει γρήγορα από χώρους αποθήκευσης αργού πετρελαίου.
Σε μια σαφή ένδειξη ότι η οικονομική πίεση μετακυλίεται στην κοινωνία, οι Ιρανοί αξιωματούχοι απευθύνουν συνεχείς εκκλήσεις στους πολίτες για δραστική εξοικονόμηση καυσίμων, ηλεκτρικού ρεύματος και νερού.
Βασικοί βιομηχανικοί κλάδοι καταγράφουν τεράστιες ζημιές, περισσότεροι από ένα εκατομμύριο Ιρανοί έχουν χάσει τη δουλειά τους, ενώ το εθνικό νόμισμα κατακρημνίζεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Παράλληλα, οι τιμές σε βασικά είδη διατροφής, όπως το ρύζι, το κρέας, το ψωμί και το τυρί, έχουν σημειώσει κατακόρυφη άνοδο τις τελευταίες εβδομάδες, επιβαρύνοντας τα νοικοκυριά και εντείνοντας την πίεση προς την κυβέρνηση να αποτρέψει ένα νέο ξέσπασμα κοινωνικής οργής στους δρόμους.
Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν και το επιτελείο του συνειδητοποιούν ότι η κατάσταση αυτή πρέπει να αναστραφεί άμεσα προκειμένου να διατηρηθεί η εσωτερική σταθερότητα. «Ο κύριος πόλεμος διεξάγεται στον οικονομικό τομέα», προειδοποίησε ο Πεζεσκιάν τα μέλη του Εμπορικού Επιμελητηρίου της Τεχεράνης. «Αν αποτύχετε εσείς, αποτυγχάνει και η χώρα», τόνισε χαρακτηριστικά.
Αν η σύγκρουση παραταθεί, το Ιράν «θα εισέλθει σε μια ακόμη πιο αρνητική οικονομική τροχιά, από την οποία η ανάκαμψη θα είναι εξαιρετικά δύσκολη», εκτιμά ο Εσφαντιάρ Μπατμανγκελίντζ (Esfandyar Batmanghelidj), διευθύνων σύμβουλος του οικονομικού think tank Bourse & Bazaar Foundation. «Για τον λόγο αυτό, η Τεχεράνη έχει κάθε λόγο να προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», συμπληρώνει ο ίδιος.
Σύμφωνα με ανάλυση της Wall Street Journal, ο πρωταρχικός στόχος της κυβέρνησης Τραμπ είναι η επίτευξη μιας ενδιάμεσης συμφωνίας με το Ιράν, η οποία θα προβλέπει την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ και την απελευθέρωση της ροής πετρελαίου και φυσικού αερίου προς την παγκόσμια αγορά, με αντάλλαγμα τη χαλάρωση ή την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια.
Μια τέτοια εξέλιξη θα εξαγόραζε πολύτιμο χρόνο για τους διαπραγματεύτες, ώστε να οδηγηθούν σε μια τελική συμφωνία για τα πιο ακανθώδη ζητήματα, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα και τις διεθνείς κυρώσεις.
Ωστόσο, οι σκληροπυρηνικοί κύκλοι της ιρανικής ηγεσίας εμφανίζονται απρόθυμοι να προχωρήσουν σε μεγάλες υποχωρήσεις και παραμένουν σε ετοιμότητα για την αποτροπή μελλοντικών πληγμάτων, καθώς δεν θέλουν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ να έχουν την εντύπωση πως νίκησαν τον πόλεμο.
Την ίδια στιγμή, Ιρανοί και Άραβες αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι η ιρανική κυβέρνηση επιδιώκει να εξασφαλίσει οικονομική ανακούφιση. Όπως δήλωσε Ιρανός αξιωματούχος, η εγχώρια οικονομία επέδειξε αντοχή στα πρώτα στάδια του πολέμου, όσο οι εξαγωγές πετρελαίου και οι εισαγωγές βασικών αγαθών συνεχίζονταν απρόσκοπτα. Τα δεδομένα όμως ανατράπηκαν δραματικά όταν η Ουάσιγκτον άρχισε να παρεμποδίζει τη ναυσιπλοΐα προς και από τους ιρανικούς τερματικούς σταθμούς.
Ο ίδιος αξιωματούχος εκτίμησε ότι το Ιράν δεν έχει τα οικονομικά περιθώρια να συντηρεί έναν πόλεμο επ’ αόριστον. «Ο εθνικισμός μπορεί να λειτουργήσει συσπειρωτικά μόνο για περιορισμένο χρονικό διάστημα», ανέφερε, σχολιάζοντας τα όρια της λαϊκής υποστήριξης προς την πολεμική προσπάθεια του καθεστώτος.
Η δύσκολη καθημερινότητα των πολιτών
Η οικονομική πίεση έχει ήδη επηρεάσει δραματικά την καθημερινότητα των Ιρανών. Μια 38χρονη καλλιτέχνιδα στην Τεχεράνη, η οποία έχασε τη δουλειά της εξαιτίας του πολύμηνου αποκλεισμού της πρόσβασης στο διαδίκτυο, περιγράφει μια κατάσταση ανεξέλεγκτης ακρίβειας. Όπως εξηγεί, τον περασμένο Μάρτιο αγόρασε μισό κιλό τυρί Lighvan –βασικό προϊόν για τη διατροφή των Ιρανών– έναντι 450.000 τομάν (περίπου 3,40 δολάρια). Σήμερα, η ίδια ακριβώς ποσότητα κοστίζει 800.000 τομάν. «Όλοι ζουν με την αγωνία για το πόσο θα κοστίζουν αύριο τα πράγματα που αγοράζουν σήμερα», σημειώνει.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι οι συνθήκες θα γίνουν ακόμη πιο ασφυκτικές όσο παρατείνεται ο αποκλεισμός. Ερευνητές της Capital Economics εκτιμούν ότι τα εναπομείναντα συναλλαγματικά αποθέματα του Ιράν επαρκούν το πολύ για την κάλυψη τριών μηνών προπολεμικών εισαγωγών, προειδοποιώντας ότι αν η κατάσταση δεν αντιστραφεί, η χώρα θα βρεθεί αντιμέτωπη με νέο κύμα κοινωνικών ταραχών.
Όπως υπογραμμίζει η WSJ, η πίεση αυτή αναγνωρίζεται πλέον ανοιχτά και από την ίδια την ηγεσία της χώρας. Ο πρόεδρος Πεζεσκιάν παραδέχθηκε πρόσφατα ότι το Ιράν αδυνατεί να εξάγει εύκολα πετρέλαιο, να εισπράξει φόρους ή να αγνοήσει τα προβλήματα που γονατίζουν την επιχειρηματικότητα.
Την ίδια στιγμή, ο υπουργός Πετρελαίου απηύθυνε έκκληση για περιορισμό της κατανάλωσης καυσίμων, μετά τα πλήγματα που δέχθηκαν τμήματα του δικτύου εφοδιασμού, ενώ τα κρατικά μέσα ενημέρωσης ζητούν επίμονα από τους πολίτες να μειώσουν τη χρήση νερού και ηλεκτρικού ρεύματος.
Ο Μπεχνάμ Μπακσί, εκπρόσωπος της κρατικής εταιρείας ύδρευσης και αποχέτευσης της επαρχίας της Τεχεράνης, δήλωσε ότι «όλα τα εκτελεστικά όργανα, οι δημόσιοι και οι ιδιωτικοί φορείς υποχρεούνται να εγκαταστήσουν άμεσα εξοπλισμό εξοικονόμησης και να διαχειριστούν αυστηρά την κατανάλωση νερού», καθώς η χώρα εισέρχεται σε περίοδο εποχικής ξηρασίας. Παράλληλα, η κυβερνητική εκπρόσωπος Φατέμε Μοχατζεράνι ανακοίνωσε ότι εξετάζεται η αύξηση των κρατικών επιδομάτων, καλώντας τους πολίτες να δείξουν εμπιστοσύνη στους κυβερνητικούς χειρισμούς.
Ωστόσο, παρά την εσωτερική κρίση, το Ιράν διατηρεί ισχυρά διαπραγματευτικά χαρτιά στις διεθνείς συνομιλίες. Επίσης, έχει αποδείξει στην πράξη ότι σε περίπτωση αναζωπύρωσης των εχθροπραξιών μπορεί να προκαλέσει σοβαρά πλήγματα στις περιφερειακές οικονομίες, τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας αλλά και στα συμφέροντα των ΗΠΑ. Το γεγονός αυτό αποδυναμώνει τη διαπραγματευτική θέση της Ουάσιγκτον και εντείνει την ανάγκη της κυβέρνησης Τραμπ να κλείσει μια συμφωνία το συντομότερο δυνατό.
«Ο οικονομικός πόνος για το Ιράν είναι σαφώς οξύς, όμως η Τεχεράνη βρήκε τον τρόπο να εξωτερικεύσει αυτόν τον πόνο, πλήττοντας τους αντιπάλους της», καταλήγει ο Μπατμανγκελίντζ.
Πηγή: skai.gr
Το άρθρο Πόσο μπορεί να αντέξει το Ιράν την οικονομική ασφυξία που επιβάλλουν οι ΗΠΑ εμφανίστηκε πρώτα στο Cyprus Times.