Με το στεγαστικό πρόβλημα να εξελίσσεται σε ένα από τα σημαντικότερα κοινωνικά ζητήματα, η κυβέρνηση αναζητά λύσεις που θα ενισχύσουν την πρόσβαση των πολιτών σε προσιτή κατοικία και θα ανακουφίσουν τα νοικοκυριά. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο για ένα νέο στεγαστικό πρόγραμμα, παρόμοιο με το «Σπίτι μου», το οποίο θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί είτε μέσω του ΕΣΠΑ είτε από νέα ευρωπαϊκά εργαλεία.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το νέο πρόγραμμα αναμένεται να συνδυαστεί με το «Ανακαινίζω». Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι πρέπει να περιλαμβάνει ελκυστικά φορολογικά και οικονομικά κίνητρα, ώστε να αντιμετωπιστούν οι συνεχείς αυξήσεις στις τιμές ενοικίων και ακινήτων. Παράλληλα, στόχος είναι να αξιοποιηθεί το μεγάλο ποσοστό ανεκμετάλλευτων κατοικιών, ακόμη και σε περιοχές με υψηλή ζήτηση.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, με την ιδιότητα του προέδρου του Eurogroup, έθεσε το ζήτημα της στέγασης ως βασικό θέμα στην άτυπη συνεδρίαση που πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία. Όπως έχει δηλώσει, η στέγαση αποτελεί τόσο ζήτημα κοινωνικής συνοχής όσο και οικονομικής σημασίας.
Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου, περίπου 794.000 κατοικίες παραμένουν κλειστές. Ο υπουργός ανέφερε ότι έχουν ήδη γίνει ενέργειες για την αύξηση της προσφοράς αυτών των κατοικιών, όπως η τριετής φοροαπαλλαγή, τα προγράμματα ανακαίνισης και τα «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2». Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο νέο πλαίσιο κοινωνικής αντιπαροχής και αξιοποίησης δημόσιων χώρων, που ξεκινά να εφαρμόζεται σε Παιανία, Πάτρα, Λάρισα και Σέρρες.
Η 31η Μαΐου έχει οριστεί ως καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής στο πρόγραμμα «Σπίτι μου 2». Μετά την ημερομηνία αυτή δεν θα εγκρίνονται νέες αιτήσεις, ενώ η ηλεκτρονική βεβαίωση επιλεξιμότητας θα διακοπεί. Ωστόσο, η προθεσμία για την υπογραφή δανειακής σύμβασης μεταξύ δικαιούχων και τραπεζών παραμένει έως τις 31 Αυγούστου.
Το ζήτημα της στέγασης στην Ευρώπη
Στο άτυπο Eurogroup συζητήθηκαν επίσης τα στεγαστικά προγράμματα τριών χωρών – Ισπανίας, Ιρλανδίας και Κροατίας – με στόχο, όπως ανέφερε ο κ. Πιερρακάκης, την ανταλλαγή εμπειριών και τον καλύτερο συντονισμό των πολιτικών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η Ισπανία έχει υιοθετήσει παρεμβατικό μοντέλο για την αντιμετώπιση της αύξησης των ενοικίων και της μείωσης διαθέσιμης κατοικίας, ιδιαίτερα στις τουριστικές περιοχές. Περιόρισε τις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb, ανακοίνωσε κρατικά χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα κατασκευής προσιτών κατοικιών και έδωσε κίνητρα για την αξιοποίηση κενών διαμερισμάτων. Παράλληλα, εξετάζονται μέτρα ελέγχου ενοικίων σε περιοχές με έντονη πίεση, ώστε να προστατευθούν οι νέοι και τα χαμηλά εισοδήματα.
Στην Ιρλανδία, η στεγαστική κρίση συνδέεται με τη χρόνια έλλειψη νέων κατοικιών μετά την κρίση του 2008. Η κυβέρνηση προώθησε το πολυετές σχέδιο «Housing for All», ύψους δισεκατομμυρίων ευρώ, που προβλέπει την κατασκευή δεκάδων χιλιάδων νέων κατοικιών κάθε χρόνο. Το σχέδιο περιλαμβάνει επιδοτήσεις για νέους αγοραστές, ενίσχυση κοινωνικής στέγης και μέτρα συγκράτησης του κόστους ενοικίασης.
Η Κροατία, αντιμετωπίζοντας πρόβλημα από τη μαζική μετατροπή κατοικιών σε τουριστικά καταλύματα, αυστηροποίησε το πλαίσιο για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις. Επέβαλε αυξημένη φορολογία σε κενά ή αποκλειστικά τουριστικά ακίνητα και προώθησε αλλαγές στη φορολογία ακινήτων, με στόχο την ανάπτυξη κοινωνικής και προσιτής κατοικίας. Έτσι, επιχειρεί να συγκρατήσει τις τιμές και να ενισχύσει την πρόσβαση των νέων στη στέγη.