Στο περιθώριο της υπουργικής συνάντησης της Διαδικασίας Συνεργασίας Νοτιοανατολικής Ευρώπης (SEECP) που διεξάγεται αύριο στη Σόφια, είναι εξαιρετικά πιθανό να έχουν την ευκαιρία για ένα σύντομο τετ α τετ οι υπουργοί Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας στη σκιά του τουρκικού νομοσχεδίου που, όπως όλα δείχνουν, δεν αναμένεται να κατατεθεί στην τουρκική Εθνοσυνέλευση πριν από το φθινόπωρο.
Παρότι, σύμφωνα με πληροφορίες, έως και χθες μια άτυπη συνάντηση Γεραπετρίτη – Φιντάν επί βουλγαρικού εδάφους δεν είχε προγραμματισθεί από τα διπλωματικά επιτελεία, εντούτοις, εφόσον τελικά «κλειδώσει» επί τόπου (εξέλιξη που δεν αποκλείεται από τις δύο πλευρές), τότε θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο πως η ελληνική πλευρά θα αναδείξει τις θέσεις της για όποιο ζήτημα προκαλεί ένταση με απόλυτη σαφήνεια. Οι δύο υπουργοί δεν είχαν – όπως επεσήμανε πρόσφατα και το υπουργείο Εξωτερικών – κάποια επικοινωνία όσο διέρρεαν από τα τουρκικά ΜΜΕ πληροφορίες για το προκλητικό περιεχόμενο του τουρκικού νομοσχεδίου, την ώρα που η πρώτη τους συνάντηση αναμενόταν τον επόμενο μήνα στην Αγκυρα, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στις 7 και 8 Ιουλίου, όπου είναι επισήμως επιβεβαιωμένο πως θα παραστεί και ο Γιώργος Γεραπετρίτης.
Το τουρκικό νομοσχέδιο
Αντικείμενο των συζητήσεων εντός της αυριανής υπουργικής συνάντησης της SEECP, στην οποία Ελλάδα και Τουρκία θα εκπροσωπηθούν από τους υπουργούς Εξωτερικών των δύο χωρών, θα είναι η ενίσχυση της περιφερειακής διασυνδεσιμότητας, της ασφάλειας και οικονομικής συνεργασίας, καθώς και ο στενότερος συντονισμός σε βασικά θέματα κοινού ενδιαφέροντος στο πλαίσιο των σύγχρονων γεωπολιτικών προκλήσεων και η ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων, για την οποία η χώρα μας έχει αναλάβει προληπτικά σχετική πρωτοβουλία επίσπευσης των διαδικασιών ένταξης.
Στην κατ’ ιδίαν συνομιλία, ωστόσο, Γεραπετρίτη – Φιντάν, στο περιθώριο της επίσημης διαδικασίας, είναι βέβαιο πως θα κυριαρχήσει η ελληνική (και ευρωπαϊκή) θέση για το επικείμενο τουρκικό νομοσχέδιο, σύμφωνα με την οποία «μονομερείς ενέργειες στο πεδίο του Δικαίου της Θάλασσας δεν παράγουν δίκαιο ούτε δημιουργούν τετελεσμένα». Τουναντίον, όπως έχει διαφανεί, σε περίπτωση που η Αγκυρα επιλέξει τον δρόμο της μονομέρειας και της πρόκλησης, έχει καταστεί σαφές, μέσω ξεκάθαρων μηνυμάτων που έχουν σταλεί και διμερώς από ευρωπαϊκές δυνάμεις όπως το Βερολίνο, πως όχι μόνο δεν θα γίνει αποδεκτή μια τέτοια κίνηση, αλλά θα συναντήσει και βεντάλια αυστηρών κυρώσεων από την ΕΕ.
Ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας θα κληθεί να επαναλάβει αύριο ενώπιον του τούρκου ομολόγου του – και αφού έχει ήδη ενημερώσει πλήρως και αθόρυβα εταίρους, συμμάχους και διεθνείς οργανισμούς – πως «δεν δημιουργείται δίκαιο με μονομερείς ενέργειες και δεν παράγεται κανένα τετελεσμένο».
Προκλήσεις
Στον απόηχο, επιπλέον, της πρόσφατης τουρκικής παρενόχλησης του στρατιωτικού αεροσκάφους του Νίκου Δένδια, ο υπουργός Εξωτερικών θα θίξει το ζήτημα με φόντο και την προκλητική ανακοίνωση από την τουρκική προεδρία, σύμφωνα με την οποία η Αγκυρα διαψεύδει τις εν λόγω καταγγελίες.
Από την ελληνική πλευρά επίσης αναμένεται να τεθεί το μπαράζ των πρόσφατων τουρκικών παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου με οπλισμένα F-16 σε Βορειοανατολικό και Νοτιοανατολικό Αιγαίο, ενώ στο τραπέζι θα βρεθεί και το Κυπριακό υπό το πρίσμα της προσπάθειας που καταβάλλεται από τον ΟΗΕ για επανέναρξη των άτυπων συνομιλιών. Σύμφωνα με την ίδια την προσωπική απεσταλμένη του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Μαρία Ανχελα Ολγκίν, η οποία αναμένεται προσεχώς σε Αθήνα και Αγκυρα έχοντας μόλις ολοκληρώσει τις επαφές της σε Λευκωσία και Κατεχόμενα με τον πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη και τον ηγέτη του ψευδοκράτους Τουφάν Ερχιουρμάν, η επόμενη άτυπη πενταμερής για το Κυπριακό θα διεξαχθεί είτε τον Ιούλιο, είτε τον Αύγουστο, θέμα που θα συζητηθεί και στη Σόφια μεταξύ Γεραπετρίτη – Φιντάν.
Η τουρκική πλευρά μπορεί να εκπέμπει εσχάτως και θετικά μηνύματα όμως από την Αθήνα δεν φαίνεται να υπάρχουν περιθώρια εφησυχασμού, ιδίως όσο η Αγκυρα επιμένει να εκπέμπει μηνύματα ετερόκλητα και χωρίς καμία συνέπεια.