Οι Financial Times ασχολούνται με την Πάρο σε πρόσφατο δημοσίευμά τους και διερωτώνται αν μπορεί το νησί να γλιτώσει από τον υπερτουρισμό και το βιομηχανοποιημένο μοντέλο νυχτερινής ζωής.
Το νησί της Πάρου έχει λάβει τα τελευταία δύο χρόνια μεγάλη αναγνωρισιμότητα λόγω της επιλογής του από διεθνείς κινηματογραφικές και τηλεοπτικές παραγωγές. Όπως αναφέρεται σχετικά στο άρθρο, η σειρά «One Day» του Netflix, με πρωταγωνιστές τον Λίο Γούντολ και την Αμπίκα Μοντ, γυρίστηκε εν μέρει στα λευκά σοκάκια της Παροικιάς, της πρωτεύουσας του νησιού, αλλά και στη χρυσή αμμουδιά της Χρυσής Ακτής, μιας από τις πιο δημοφιλείς παραλίες για kitesurfing.
Παράλληλα, η σειρά «Malice» του Amazon Prime, που γυρίστηκε πέρυσι με πρωταγωνιστές μεταξύ άλλων τον Ντέιβιντ Ντουκόβνι και τον Τζακ Γουάιτχολ, είχε ως κεντρικό σκηνικό την εντυπωσιακή Paros Residence, γνωστή στη σειρά ως «Villa Malice». Πρόκειται για μια πολυτελή κατοικία οκτώ υπνοδωματίων με αιωρούμενη πισίνα, χτισμένη πάνω από τον κόλπο της Μακρυάς Μύτης, στο νότιο τμήμα του νησιού. Στο διεθνές μέσο μιλά και ο Σάββας Σαββαΐδης, διευθύνων σύμβουλος της Greece Sotheby’s International Realty ο οποίος όπως αναφέρει: Σε αντίθεση με τη γειτονική Μύκονο, το κοσμοπολίτικο νησί που «έχει οικοδομήσει την καλοκαιρινή του οικονομία γύρω από ένα βιομηχανοποιημένο μοντέλο νυχτερινής διασκέδασης», και τη Σαντορίνη, «όπου η εμπειρία του επισκέπτη καθορίζεται πλέον σε μεγάλο βαθμό από τα πλήθη των επιβατών κρουαζιέρας», η Πάρος «διατηρεί ακόμη την υφή μιας αυθεντικής ελληνικής κοινότητας και μιας πραγματικής νησιωτικής ζωής που συνεχίζεται όλο τον χρόνο και δεν έχει σχεδιαστεί αποκλειστικά για τις ανάγκες του τουρισμού».
Το νησί υποδέχεται λίγο λιγότερους από ένα εκατομμύριο επισκέπτες ετησίως, αριθμός αισθητά χαμηλότερος σε σύγκριση με τα περίπου τρία εκατομμύρια της Μυκόνου και τα 3,4 εκατομμύρια της Σαντορίνης.
Μετά την κυκλοφορία της σειράς One Day, η Airbnb κατέγραψε αύξηση κατά 32% στις κρατήσεις για την Πάρο. Παράλληλα, η βίλα που έγινε γνωστή ως Villa Malice διατίθεται πλέον προς ενοικίαση το καλοκαίρι έναντι ποσού που φτάνει έως και τις 65.000 ευρώ την εβδομάδα, αποτελώντας μία από τις ακριβότερες εξοχικές κατοικίες που προσφέρονται προς μίσθωση στο νησί.
Και εδώ έρχεται ο όρος «Mykonisation» που γράφει η εφημερίδα. Ο φόβος δηλαδή ότι η Πάρος θα ακολουθήσει τον δρόμο της Μυκόνου — με εκρηκτική ανάπτυξη, υπέρογκες τιμές ακινήτων, πολυτελείς επενδύσεις και σταδιακή απώλεια της αυθεντικής νησιωτικής ταυτότητας — απασχολεί πλέον έντονα ένα μέρος της τοπικής κοινωνίας.»
Πρόκειται για ένα δίλημμα που δεν αφορά μόνο στην Πάρο. Αφορά ολόκληρη την Ελλάδα και ιδιαίτερα τα νησιά που τα τελευταία χρόνια γνωρίζουν εκρηκτική τουριστική ανάπτυξη. Αλλά και Παγκοσμίως πόλεις που άρχισαν να αναπτύσσονται τουριστικά χωρίς πρόγραμμα.
Όταν η επιτυχία γίνεται πρόβλημα
Η Βενετία υπήρξε ίσως η πρώτη πόλη που βρέθηκε αντιμέτωπη με αυτό το φαινόμενο σε τόσο μεγάλη κλίμακα. Με πληθυσμό που μειώνεται συνεχώς και εκατομμύρια επισκέπτες κάθε χρόνο, η ιστορική πόλη της Ιταλίας μετατράπηκε σε σύμβολο των συνεπειών του μαζικού τουρισμού. Τα τελευταία χρόνια οι τοπικές αρχές προχώρησαν ακόμη και στην επιβολή τέλους εισόδου για ημερήσιους επισκέπτες, επιχειρώντας να περιορίσουν την πίεση στο ιστορικό κέντρο.
Στη Βαρκελώνη, οι διαμαρτυρίες κατοίκων κατά της ανεξέλεγκτης τουριστικής ανάπτυξης αποτελούν πλέον συχνό φαινόμενο. Η πόλη έχει επιβάλει αυστηρούς περιορισμούς στα βραχυχρόνια καταλύματα και έχει ανακοινώσει σχέδια για τη σταδιακή κατάργηση πολλών αδειών τουριστικών διαμερισμάτων.
Στο Άμστερνταμ, οι δημοτικές αρχές προχώρησαν σε περιορισμούς για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, απαγόρευσαν νέες τουριστικές δραστηριότητες σε ορισμένες περιοχές και ξεκίνησαν ακόμη και καμπάνιες αποθάρρυνσης επισκεπτών που αναζητούν αποκλειστικά τη νυχτερινή ζωή της πόλης.
Η Λισαβόνα αντιμετωπίζει ένα διαφορετικό αλλά εξίσου σοβαρό πρόβλημα: τη στεγαστική κρίση. Η αύξηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων και η εισροή ξένων επενδυτών οδήγησαν σε σημαντική άνοδο των τιμών κατοικίας, με αποτέλεσμα πολλοί μόνιμοι κάτοικοι να δυσκολεύονται να παραμείνουν στο κέντρο της πόλης.
Και αυτά φυσικά είναι μόνο μερικά από τα παγκόσμια παραδείγματα.
Μπρορεί να γλιτώσει η Πάρος;
Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι οι πιο επιτυχημένοι προορισμοί του μέλλοντος δεν θα είναι εκείνοι που θα προσελκύσουν τους περισσότερους επισκέπτες, αλλά εκείνοι που θα διαχειριστούν καλύτερα την επιτυχία τους.
Η Πάρος αποτελεί ίσως το πρώτο μεγάλο τεστ καθώς υπάρχουν παραδείγματα προς αποφυγή «να διαβάσει» έτσι ώστε να πράξει με διαφορετικό τρόπο. Αν καταφέρει να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάπτυξη και την προστασία της ταυτότητάς της, μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για ολόκληρη τη χώρα. Αν όχι, κινδυνεύει να επαναλάβει την πορεία που ακολούθησαν άλλοι προορισμοί, οι οποίοι ανακάλυψαν πολύ αργά ότι η μεγαλύτερη απειλή για την επιτυχία τους ήταν η ίδια τους η επιτυχία.
Η Μύκονος και η Σαντορίνη άλλωστε δεν έγιναν αυτό που είναι σήμερα μέσα σε μία νύχτα. Πρόκειται για το αποτέλεσμα δεκαετιών ανεξέλεγκτης ανάπτυξης, κατά τις οποίες η τουριστική ζήτηση αυξανόταν ταχύτερα από τον σχεδιασμό των υποδομών και των χωροταξικών κανόνων. Και δεν είναι μόνο η Πάρος!
Σήμερα, πολλά νησιά βρίσκονται σε ένα παρόμοιο σημείο καμπής: Πάρος, Αντίπαρος, Μήλος, Νάξος, ακόμη και λιγότερο προβεβλημένοι προορισμοί βλέπουν τις αφίξεις να αυξάνονται, τις τιμές ακινήτων να εκτοξεύονται και τις μεγάλες επενδύσεις να πολλαπλασιάζονται.