Η Παγκόσμια Τράπεζα υποβάθμισε τις προβλέψεις της για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας το 2026, προειδοποιώντας ότι οι προοπτικές έχουν επιδεινωθεί για περίπου τα δύο τρίτα των οικονομιών του πλανήτη. Όπως αναφέρει σε νέα έκθεσή της, η κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει έντονες αναταράξεις στις αγορές πρώτων υλών, αυξάνοντας το κόστος των εισαγωγών.
Σύμφωνα με την έκθεση που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη (11.6.2026), η παγκόσμια ανάπτυξη αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,5% το 2026, έναντι 2,6% στην πρόβλεψη του Ιανουαρίου. Το ποσοστό αυτό θα αποτελέσει τη χαμηλότερη επίδοση από την ύφεση που προκάλεσε η πανδημία του Covid-19 το 2020.
Καθοριστικός παράγοντας για την επιδείνωση των προοπτικών είναι η εκτόξευση των τιμών της ενέργειας μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά του Ιράν τον Φεβρουάριο. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τον πληθωρισμό και πλήττει ιδιαίτερα τις χώρες που εξαρτώνται από εισαγόμενα καύσιμα. Η τράπεζα, με έδρα την Ουάσιγκτον, προβλέπει ότι το Brent θα κινηθεί κατά μέσο όρο στα 94 δολάρια το βαρέλι φέτος, αυξημένο κατά περίπου 50% σε σχέση με την εκτίμηση του Ιανουαρίου.
«Πρόκειται για το μεγαλύτερο σοκ προσφοράς των τελευταίων 50 ετών», δήλωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος Indermit Gill και πρόσθεσε ότι: «εάν η σύγκρουση συνεχιστεί, το επόμενο που θα επηρεαστεί είναι οι τιμές των τροφίμων».
Παράλληλα, η Παγκόσμια Τράπεζα επισημαίνει ότι οι κίνδυνοι για τις προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας παραμένουν καθοδικοί. Σε δυσμενές σενάριο, η ανάπτυξη θα μπορούσε να περιοριστεί στο 1,3% φέτος, εφόσον «οι διαταραχές στην ενεργειακή προσφορά αποδειχθούν πιο σοβαρές από ό,τι είχε υποτεθεί και συνοδεύονται από σημαντική χρηματοοικονομική πίεση».
Επιπτώσεις σε ΗΠΑ, Κίνα και αναδυόμενες οικονομίες
Η αμερικανική οικονομία αναμένεται να διατηρήσει ρυθμό ανάπτυξης 2,2% φέτος, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Ιανουαρίου, ενώ οι εκτιμήσεις για την Κίνα αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω, από 4,4% σε 4,2%.
Ο παγκόσμιος πληθωρισμός προβλέπεται να ανέλθει στο 4% το 2026, από 3,3% το 2025, με πιθανότητα να φτάσει έως και το 4,4% σε περίπτωση παρατεταμένου πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Οι αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες έχουν πληγεί ιδιαίτερα από τις αλλεπάλληλες κρίσεις της δεκαετίας του 2020. Εξαιρουμένων της Ινδίας και της Κίνας, τα κατά κεφαλήν εισοδήματα σε αυτές τις χώρες έχουν μείνει πίσω σε σχέση με τις πλουσιότερες οικονομίες από την πανδημία και, όπως εκτιμά η τράπεζα, δεν θα ανακάμψουν πριν από το 2028, «υποδηλώνοντας σχεδόν μια δεκαετία χαμένης σύγκλισης εισοδημάτων».
Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης και τα μέτρα στήριξης
Η έκθεση επισημαίνει ότι, η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει κλειδί για την αντιστροφή της διαρθρωτικής επιβράδυνσης και να οδηγήσει σε «μια χρυσή εποχή για τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την ανάπτυξη» στη δεκαετία του 2030. Η αύξηση της παραγωγικότητας μέσω της τεχνολογίας θεωρείται κρίσιμη για την ανάκαμψη.
Παράλληλα, η Παγκόσμια Τράπεζα ανακοίνωσε ότι ενισχύει τη στήριξή της προς τις πιο ευάλωτες οικονομίες που πλήττονται από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Μεταξύ των μέτρων που περιλαμβάνονται στην έκθεση:
– Διάθεση έως και 60 δισ. δολαρίων σε πιστώσεις μέσω υφιστάμενων μηχανισμών, μεταξύ των οποίων 25 δισ. δολάρια προ-συμφωνημένης χρηματοδότησης.
– Συνεργασία με περισσότερες από 30 χώρες για ενίσχυση της ετοιμότητας και ταχύτερη αντίδραση στην κρίση.
– Δυνατότητα αύξησης της συνολικής στήριξης σε 80 έως 100 δισ. δολάρια μέσα στους επόμενους 15 μήνες.