«Κόφτη» στη χορήγηση ασύλου φαίνεται πως έχει βάλει το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, με τα ποσοστά αναγνώρισης το πρώτο τετράμηνο του 2026 να καταγράφουν ιστορικό χαμηλό για τα ελληνικά δεδομένα.
Οπως δείχνουν τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου, το 2024 το ποσοστό αναγνώρισης ασύλου σε πρώτο βαθμό έφτανε το 71,55%, για να πέσει έναν χρόνο αργότερα στο 58,33%. Μέχρι τα τέλη Απριλίου της φετινής χρονιάς, όμως, το ποσοστό χορήγησης ασύλου… κατρακύλησε στο 40,7%. Κι ενώ το υπουργείο υποστηρίζει πως η αυστηροποίηση των μέτρων, που έφερε και τη μείωση των ποσοστών, εντάσσεται στο πλαίσιο της αποτελεσματικότερης διαχείρισης των αυξημένων μεταναστευτικών ροών, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και νομικοί φορείς εκφράζουν ανησυχίες για τις συνέπειες που μπορεί να έχει στους αιτούντες διεθνή προστασία.
Ενδεικτικό του… φρένου που έχει μπει στη χορήγηση ασύλου είναι το γεγονός ότι εθνικότητες που πριν από δύο χρόνια λάμβαναν αναγνώριση σε συντριπτικό ποσοστό, πλέον… κόβονται. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των υπηκόων της Παλαιστίνης, οι οποίοι έπαιρναν καθεστώς διεθνούς προστασίας το 2024 σε ποσοστό 99,17%, ενώ σήμερα αυτό έχει πέσει στο 76,59%. Αντίστοιχα, όσοι Αφγανοί έκαναν αίτημα χορήγησης ασύλου το 2024 το έλαβαν σε ποσοστό 97,85%. Πλέον δεν συμβαίνει το ίδιο καθώς τους τέσσερις πρώτους μήνες του 2026 αναγνωρίστηκαν σε ποσοστό 68,8%. Αξίζει να σημειωθεί πως η πτώση αναγνώρισης για τους Σύρους, για τους οποίους επί χρόνια η χορήγηση ασύλου αποτελούσε σχεδόν κανόνα, είναι ακόμη πιο… ηχηρή: το 2019 το ποσοστό ήταν 96% και πλέον έχει πέσει στο 47,3%.
Στελέχη του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου σχολίαζαν στα «ΝΕΑ» πως η… κατάρρευση των ποσοστών οφείλεται αρχικά στη διαχείριση των αιτήσεων ασύλου, καθώς μέχρι τα μέσα του 2025 οι αιτήσεις όσων δεν προσέρχονταν στη συνέντευξη παρέμεναν ουσιαστικά ανενεργές ή «παγωμένες», ενώ πλέον οδηγούνται σε απόρριψη και δεν παραμένουν ενεργές. Την ίδια στιγμή, με τις νομοθετικές αλλαγές του Σεπτεμβρίου περιορίστηκαν δραστικά οι μεταγενέστερες αιτήσεις ασύλου, με αποτέλεσμα να αυξηθούν σημαντικά οι απορριπτικές αποφάσεις και σε αυτές τις περιπτώσεις.
Παράλληλα, μετά την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας και τον χαρακτηρισμό της Αιγύπτου ως μιας από αυτές, δόθηκε έμφαση στην απόρριψη αιτήσεων ατόμων που, ακόμη και αν προέρχονται από χώρες με προσφυγικό προφίλ ή εμπόλεμες ζώνες, έχουν προηγουμένως διέλθει από χώρα που θεωρείται ασφαλής. Τέλος, στην αύξηση που καταγράφεται στις απορριπτικές ασύλου έχει συμβάλει και η αλλαγή πρακτικής απέναντι σε εθνικότητες που μέχρι πρόσφατα είχαν πολύ υψηλά ποσοστά αναγνώρισης.
Αξίζει να σημειωθεί πως από τις αρχές του έτους μέχρι τις 3 Ιουνίου 2026 έχουν πραγματοποιηθεί ή βρίσκονται σε διαδικασία ολοκλήρωσης 1.256 ανακλήσεις ασύλου. Υπενθυμίζεται πως από το 2015 έως το 2025 οι ανακλήσεις ασύλου ήταν συνολικά λιγότερες από 800.
Δομή φιλοξενίας
Στο μεταξύ, με τις αφίξεις στην Κρήτη να συνεχίζονται με αμείωτο ρυθμό, η συζήτηση γύρω από τη δομή που θα λειτουργήσει στο Ηράκλειο έχει… ανάψει. Από τη μία πλευρά το υπουργείο θέλει άμεσα να τελειώσει το ζήτημα και να ξεκινήσει η λειτουργία της προσωρινής δομής φιλοξενίας, από την άλλη τοπικές Αρχές και φορείς αντιδρούν και μιλούν για επιπτώσεις στον τουρισμό. Σύμφωνα με πληροφορίες των «ΝΕΩΝ», το υπουργείο έχει κατασταλάξει ως προς το σημείο που θα λειτουργήσει. Επειτα, λοιπόν, από τα πολλά σενάρια που έχουν ακουστεί τους τελευταίους μήνες, η δομή αναμένεται να δημιουργηθεί – εκτός συγκλονιστικού απροόπτου – στις αποθήκες της πρώην βιομηχανίας Σκουλούδη, στον οικισμό Αθανάτων Ηρακλείου. Η λύση αυτή, ωστόσο, δεν φαίνεται να γίνεται αποδεκτή από την τοπική κοινωνία, η οποία βάζει θέμα ασφάλειας και περιβαλλοντικής επιβάρυνσης.