Ο τζόγος συχνά παρουσιάζεται ως μια αθώα μορφή διασκέδασης: ένα μικρό στοίχημα, λίγα δολάρια στις μηχανές πόκερ, μια πρόβλεψη σε αθλητικό αγώνα ή ακόμη και σε τηλεοπτικό reality show.
Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η μετάβαση από την περιστασιακή συμμετοχή στη βλαπτική συμπεριφορά μπορεί να γίνει σταδιακά, σχεδόν αθόρυβα.
Στην Αυστραλία, ο τζόγος είναι νόμιμος για άτομα άνω των 18 ετών, εφόσον γίνεται μέσω αδειοδοτημένων χώρων ή υπηρεσιών.
Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, δεν είναι μόνο αν είναι νόμιμος, αλλά πότε αρχίζει να επηρεάζει την ψυχική υγεία, τις σχέσεις, τα οικονομικά και την καθημερινότητα ενός ανθρώπου.
Σύμφωνα με ερευνητές, περίπου οι μισοί άνθρωποι που παίζουν τακτικά τυχερά παιχνίδια βιώνουν κάποια μορφή βλάβης. Αυτή δεν είναι πάντα άμεσα ορατή. Μπορεί να ξεκινήσει με ενοχές, άγχος, οικονομική πίεση ή την αίσθηση ότι κάποιος ξόδεψε περισσότερο χρόνο και χρήματα απ’ όσα είχε σκοπό.
Η ΚΑΝΟΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΤΖΟΓΟΥ
Η καθηγήτρια Δημόσιας Υγείας Samantha Thomas, από το Deakin University της Βικτώριας, επισημαίνει ότι η βιομηχανία του τζόγου χρησιμοποιεί ολοένα και πιο σύνθετες στρατηγικές για να προσελκύσει νέο κοινό και να κάνει τον τζόγο να φαίνεται μέρος της καθημερινής διασκέδασης.
Όπως εξηγεί, ενώ στο παρελθόν η στόχευση φαινόταν να αφορά κυρίως νεαρούς άνδρες, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται προσπάθεια προσέγγισης και νεαρών γυναικών, κυρίως μέσα από πλατφόρμες όπως το TikTok και το Instagram.
Οι προωθητικές ενέργειες δεν περιορίζονται πλέον στο παραδοσιακό αθλητικό στοίχημα.
Περιλαμβάνουν πιο «ανάλαφρες» ή πρωτότυπες μορφές στοιχηματισμού, όπως προβλέψεις για την έκβαση τηλεοπτικών reality shows ή ακόμη και για το τι θα φορέσει μια διάσημη προσωπικότητα σε μια μεγάλη εμφάνιση.
Σύμφωνα με την καθηγήτρια Thomas, αυτές οι πρακτικές συμβάλλουν στην κανονικοποίηση του τζόγου, παρουσιάζοντάς τον ως κάτι παιχνιδιάρικο, κοινωνικό και ακίνδυνο.
Όμως, όπως σημειώνουν οι ειδικοί, η φαινομενικά αθώα αρχή μπορεί να οδηγήσει σε μια επικίνδυνη… κατηφόρα.
ΠΟΤΕ ΑΡΧΙΖΕΙ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ
Η Sally Gainsbury, καθηγήτρια Ψυχολογίας και διευθύντρια της Gambling Research and Policy Unit στο University of Sydney, αναφέρει ότι για ορισμένους ανθρώπους ο τζόγος μπορεί να μην έχει εμφανείς αρνητικές συνέπειες. Για πολλούς άλλους, όμως, η βλάβη αρχίζει πολύ πριν φτάσει κανείς σε οικονομική καταστροφή.
Τα πρώτα σημάδια μπορεί να είναι πιο ψυχολογικά παρά οικονομικά. Ένας άνθρωπος μπορεί να νιώθει ενοχές επειδή παραμέλησε οικογενειακές, επαγγελματικές ή κοινωνικές υποχρεώσεις.
Μπορεί να σκέφτεται ότι πέρασε περισσότερη ώρα παίζοντας απ’ όση σκόπευε ή ότι ξόδεψε χρήματα που χρειαζόταν για κάτι άλλο.
Αυτό το «μικρό τσίμπημα» δυσφορίας, όπως το περιγράφουν οι ειδικοί, είναι συχνά ένα από τα πρώτα προειδοποιητικά σημάδια.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι όταν ο τζόγος αρχίζει να χρησιμοποιείται ως τρόπος διαφυγής από δύσκολα συναισθήματα.
Όταν κάποιος παίζει για να ξεχάσει το άγχος, τη μοναξιά, την πίεση, τη θλίψη ή τα προβλήματα στη σχέση του, τότε μπορεί να έχει ήδη αρχίσει ένας φαύλος κύκλος.
Η σκέψη «όταν παίζω, χαλαρώνω» ή «όταν στοιχηματίζω, ξεχνιέμαι» μπορεί να γίνει παγίδα. Ο τζόγος παύει να είναι απλή διασκέδαση και μετατρέπεται σε μηχανισμό διαχείρισης ψυχικής έντασης.
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΝΙΚΗΣ
Η κλινική ψυχολόγος Kate Fennessy, η οποία διευθύνει πρόγραμμα θεραπείας για τον εθισμό στον τζόγο στο St Vincent’s Hospital του Σίδνεϊ, εξηγεί ότι ένας από τους παράγοντες που μπορεί να οδηγήσει σε εξάρτηση είναι μια αρχική νίκη που βιώνεται ως σημαντική επιτυχία.
Η αίσθηση ότι κάποιος είναι «τυχερός» ή ότι έχει ιδιαίτερη ικανότητα στις προβλέψεις μπορεί να τον ωθήσει να επιστρέφει ξανά και ξανά.
Ακόμη και όταν αρχίσουν οι απώλειες, η ανάμνηση της πρώτης νίκης μπορεί να τροφοδοτεί την προσδοκία ότι η επόμενη μεγάλη επιτυχία είναι κοντά.
Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι ο εθισμός στον τζόγο δεν έχει μία μόνο αιτία.
Μπορεί να συνδέεται με την εύκολη πρόσβαση, την κοινωνική αποδοχή, την πίεση της παρέας, την οικογενειακή κουλτούρα, αλλά και με περιόδους έντονου στρες ή προσωπικής ευαλωτότητας.
ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΠΑΝΤΑ ΣΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ
Σε αντίθεση με άλλες μορφές εξάρτησης, ο τζόγος μπορεί να μείνει κρυφός για μεγάλο διάστημα.
Δεν αφήνει πάντα εμφανή σημάδια. Δεν υπάρχουν άδεια μπουκάλια, δεν υπάρχει μυρωδιά, δεν υπάρχουν αντικείμενα που να μαρτυρούν τι συμβαίνει.
Με τις διαδικτυακές εφαρμογές και τις πλατφόρμες στοιχημάτων, κάποιος μπορεί να παίζει από το κινητό του, χωρίς να το αντιληφθούν οι άνθρωποι γύρω του.
Γι’ αυτό και η στάση της οικογένειας ή των φίλων έχει μεγάλη σημασία όταν κάποιος μιλήσει για το πρόβλημα.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η ντροπή και η επίκριση δεν βοηθούν. Αντίθετα, η κατανόηση, η ψυχραιμία και η ενθάρρυνση για αναζήτηση βοήθειας μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
Ο άνθρωπος που αντιμετωπίζει πρόβλημα με τον τζόγο δεν είναι «κακός» ούτε «αδύναμος». Αντιμετωπίζει μια συμπεριφορά που μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή εξάρτηση και χρειάζεται στήριξη.
ΤΑ ΣΗΜΑΔΙΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΟΥΝ
Σύμφωνα με τους ειδικούς, ορισμένα προειδοποιητικά σημάδια είναι:
– η αίσθηση ενοχής μετά τον τζόγο
– η απόκρυψη του χρόνου ή των χρημάτων που δαπανώνται
– η προσπάθεια να «ρεφάρει» κάποιος τις απώλειες
– η χρήση του τζόγου ως τρόπου διαφυγής από άγχος ή στενοχώρια
– η παραμέληση οικογενειακών, επαγγελματικών ή οικονομικών υποχρεώσεων
– η ευερεθιστότητα όταν κάποιος δεν μπορεί να παίξει
– η δυσκολία να σταματήσει, ακόμη κι όταν το θέλει
Όσο νωρίτερα αναγνωριστούν αυτά τα σημάδια, τόσο πιο εύκολο είναι να ζητήσει κάποιος βοήθεια πριν η κατάσταση επιδεινωθεί.
Η ΒΟΗΘΕΙΑ ΔΕΝ ΑΦΟΡΑ ΜΟΝΟ ΟΣΟΥΣ ΠΑΙΖΟΥΝ
Οι υπηρεσίες υποστήριξης για τον τζόγο δεν απευθύνονται μόνο στα άτομα που αντιμετωπίζουν άμεσα πρόβλημα, αλλά και στους συντρόφους, στα παιδιά, στους γονείς και στους φίλους τους.
Η βλάβη από τον τζόγο σπάνια αφορά μόνο ένα άτομο. Μπορεί να επηρεάσει ολόκληρες οικογένειες, να προκαλέσει οικονομική ανασφάλεια, εντάσεις, μυστικά, απώλεια εμπιστοσύνης και έντονη ψυχολογική πίεση.
Το βασικό μήνυμα των ειδικών είναι ότι η βοήθεια υπάρχει και ότι κανείς δεν χρειάζεται να το αντιμετωπίσει μόνος.
*Αν εσείς ή κάποιος που γνωρίζετε χρειάζεται βοήθεια, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τις υπηρεσίες στήριξης:
National Gambling Helpline: 1800 858 858
Lifeline: 13 11 14
Headspace: 1800 650 890
The post Πότε ο τζόγος παύει να είναι διασκέδαση: τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούνται appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.