Μεταφέρω χρήματα στο παιδί μου μέσω IRIS. Θα πρέπει να υποβάλω δήλωση; Από τον λογαριασμό μου καταθέτω κάθε μήνα χρήματα στον λογαριασμό της εγγονής μου που είναι φοιτήτρια. Θεωρείται άτυπη δωρεά και θα πρέπει να υποβάλω δήλωση στην ΑΑΔΕ; Τι ισχύει σε περίπτωση κοινών τραπεζικών λογαριασμών;
Αυτές είναι ορισμένες από τις απορίες που έχουν οι πολίτες όταν δωρίζουν χρήματα στα παιδιά, τα εγγόνια ή τις/τους συζύγους τους, καθώς δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις φορολογουμένων που έχουν βρεθεί στα δίχτυα του φοροελεγκτικού μηχανισμού.
Χιλιάδες υποθέσεις χρηματικών γονικών παροχών και άτυπων δωρεών έχουν φτάσει στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), με τους φορολογουμένους να αμφισβητούν φόρους και πρόστιμα που τους έχουν επιβάλει οι φορολογικές Αρχές, ζητώντας την ακύρωσή τους. Πολλές προσφυγές αφορούν γονικές παροχές που έγιναν με μετρητά, αντί μέσω τραπεζικού συστήματος όπως ορίζει ο νόμος, καθώς και περιπτώσεις διαδοχικών γονικών παροχών σε πρόσωπα τα οποία δεν δικαιούνται το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις στις οποίες οι φορολογούμενοι έχουν δωρίσει χρήματα σε συγγενικά τους πρόσωπα χωρίς να γνωρίζουν ότι θα πρέπει να υποβάλουν δήλωση στην πλατφόρμα myPROPERTY της ΑΑΔΕ.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση φορολογουμένης, στην οποία κατά τη διάρκεια φορολογικού ελέγχου το 2025 διαπιστώθηκε ότι δεν είχε υποβάλει δήλωση φόρου δωρεάς για τα χρηματικά ποσά που κατέθετε κάθε μήνα στον λογαριασμό της ο παππούς της το 2021, όταν ήταν φοιτήτρια και σπούδαζε στη Χίο. Η φορολογική Αρχή έκρινε ότι τα ποσά συνολικού ύψους 700 ευρώ που μεταφέρθηκαν από τον παππού στην εγγονή αφορούσαν δωρεά χρημάτων. Μετά τη διαπίστωση αυτή, η φορολογουμένη υπέβαλε δήλωση δωρεάς. Ομως η δήλωση ήταν εκπρόθεσμη και της επιβλήθηκε πρόστιμο 100 ευρώ, το οποίο η ίδια αμφισβήτησε προσφεύγοντας στη ΔΕΔ, η οποία απέρριψε την προσφυγή της.
Μυστικά και παγίδες
Στο «μικροσκόπιο» του φοροελεγκτικού μηχανισμού θα βρεθούν φέτος 1.080 υποθέσεις χρηματικών γονικών παροχών και δωρεών, με τους ελεγκτές να ερευνούν περιπτώσεις που επιχειρούν να «παρακάμψουν» το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ.Επειδή οι χρηματικές γονικές παροχές και δωρεές κρύβουν παγίδες, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να γνωρίζουν τα εξής:
1. Χαρτζιλίκι στα παιδιά μέσω IRIS. Η ΑΑΔΕ έχει διευκρινίσει ότι η μεταφορά χρημάτων από γονείς σε τέκνα μέσω συστημάτων άμεσων πληρωμών (τύπου IRIS), για την κάλυψη μικροεξόδων τους («χαρτζιλίκι»), καθώς και γενικότερα για την κάλυψη δαπανών διαβίωσης, ιδίως όταν το τέκνο είναι προστατευόμενο μέλος (ανήλικο ή φοιτητής έως 25 ετών), δεν αποτελεί δωρεά. Ως εκ τούτου, δεν υφίσταται υποχρέωση υποβολής σχετικής δήλωσης στην πλατφόρμα myPROPERTY.
2. Αφορολόγητο όριο. Δωρεές χρημάτων έως 800.000 ευρώ προς πρόσωπα που ανήκουν στην α΄ κατηγορία συγγένειας, δηλαδή γονείς, τέκνα, σύζυγοι, παππούδες, γιαγιάδες και εγγόνια, είναι αφορολόγητες, υπό την προϋπόθεση ότι πραγματοποιούνται μέσω του τραπεζικού συστήματος και υποβάλλεται η σχετική δήλωση.
3. Ελεγχος των συναλλαγών. Οι δηλώσεις χρηματικών γονικών παροχών υποβάλλονται μέσω της πλατφόρμας myPROPERTY, ενώ σε επόμενο στάδιο ακολουθεί έλεγχος της συναλλαγής από την ΑΑΔΕ με βάση τα στοιχεία που αποστέλλουν τα πιστωτικά ιδρύματα. Σε περίπτωση που η τράπεζα δεν επιβεβαιώσει τη συναλλαγή και ο φορολογούμενος δεν προσκομίσει τα απαραίτητα δικαιολογητικά, η Εφορία προχωρεί στην επιβολή φόρου χωρίς να λαμβάνει υπόψη το αφορολόγητο ποσό. Αυτό σημαίνει ότι επιβάλλεται φόρος από το πρώτο ευρώ της χρηματικής γονικής παροχής ή δωρεάς με συντελεστή 10%, 20% ή 40%, ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας.
4. Γονικές παροχές με μετρητά. Χρηματικές γονικές παροχές που πραγματοποιούνται με μετρητά (χρήματα που δεν διακινούνται μέσω του τραπεζικού συστήματος) φορολογούνται αυτοτελώς με συντελεστή 10%, χωρίς αφορολόγητο όριο.
5. Διαδοχικές δωρεές. Στις περιπτώσεις διαδοχικών δωρεών, κατά τις οποίες ωφελούνται πρόσωπα που δεν δικαιούνται το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ (για παράδειγμα, δωρεά από τέκνο σε γονέα και στη συνέχεια δωρεά από τον γονέα σε άλλο τέκνο), η Εφορία διερευνά τις πραγματικές συνθήκες, τη σκοπιμότητα των συναλλαγών και το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ τους. Εφόσον αποδειχθεί ότι ο τελικός ωφελούμενος είναι πρόσωπο που δεν ανήκει στην α΄ κατηγορία δικαιούχων (π.χ. αδερφός) και ότι οι διαδοχικές δωρεές πραγματοποιήθηκαν με αυτόν τον σκοπό, επιβάλλεται φόρος 20% χωρίς αφορολόγητο όριο. Εάν το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ των διαδοχικών δωρεών είναι σύντομο, και ειδικότερα δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες, η υπόθεση ενδέχεται να αποτελέσει ένδειξη για τη διενέργεια φορολογικού ελέγχου.
6. Κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί. Σε περίπτωση μεταφοράς χρηματικού ποσού σε κοινό λογαριασμό του τέκνου ή δωρεοδόχου με τρίτο πρόσωπο, η αποδεδειγμένη χρήση του ποσού από το τέκνο ή τον δωρεοδόχο και όχι από το τρίτο πρόσωπο αποτελεί αντικείμενο ελέγχου. Εάν αποδειχθεί ότι το ποσό χρησιμοποιήθηκε από το τρίτο πρόσωπο, επιβάλλεται φόρος δωρεάς.