Εικόνες από το avatar του Αγίου Νεοφύτου στην Εγκλείστρα – Ρεπορτάζ του Euronews στο μοναστήρι στην Πάφο – Πιστοί προσέρχονται για να «δουν» και να «ακούσουν» τον Άγιο
Ρεπορτάζ στο Euronews έγινε το avatar του Αγίου Νεοφύτου που δημιουργήθηκε μέσω τρισδιάστατης ψηφιοποίησης και τεχνητής νοημοσύνης. Πλέον το avatar αφηγείται ιστορίες και «μιλάει» για την ιστορία του μοναστηριού που ίδρυσε ο Άγιος κατά το δεύτερο μισό του 12ου αιώνα.
Το Μοναστήρι του Αγίου Νεοφύτου βρίσκεται περίπου 9 χιλιόμετρα βόρεια της Πάφου. Ιδρύθηκε από τον Κύπριο ερημίτη και συγγραφέα Νεόφυτο κατά το δεύτερο μισό του 12ου αιώνα, όπως εξηγεί στο Euronews ο δημοσιογράφος Απόστολος Στάικος.
Η Εγκλείστρα του Αγίου Νεοφύτου είναι ένα από τα σημαντικότερα, βυζαντινά μνημεία, όχι μόνο στην Κύπρο, αλλά σε όλο τον ορθόδοξο, βυζαντινό κόσμο. Ανέκαθεν προσέλκυε μεγάλο αριθμό επισκεπτών. Όμως τον τελευταίο καιρό πολλοί φτάνουν στο μοναστήρι για να δούνε τον άγιο που «ζωντάνεψε».
Μέσω τρισδιάστατης ψηφιοποίησης, τεχνητής νοημοσύνης και πρωτοποριακών τεχνολογιών εικονικής και επαυξημένης πραγματικότητας, η Εγκλείστρα, δηλαδή η σπηλιά του Αγίου Νεοφύτου αναπαράγεται ψηφιακά. Πλέον, ο Άγιος καλωσορίζει τους επισκέπτες και μοιράζεται ιστορίες από τη ζωή του.
«Έχουμε μια ρεαλιστική αναπαράσταση του Αγίου, εντός της Εγκλείστρας. Πήραμε λοιπόν αυτό το πορτρέτο και δημιουργήσαμε ένα avatar. Πλέον, ο άγιος ξεναγεί τον επισκέπτη μέσα στον χώρο που δημιούργησε, που έγραψε τα συγγράμματα του και που τελικά τάφηκε. Έγραψα ένα σενάριο ξενάγησης και στη συνέχεια «αναθέσαμε» στον Άγιο Νεόφυτο τον ρόλο του ξεναγού. Είναι ένας χώρος ζωντανός, γιατί το μοναστήρι που ίδρυσε, λειτουργεί μέχρι και τις μέρες μας» δήλωσε στην κάμερα του Euronews η ιστορικός τέχνης, Μαρία Παφίτη.
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της Εγκλείστρας, πέρα από την αντικειμενική υψηλή ζωγραφική ποιότητα, είναι το γεγονός ότι τεκμηριώνεται ο ζωγράφος. Υπάρχει επιγραφή στο πρώτο δωμάτιο της εγκλείστρας, όπου αναφέρει το όνομα του καλλιτέχνη, Θεόδωρος Αψευδής και τη χρονολογία 1183. Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό και σπάνιο για τη βυζαντινή τέχνη, αφού οι αγιογράφοι σχεδόν ποτέ δεν υπέγραφαν τα δημιουργήματα τους.
Για αυτό το έργο, το Εργαστήριο Ψηφιακής Κληρονομιάς του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου, συνεργάστηκε με το MIRALab του Πανεπιστημίου της Γενεύης. Πρόκειται για δράση του EUreka3D-XR που χρηματοδοτείται από το Digital Europe. Το πρόγραμμα αναπτύσσει καινοτόμα εργαλεία και σενάρια για εφαρμογές εκτεταμένης πραγματικότητας.
Αυτές οι νέες τεχνολογίες συνθέτουν έναν συναρπαστικό κόσμο που όμως παραμένει άγνωστος στους μοναχούς. Μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις του εγχειρήματος ήταν η αποδόχη της πρότασης και η συνεργασία της μοναστικής κοινότητας.
«Έπρεπε πρώτα να πείσουμε τους ιεράρχες και να συνεργαστούμε μαζί τους. Έπρεπε να βρούμε κοινό πεδίο στο ζήτημα της καταγραφής του υλικού. Οι ιερείς δεν είχαν καμία σχέση με τις νέες τεχνολογίες. Ήταν πάρα πολύ προσεκτικοί και προκατειλημμένοι. Δεν ηθέλαν να πάρουμε κάποιο στοιχείο και μετά η τεχνητή νοημοσύνη να το μεταλλάξει και να το παρουσιάσει με τρόπο πολύ διαφορετικό. Άρα, έπρεπε να εκπαιδεύσουμε και τους μονάχους. Δουλέψαμε μαζί ώστε να καταλάβουν τι κάνουμε και στη συνέχεια έγιναν οι βοηθοί μας» δήλωσε στο euronews, o Μαρίνος Ιωαννίδης, διευθυντής της Έδρας της UNESCO για την Ψηφιακή Πολιτιστική Κληρονομιά στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο της Κύπρου.
Δείτε το βίντεο:
Το άρθρο AI και 3D «ζωντανεύουν» τον Άγιο Νεόφυτο στην Πάφο. Δείτε εικόνες από την Εγκλείστρα (video) εμφανίστηκε πρώτα στο Cyprus Times.