Ενα «μάτι» από το Διάστημα που, αξιοποιώντας σύγχρονη τεχνολογία, βοηθά στη θωράκιση των ελληνικών δασών αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου SAT4FOREST- Forest Monitoring Service, με συντονιστή το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης με τη συμβολή του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος. Πρόκειται για το πρώτο εθνικό σύστημα δορυφορικής παρακολούθησης των δασών της Ελλάδας, έργο που ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2024 και βρίσκεται πλέον στην τελική του φάση έχοντας ήδη αποφέρει σημαντικά αποτελέσματα. Επιστημονικός υπεύθυνός του είναι ο διευθυντής του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης του ΑΠΘ, καθηγητής του Τμήματος Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Ιωάννης Γήτας.
Οπλο για τη σωστή διαχείριση
Δύο είναι οι βασικές υπηρεσίες: αφενός η χαρτογράφηση του τύπου δασών και της δασικής καύσιμης ύλης (άρα και της ευαλωτότητάς της) και αφετέρου η παρακολούθηση των δασικών οικοσυστημάτων και των περιοχών του δικτύου Natura 2000. Η χαρτογράφηση των δασικών ειδών, της βιοποικιλότητας και της καύσιμης ύλης (με την οποία παράλληλα εντοπίζονται οι πιέσεις και οι κίνδυνοι που απειλούν κάθε δασικό οικοσύστημα), αποτελεί βασικό «όπλο» για τον σχεδιασμό αποτελεσματικών πολιτικών διαχείρισης.
Τα δεδομένα και τα παραγόμενα προϊόντα απευθύνονται στην Κεντρική Δασική Υπηρεσία, στις Διευθύνσεις Δασών και τα δασαρχεία της χώρας, στα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, καθώς και σε ερευνητικά ινστιτούτα, πανεπιστήμια και κάθε φορέα (δημόσιο και ιδιωτικό) ο οποίος δημιουργεί παράγωγα προϊόντα (π.χ. χάρτες κινδύνου, προσομοίωση εξάπλωσης πυρκαγιάς κ.λπ.).
Η αξιοποίηση των δορυφορικών δεδομένων επιτρέπει τη γρήγορη και οικονομικά αποδοτική παρακολούθηση της ελληνικής επικράτειας, με δυνατότητα τακτικής επικαιροποίησης των πληροφοριών τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο (ή και συχνότερα όταν χρειάζεται).