Μηχανισμό εποπτείας, συντονισμού και στήριξης της καινοτομίας αποκτά η Ελλάδα μέσω της υπερψήφισης από τη Βουλή του σχεδίου νόμου με τα μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού της ΕΕ για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act).
Το πλαίσιο καθορίζει τις αρμόδιες αρχές εφαρμογής και εποπτείας, προβλέπει διαδικασίες συνεργασίας και καταγγελιών, καθώς και κυρώσεις για παραβάσεις. Παράλληλα, εισάγει μέτρα για την ενίσχυση της έρευνας και της καινοτομίας, δημιουργώντας ένα σταθερό περιβάλλον για δημόσιους φορείς, επιχειρήσεις και επενδυτές, πλήρως εναρμονισμένο με το ευρωπαϊκό δίκαιο.
Ρυθμιστικό δοκιμαστήριο και υποστήριξη καινοτομίας
Κομβικό ρόλο στο νέο πλαίσιο έχει το ρυθμιστικό δοκιμαστήριο (AI Regulatory Sandbox), μέσω του οποίου επιχειρήσεις, νεοφυείς εταιρείες και ερευνητικοί φορείς θα δοκιμάζουν εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης σε πραγματικές συνθήκες, με τη στήριξη των αρμόδιων αρχών. Η πρωτοβουλία στοχεύει στην ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων χωρίς εκπτώσεις στην ασφάλεια και την προστασία των πολιτών.
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ήδη παρούσα στην καθημερινότητα των πολιτών, των επιχειρήσεων και του Δημοσίου. Γι’ αυτό οφείλουμε να δημιουργήσουμε ένα σαφές πλαίσιο κανόνων που προστατεύει τα δικαιώματά μας, ενισχύει την εμπιστοσύνη και επιτρέπει στην καινοτομία να αναπτυχθεί με ασφάλεια… Στο δίλημμα “Καινοτομία ή Ρύθμιση”, η απάντηση είναι “Καινοτομία με Ρύθμιση”», δήλωσε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου κατά την ομιλία του στη Βουλή.
Επενδύσεις σε υποδομές και διεθνείς συνεργασίες
Ο κ. Παπαστεργίου υπογράμμισε ότι η χώρα δεν περιορίζεται στη θέσπιση κανόνων, αλλά αναπτύσσει παράλληλα ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης, επενδύοντας σε υποδομές, δεδομένα και εφαρμογές. Αναφέρθηκε στον υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟ», έργο του Ταμείου Ανάκαμψης που θα λειτουργήσει στο Εθνικό Τεχνολογικό Πάρκο Λαυρίου, καθώς και στις συνεργασίες με εταιρείες όπως η Mistral και η ElevenLabs.
«Όλες αυτές οι πρωτοβουλίες εντάσσονται σε έναν ενιαίο σχεδιασμό… Ο “ΔΑΙΔΑΛΟΣ”, που αποτελεί τον 31ο ισχυρότερο υπερυπολογιστή στον κόσμο, το νέο υπερυπολογιστικό σύστημα στην Κοζάνη, το data.gov.gr και οι ευρωπαϊκές συνεργασίες μέσω της ΔΕΗ αποτελούν μέρος μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής που συντονίζει η Ειδική Γραμματεία Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων», σημείωσε.
Εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης στο Δημόσιο
Ο Υπουργός ανέφερε τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης στο Ελληνικό Κτηματολόγιο, όπου έχει επιτευχθεί σημαντική επιτάχυνση στον νομικό έλεγχο και τη διεκπεραίωση εκκρεμών υποθέσεων. Παράλληλα, προανήγγειλε νέες εφαρμογές για τη Βουλή των Ελλήνων που θα ενισχύσουν τη διαφάνεια και την πρόσβαση των πολιτών.
«Αν δεν υπήρχαν ζητήματα, δεν θα κάναμε 30 χρόνια ως χώρα για να αποκτήσουμε Κτηματολόγιο… πετύχαμε να φτάσουμε στο 99% της κτηματογράφησης, με ελάχιστες περιοχές να απομένουν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Προσβασιμότητα και κοινωνική διάσταση
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου τόνισε και τη σημασία της διάταξης για τη δημιουργία «Ηλεκτρονικού Μητρώου Καταχώρισης Σημείων Πρόσβασης και Θέσεων Στάθμευσης ΑμεΑ». Για πρώτη φορά, θα υπάρχει ενιαία ψηφιακή βάση δεδομένων με στοιχεία για ράμπες, διαβάσεις, θέσεις στάθμευσης και εισόδους δημοσίων κτιρίων, η οποία θα συνδεθεί με την εφαρμογή MyStreet.
«Η τεχνολογία αποκτά πραγματική αξία όταν λύνει καθημερινά προβλήματα και συμβάλλει στη δημιουργία πόλεων πιο προσβάσιμων, πιο λειτουργικών και πιο ανθρώπινων για όλους», υπογράμμισε ο υπουργός.
Η πορεία του ψηφιακού μετασχηματισμού
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, ο υπουργός αναφέρθηκε και στη συνολική πρόοδο της χώρας στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Όπως σημείωσε, η πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ κατατάσσει την Ελλάδα στη 15η θέση μεταξύ 44 χωρών, ενώ στον Ευρωπαϊκό Δείκτη της Ψηφιακής Δεκαετίας (Digital Decade) η Ελλάδα υπερβαίνει τον μέσο όρο της ΕΕ σε επτά δείκτες.
«Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε η Ελλάδα να εξελιχθεί σε κόμβο Τεχνητής Νοημοσύνης και καινοτομίας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με κανόνες που εμπνέουν εμπιστοσύνη και υποδομές που ενισχύουν την ανάπτυξη», πρόσθεσε.
Τα βασικά σημεία του νομοσχεδίου
Με την ολοκλήρωση της κοινοβουλευτικής διαδικασίας, η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των πρώτων κρατών-μελών της ΕΕ που διαμορφώνουν ολοκληρωμένο εθνικό μηχανισμό εφαρμογής του AI Act.
Το νομοσχέδιο προβλέπει, μεταξύ άλλων:
- Ορισμό της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα ως Κεντρικής Αρχής Εποπτείας της αγοράς.
- Ορισμό της ΕΕΤΤ ως κοινοποιούσας αρχής και δημιουργία Κέντρου Συντονισμού και Τεχνογνωσίας για την Τεχνητή Νοημοσύνη.
- Θέσπιση αποτελεσματικών και αποτρεπτικών διοικητικών κυρώσεων, με δυνατότητα εφαρμογής και σε φορείς του Δημοσίου.
- Ανάπτυξη ενιαίου συστήματος υποβολής και διαχείρισης καταγγελιών.
- Λειτουργία AI Regulatory Sandboxes με έμφαση στις μικρομεσαίες και νεοφυείς επιχειρήσεις.
- Δημιουργία Ενιαίου Μητρώου Συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης που χρησιμοποιούνται στη Δημόσια Διοίκηση.
- Θέσπιση ποινικών κυρώσεων για την αφαίρεση σημάνσεων διαφάνειας από περιεχόμενο βαθυπαραποίησης (deepfakes).