Τα Στενά Ορμούζ το βασικό διαπραγματευτικό χαρτί Ιράν, λέει στο ΚΥΠΕ ο διεθνολόγος Π. Χρυσοστόμου – Τι επιχειρεί η Τεχεράνη
Με τις σημερινές εξελίξεις, η εύθραυστη εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν φαίνεται να έχει ουσιαστικά καταρρεύσει, έπειτα από νέα επεισόδια στα Στενά του Ορμούζ και αμερικανικά αντίποινα και ο κίνδυνος ευρύτερης ανάφλεξης έχει αυξηθεί σημαντικά, ανέφερε στο ΚΥΠΕ ο Διεθνολόγος Πάμπος Χρυσοστόμου. Η Τεχεράνη προσπαθεί να μετατρέψει τον έλεγχο του Ορμούζ σε πολιτικό και στρατηγικό κεκτημένο για την «επόμενη ημέρα», ανέφερε.
Κληθείς από το ΚΥΠΕ να σχολιάσει τις τελευταίες εξελίξεις στην σύγκρουση ΗΠΑ – Ιράν, σχετικά με τους λόγους κατάρρευσης της εκεχειρίας, ο κ. Χρυσοστόμου σημείωσε ότι η άμεση αιτία ήταν η νέα αντιπαράθεση γύρω από την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
«Το Ιράν επιχείρησε εκ νέου να επιβάλει ελέγχους ή περιορισμούς στη διέλευση πλοίων», με τις ΗΠΑ να χαρακτηρίζουν τις κινήσεις αυτές παραβίαση της συμφωνίας και ακολούθησαν στρατιωτικά πλήγματα και εκατέρωθεν αντίποινα, ανέφερε. «Ο Αμερικανός Πρόεδρος ανακοίνωσε ότι θεωρεί την εκεχειρία ουσιαστικά λήξασα», σημείωσε.
Κάνοντας αναφορά στην επιμονή του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ, ο κ. Χρυσοστόμου ανέφερε ότι αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στρατηγικό στοιχείο της κρίσης.
«Στην Τεχεράνη θεωρούν πλέον ότι το βασικό διαπραγματευτικό τους χαρτί δεν είναι τόσο το πυρηνικό πρόγραμμα όσο ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ», σημείωσε.
Το Ιράν επιδιώκει, σύμφωνα με τον κ. Χρυσοστόμου, να αναγνωριστεί μεγαλύτερος ρόλος ασφαλείας στα Στενά, να περιοριστεί η αμερικανική στρατιωτική παρουσία, να αποκτήσει μοχλό πίεσης απέναντι στις δυτικές κυρώσεις, και να χρησιμοποιήσει το πέρασμα, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, ως διαπραγματευτικό εργαλείο.
«Με απλά λόγια, η Τεχεράνη προσπαθεί να μετατρέψει τον έλεγχο του Ορμούζ σε πολιτικό και στρατηγικό κεκτημένο για την «επόμενη ημέρα»», ανέφερε.
Στο ερώτημα αν θα προχωρήσει τελικά κάποια συμφωνία, ο κ. Χρυσοστόμου σημείωσε ότι, αυτή τη στιγμή επικρατεί το σενάριο, «Ένα βήμα μπροστά – δύο πίσω».
«Καμία πλευρά δεν φαίνεται να επιθυμεί έναν μακροχρόνιο πόλεμο. Όμως καμία δεν θέλει να εμφανιστεί ότι υποχώρησε», είπε, σημειώνοντας ότι το θέμα του Ορμούζ έχει πλέον προστεθεί στα ήδη δύσκολα ζητήματα των κυρώσεων, των πυραύλων και του πυρηνικού προγράμματος.
Άρα, συνέχισε, οι πιθανότητες μιας συνολικής συμφωνίας έχουν μειωθεί, αλλά δεν έχουν μηδενιστεί.
Οι τελευταίες εξελίξεις, ανέφερε ακόμη, δεν ευνοούν την επανεκκίνηση των συνομιλιών σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
«Το Ιράν δηλώνει ότι δεν πρόκειται να επιστρέψει ουσιαστικά στις διαπραγματεύσεις όσο δεν ξεκαθαρίζει το καθεστώς στα Στενά του Ορμούζ και οι κυρώσεις. Αντίστοιχα, οι ΗΠΑ εμφανίζονται λιγότερο διατεθειμένες να προσφέρουν παραχωρήσεις μετά τα νέα επεισόδια», πρόσθεσε.
Ανέφερε ότι τα πιθανά σενάρια είναι προσωρινό «πάγωμα» των διαπραγματεύσεων, συνέχιση της επιτήρησης και των πιέσεων, ή επανέναρξη συνομιλιών μόνο εφόσον αποκλιμακωθεί η ένταση.
Ισραήλ
Σύμφωνα με τον κ. Χρυσοστόμου, η επανέναρξη των συγκρούσεων ευνοεί πολιτικά τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, σε σημαντικό βαθμό, «αλλά όχι χωρίς κόστος».
«Για τον Νετανιάχου ενισχύεται το αφήγημα ότι το Ιράν παραμένει η μεγαλύτερη απειλή», δικαιολογείται η διατήρηση υψηλής στρατιωτικής ετοιμότητας, ενώ δυσκολεύει τις διεθνείς πιέσεις προς το Ισραήλ για παραχωρήσεις.
Ωστόσο, σημείωσε, υπάρχουν και σημαντικοί κίνδυνοι, αφού ο παρατεταμένος πόλεμος επιβαρύνει την ισραηλινή οικονομία, αυξάνει την πίεση από τις οικογένειες των στρατιωτών και των ομήρων και ενδέχεται να ενισχύσει τη διεθνή κριτική αν η σύγκρουση επεκταθεί.
Συνεπώς, βραχυπρόθεσμα η αναζωπύρωση της έντασης μπορεί να ενισχύει την πολιτική θέση του Νετανιάχου στο πεδίο της ασφάλειας, αλλά μακροπρόθεσμα μια παρατεταμένη κρίση δεν αποτελεί κατ’ ανάγκη πολιτικό πλεονέκτημα, είπε.
Το άρθρο Πως οδηγηθήκαμε στη νέα κρίση στα Στενά του Ορμούζ-Τι επιχειρεί η Τεχεράνη εμφανίστηκε πρώτα στο Cyprus Times.