Στην ηλικία των 66 ετών «έφυγε» από τη ζωή την Τετάρτη, μετά από μακροχρόνια νόσο, ο Ελληνοαυστραλός καλλιτέχνης από τη Μελβούρνη Stephen Stelios Adam.
Συνθέτης, καλλιτέχνης ηχητικής τέχνης και μουσικός τεχνολόγος, ο Adam αφήνει πίσω του μια πλούσια παρακαταθήκη πολυσχιδούς έργου στην ηλεκτροακουστική σύνθεση, την ηλεκτρονική μουσική, την ηχοληψία, τη μουσική τεχνολογία, αλλά και στη διδασκαλία και ερμηνεία.
Κατά τη διάρκεια της καριέρας του συνεργάστηκε με το ABC, τα Πανεπιστήμια La Trobe και Monash, καθώς και με μουσικούς, συνθέτες και φορείς σύγχρονης τέχνης ανά την Αυστραλία.
Ήταν επίσης μέλος του ηλεκτρονικού συγκροτήματος «The Informatics» της Μελβούρνης, κομμάτι μιας πρώιμης γενιάς καλλιτεχνών που εξερευνούσαν την αναλογική σύνθεση, τον ηλεκτρονικό ήχο και τις οπτικοακουστικές παραστάσεις.
Για μεγάλο μέρος της καριέρας του, ο Άνταμ δραστηριοποιήθηκε στο πεδίο όπου η τεχνολογία συναντά τη μουσική, αναπτύσσοντας ηλεκτρονικά συστήματα και λογισμικό που επέτρεπαν στους ερμηνευτές να αλληλεπιδρούν με τον ήχο και να τον επεξεργάζονται κατά τη διάρκεια ζωντανών παραστάσεων.
Μέσα από τη μακροχρόνια συνεργασία του με τη δισκογραφική και εταιρεία σύγχρονης μουσικής Astra ανέλαβε την υλοποίηση πολυάριθμων ηλεκτροακουστικών έργων και γραπτών μουσικών συνθέσεων.
Σε ανάρτηση της Astra στο Facebook, ο Άνταμ τιμάται ως «σημαντικό μέλος της κοινότητάς της εδώ και δεκαετίες».
«Η σχέση του Steve με την Astra ξεπερνούσε κατά πολύ το έργο του ως συνθέτη», ανέφερε η ανακοίνωση.
«Ως ενθουσιώδης θεατής, πρώην μέλος της Χορωδίας της Astra και πολύ αγαπητή παρουσία στην κοινότητά μας, συνέβαλε ανεκτίμητα στη ζωή και τον πολιτισμό της Astra.
«Ο Steve έζησε μια διακεκριμένη ζωή στον χώρο της μουσικής».
Η πιο πρόσφατη συνεργασία της Astra με τον Adam ήταν το έργο Δεν είμαι φυλακισμένος εδώ, το οποίο ερμήνευσε η Χορωδία της Astra με ηλεκτρονική συνοδεία τον Οκτώβριο του 2024.
Το έργο αντλούσε έμπνευση από την ελληνική καταγωγή του και το ενδιαφέρον του για την πολιτική.
Μελοποίησε ένα ποίημα που γράφτηκε στη φυλακή τη δεκαετία του 1950 από τη θεία του πατέρα του, την Ελληνίδα συγγραφέα και αγωνίστρια της Εθνικής Αντίστασης με το ΕΑΜ, Έλλη Παππά.
Πρόκειται για την αδελφή της Διδώς Σωτηρίου, λογοτέχνιδας γνωστής για το εμβληματικό αντιπολεμικό μυθιστόρημα για τη Μικρασιατική Καταστροφή «Ματωμένα Χώματα».
Το ποίημα που μελοποίησε είχε γραφτεί όσο η Έλλη Παππά, σύντροφος του στελέχους του ΚΚΕ Νίκου Μπελογιάννη, ήταν στη φυλακή μαζί του με την κατηγορία της κατασκοπείας.
Στη φυλακή γέννησε το παιδί τους, και ενώ ο Μπελογιάννης εκτελέστηκε στην ίδια δόθηκε χάρη αποφυλάκισης λόγω του βρέφους.
Η Astra ανέφερε ότι το έργο συνδύαζε διάφορες πτυχές του Adam.
«Συνδύαζε πολλά από τα ενδιαφέροντα του Steve – για την πολιτική, την ελληνική οικογενειακή του καταγωγή και την αλληλοδιείσδυση μεταξύ μουσικής ερμηνείας και ζωντανού ηλεκτρονικού μέσου».«Η επίδραση στους ακροατές είχε σωματικό αντίκτυπο και ήταν αξέχαστη».
Η ελληνική καταγωγή του Άνταμ βρήκε «στέγη» και στη συνεργασία του με τον Παύλο Ανδρόνικο, πρώην λέκτορα στο Πανεπιστήμιο Monash και πρόεδρο της ΣΕΚΑ Βικτώριας.
Ο Ανδρόνικος γνώρισε τον Adam για πρώτη φορά όσο εργαζόταν ως λέκτορας στο Τμήμα Μουσικής του Monash.
Αργότερα, συνεργάστηκαν στην ανθολογία ελληνοαυστραλιανών τραγουδιών «In a Strange Land / Επί Γης Αλλοτρίας», με τον Adam να αναλαμβάνει τον ρόλο του συμπαραγωγού και ηχολήπτη.
Ο Ανδρόνικος αναφέρθηκε στις τεχνικές ικανότητες του Adam και στον τρόπο με τον οποίο προσέγγιζε τον ήχο.
«Δουλεύοντας μαζί του, διαπίστωσα ότι είχε εκπληκτικά ευαίσθητη ακοή και μπορούσε να αναλύει τους ήχους με μεγάλη ακρίβεια», είπε.
Η παραγωγή της ανθολογίας ήταν απαιτητική, με τους δύο να περνούν πολλά βράδια δουλεύοντας πάνω στις ηχογραφήσεις.
«Προσωπικά, φυλάω σαν θησαυρό την ανάμνηση των πολλών βραδιών που καθόμασταν μαζί μπροστά στον υπολογιστή του, και ο Stephen έκανε τη μίξη των τραγουδιών της ανθολογίας, ενώ εγώ παρακολουθούσα, σχολίαζα και μάθαινα».
Το πρότζεκτ αυτό έδωσε την ευκαιρία στον Ανδρόνικο να γνωρίσει από πρώτο χέρι τη δουλειά του Adam στην ηλεκτροακουστική μουσική.
«Ο Stephen με μύησε στην ειδικότητά του, την οποία ο ίδιος αποκαλούσε ηλεκτροακουστική μουσική, ενώ εγώ την αποκαλούσα “μουσική θορύβου”», είπε.
«Πήγα σε αρκετές συναυλίες με αυτή την παράξενη μουσική και ανακάλυψα ότι οι ηλεκτροακουστικές συνθέσεις του Stephen ξεχώριζαν από τα άλλα “έργα θορύβου” λόγω της πλούσιας πολυπλοκότητας και του συναισθήματος που εκπέμπουν».
«Στον τομέα που είχε επιλέξει, ήταν πρωτοπόρος — ένας αναγνωρισμένος παγκόσμιος ηγέτης», είπε.
Η τελευταία συνεργασία τους ήταν το 2024, όταν ο Ανδρόνικος βοήθησε στη μετάφραση του ελληνικού ποιήματος της Παππά.
Το ποίημα βρισκόταν σε ένα βιβλίο που του είχε δώσει η ίδια όταν, ως νεαρός, επισκέφθηκε την οικογένειά του στην Ελλάδα.
Με τίτλο Δεν είμαι εδώ φυλακισμένη, ερμηνεύτηκε στα ελληνικά από τη χορωδία Άστρα.
Ο Ανδρόνικος σχετικά με την ανταπόκριση του κοινού στην παράσταση:
«Το κοινό ήταν μαγεμένο ακούγοντας τις υπέροχες αρμονίες και τις ηχητικές υφές», είπε.
«Μετά την παράσταση άκουσα τυχαία έναν θεατή να λέει στον Stephen: “Ήθελα να συνεχιστεί για πάντα!”
«Τίποτα δεν διαρκεί για πάντα, έτσι δεν είναι, Steve;»
Η Kirsty Ellem, διευθύντρια της Artistic Merit, γνώριζε τον Adam από τη δεκαετία του 1990 και είχε συνεργαστεί μαζί του σε διάφορα έργα σύγχρονης μουσικής και τέχνης.
Μίλησε για το έργο του Adam στην ανάπτυξη τεχνολογίας για δημιουργία νέων τρόπων βίωσης του ήχου.
«Ήταν ένας από αυτούς τους πρώτους τεχνολόγους της μουσικής που τα κατάφεραν, που δραστηριοποιούνταν σε μια εποχή που κάτι τέτοιο δεν ήταν εφικτό, οπότε έπρεπε να δημιουργήσεις και να βρεις λύσεις γράφοντας το δικό σου πρόγραμμα», είπε η Ellem.
Ο Adam ανέπτυξε ηλεκτρονικά ηχοτοπία για έργα ειδικά σχεδιασμένα για συγκεκριμένους χώρους, εργάστηκε σε εγκαταστάσεις και δημιούργησε συστήματα που επέτρεπαν στους ερμηνευτές να χειρίζονται τον ήχο μέσω της κίνησης.
«Είχε αυτή την εξαιρετική ικανότητα να δημιουργεί την τεχνολογία που θα έλυνε ένα τεχνικό πρόβλημα και, στη συνέχεια, να δημιουργεί και ένα εξαιρετικό έργο τέχνης», είπε η Ellem.
Στις συνεργασίες του συγκαταλέγονται συνεργασίες με καλλιτέχνες όπως η φλαουτίστρια Genevieve Lacey και ο τσελίστας Richard Narroway, καθώς και έργα στα οποία συμμετείχαν εικαστικοί καλλιτέχνες και άλλοι μουσικοί.
Τα SIAL Sound Studios, όπου ο Adam εργάστηκε σε συναυλίες, τεχνική παραγωγή και σύνθεση, αναγνώρισαν επίσης τη συμβολή του στη σκηνή της σύγχρονης μουσικής της Μελβούρνης.
«Ο Steve υπήρξε αναπόσπαστο μέρος της σύγχρονης μουσικής της Μελβούρνης για πολλά χρόνια και θα μας λείψει πολύ», ανέφερε η ανάρτησή τους στο Facebook.
Εκτός από συνθέσεις για ζωντανές παραστάσεις, θέατρο και εγκαταστάσεις, το έργο του Adam περιλάμβανε και σχεδιασμό εξατομικευμένου λογισμικού και συστημάτων.
Σύμφωνα με την Ellem, ενώ ο Adam είχε συμβάλει σε ένα ευρύ φάσμα έργων, σπάνια μιλούσε για τα δικά του επιτεύγματα.
«Πραγματικά, ποτέ δεν καυχιόταν. Δεν μιλούσε καν για όλα αυτά τα εξαιρετικά πράγματα που έκανε. Απλώς τα έκανε», είπε.
Την Κυριακή 30 Αυγούστου θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση τιμώντας τη ζωή του Adam στο Quadraphonic Club στο Brunswick.
The post «Έφυγε» ο Μελβουρνιώτης συνθέτης Stephen Stelios Adam στην ηλικία των 66 appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.