Στο Τελ Αβίβ υπογράφεται σήμερα η συμφωνία για την ανάπτυξη του νέου συστήματος αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής προστασίας της Ελλάδας. Σύμφωνα με τον υπουργό Εθνικής Άμυνας, Νίκο Δένδια, η δημιουργία του συστήματος αποτελεί αναγκαία απάντηση στις νέες γεωπολιτικές και τεχνολογικές συνθήκες.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» εντάσσεται στην Ατζέντα 2030 και φέρνει στην ελληνική πραγματικότητα μια λύση που θεωρείται επιβεβλημένη και δοκιμασμένη στο πεδίο, σύμφωνα με δημοσίευμα της ΕΡΤ.
Η ανάπτυξη των συστημάτων στην Ελλάδα αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα σε 28 μήνες. Κεντρικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι η διαλειτουργικότητα με τα σύγχρονα οπλικά συστήματα που έχει αποκτήσει η χώρα τα τελευταία χρόνια.
Ανάμεσα σε αυτά περιλαμβάνονται οι φρεγάτες Belharra, τα μαχητικά Rafale και F-16 Viper, καθώς και το πυραυλικό πυροβολικό με το ισραηλινής προέλευσης σύστημα PULS. Στο ίδιο δίκτυο θα ενταχθούν και οι Patriot.
Η συμβολή των ισραηλινών συστημάτων
Τέσσερα ισραηλινά συστήματα αποτελούν βασικά στοιχεία της νέας αρχιτεκτονικής αεράμυνας.
Το David’s Sling (Σφεντόνα του Δαβίδ) και οι Patriot αποτελούν το σύστημα μεγάλης εμβέλειας της ελληνικής αεράμυνας. Η επιχειρησιακή του εμβέλεια φτάνει έως και τα 150 χιλιόμετρα, ενώ μπορεί να ξεπεράσει το όριο αυτό, ανάλογα με τις δυνατότητες των πυραύλων.
Το Barak MX, το οποίο έχει ήδη επιλεγεί και από την Κύπρο, προσφέρει εμβέλεια από 35 έως 150 χιλιόμετρα, ανάλογα με τον τύπο του πυραύλου που θα επιλεγεί.
Για την εγγύς προστασία και την άμυνα σημείου, δηλαδή έως 50 χιλιόμετρα, χρησιμοποιούνται το Spyder και οι υφιστάμενοι πύραυλοι Hawk.
Όλα τα παραπάνω συστήματα καθοδηγούνται από το ραντάρ ELM-2084, ένα ραντάρ AESA ηλεκτρονικής σάρωσης, το οποίο θα συνδεθεί με όλα τα σύγχρονα οπλικά συστήματα.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» περιλαμβάνει επίσης δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου.
Στα συστήματα αυτά εντάσσεται και ο ελληνικός «Κένταυρος», ο οποίος έχει ήδη δοκιμαστεί και διασυνδεθεί.
Υπογραφή συμφωνιών και εγκρίσεις
Οι συμφωνίες θα υπογραφούν μεταξύ της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) του υπουργείου Εθνικής Άμυνας και της Διεύθυνσης Αμυντικής Συνεργασίας του υπουργείου Άμυνας του Ισραήλ (SIBAT), καθώς και με αντίστοιχους αμυντικούς φορείς και εταιρείες του Ισραήλ που συμμετέχουν στο πρόγραμμα.
Υπενθυμίζεται ότι η «Ασπίδα του Αχιλλέα» εγκρίθηκε από το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας (ΚΥΣΕΑ) την Πέμπτη 23 Ιουλίου 2026.
Πώς θα λειτουργεί, η συμβολή της AI
Ο αντιστράτηγος εν αποστρατεία Γιάννης Κρασσά, μιλώντας το πρωί της Δευτέρας (31/8) στην ΕΡΤ, εξήγησε τη λειτουργία του συστήματος. Βασικός στόχος είναι η προστασία των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων από εναέριες απειλές, κυρίως σε κρίσιμες περιοχές όπως ο Έβρος και τα νησιά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η «καρδιά» του συστήματος θα είναι ένα προηγμένο ραντάρ που θα εντοπίζει και θα εγκλωβίζει μεγάλο αριθμό στόχων ταυτόχρονα. Παράλληλα, θα αξιολογεί τον βαθμό επικινδυνότητάς τους και θα καθορίζει την αντίδραση των διαθέσιμων αντιαεροπορικών μέσων.
Το δίκτυο θα περιλαμβάνει υφιστάμενα και νέα οπλικά συστήματα, όπως οι πύραυλοι Patriot, καθώς και ισραηλινά συστήματα διαφορετικών εμβελειών, όπως η «Σφενδόνη του Δαυίδ», ο Barak και άλλα μέσα αναχαίτισης.
Το σύστημα θα συνδέεται με όλες τις διαθέσιμες πηγές πληροφοριών, από επίγεια ραντάρ μέχρι δεδομένα από μέσα των Ενόπλων Δυνάμεων, δημιουργώντας μια συνολική εικόνα του πεδίου επιχειρήσεων.
Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, η οποία, σύμφωνα με τον κ. Κρασσά, θα μειώνει σημαντικά τον χρόνο αντίδρασης.
Η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορεί να αναλύει γρήγορα τις πληροφορίες, να κατηγοριοποιεί τους στόχους, να εντοπίζει πιθανές προσπάθειες παραπλάνησης και να υποστηρίζει τη λήψη αποφάσεων μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
«Υποκαθιστά τον ανθρώπινο εγκέφαλο σε λειτουργίες που ένας άνθρωπος θα χρειαζόταν πολύ περισσότερο χρόνο για να εκτελέσει», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Προκλήσεις και περιορισμοί
Ο αντιστράτηγος σημείωσε ότι κανένα σύστημα δεν είναι απόλυτα απρόσβλητο. Αναφέρθηκε στα παραδείγματα των πολέμων στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία, όπου έχει καταγραφεί η χρήση μεγάλου αριθμού φθηνότερων εναέριων μέσων ή «δολωμάτων» με στόχο τον κορεσμό των συστημάτων αεράμυνας.
Όπως υπογράμμισε, η τεχνολογία αποτελεί κρίσιμο εργαλείο, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει τον ανθρώπινο παράγοντα. Η εκπαίδευση, το ηθικό και η επιχειρησιακή ετοιμότητα των στρατευμάτων παραμένουν βασικά στοιχεία της αμυντικής ικανότητας μιας χώρας.
Παράλληλα, αναφέρθηκε και στη σύνδεση των νέων δυνατοτήτων με τα ναυτικά μέσα, ώστε το σύστημα να μπορεί να υποστηρίζει επιχειρήσεις απέναντι και σε απειλές από τη θάλασσα.
«Οι πόλεμοι δεν διεξάγονται μόνο με τεχνολογία. Χρειάζονται στρατεύματα εκπαιδευμένα, με υψηλό ηθικό και τα κατάλληλα εργαλεία», τόνισε.