Όταν επισκέφθηκα τη Λέσχη Ελλήνων Ηλικιωμένων του City of Yarra, τα μέλη της απολάμβαναν ένα εορταστικό γεύμα με αφορμή τον Δεκαπενταύγουστο.
Γύρω από το τραπέζι, τα πιάτα περνούσαν από χέρι σε χέρι, μαζί με πειράγματα, γέλια και ιστορίες που ξεκινούσαν από ένα χωριό της Ελλάδας και κατέληγαν, ύστερα από δεκαετίες, στο Fitzroy, το Richmond και τις άλλες παλιές γειτονιές των Ελλήνων μεταναστών στη Μελβούρνη.
Μέσα σε λίγη ώρα έγινε σαφές πως αυτή δεν είναι απλώς μια λέσχη ηλικιωμένων που συναντιούνται μία φορά την εβδομάδα.
«Δεν είμαστε παρέα. Είμαστε οικογένεια», μου είπαν σχεδόν με μια φωνή.
Και πράγματι, αυτό που αντικρίζει κανείς στο Willowview Centre δεν είναι απλώς ένα δημοτικό πρόγραμμα δραστηριοτήτων.
Είναι ένας χώρος οικείος, όπου οι άνθρωποι μπορούν να μιλούν τη γλώσσα τους «χωρίς να χρειάζεται να μεταφράζουν τον εαυτό τους», όπως το έθεσε η Χριστίνα Νταλιάνη, Active Living Leader του City of Yarra και υπεύθυνη για τον συντονισμό της Λέσχης.
Ο κ. Αργύρης Μποροχτσής, ο κ. Κώστας Κουιρουκίδης και η σύζυγός του, Άντζελα, ο κ. Γρηγόρης Τσόγκας, η κα Φιλαρέτη Πούρου, η κα Τασία Νούτση, η κα Αθηνά Χατζοπούλου, η κα Αργυρώ Κουίνη και η κα Άντζελα Τσομπαλάκη ανυπομονούν κάθε Δευτέρα να βρεθούν ξανά γύρω από το ίδιο τραπέζι.
Κάποιοι έχουν δοκιμαστεί από προβλήματα υγείας. Άλλοι έχουν βιώσει σκληρές απώλειες αγαπημένων προσώπων ή τη μοναξιά που μπορεί να φέρει το γήρας.
Στη Λέσχη, όμως, έχουν βρει ένα καταφύγιο και μια διέξοδο από την καθημερινότητα.
Μην τους φανταστείτε, ωστόσο, να συγκεντρώνονται για να κλάψουν τη μοίρα τους. Έρχονται για να ξεσκάσουν — και το κάνουν με κέφι.
Για τη μουσική και τα τραγούδια, για τις δουλειές στον κήπο, το φαγητό, τις ανταλλαγές συνταγών και, βεβαίως, για λίγο «αθώο κουτσομπολιό».
Για να θυμηθούν όσα πέρασαν, αλλά και να σχολιάσουν όσα συμβαίνουν σήμερα στην κοινωνία, στην Αυστραλία και στην Ελλάδα.
Ακόμη και η ελληνική γλώσσα βρέθηκε στο επίκεντρο της ζωηρής συζήτησης: πόσο έχει αλλάξει, πόσες αγγλικές λέξεις έχουν εισχωρήσει στην καθημερινή ομιλία και πόσο δύσκολο είναι μερικές φορές για τους ίδιους να παρακολουθήσουν τη σύγχρονη αργκό.
«Πας στην Ελλάδα και νομίζεις ότι είσαι στην Αυστραλία. Μιλάνε όλοι Αγγλοελληνικά», σχολίασε γελώντας ένα από τα μέλη, με τη φράση «καράφλιασα» να γίνεται αμέσως αντικείμενο νέας συζήτησης γύρω από το τραπέζι.
ΜΙΑ ΒΑΛΙΤΣΑ ΚΑΙ ΠΟΛΛΕΣ ΕΛΠΙΔΕΣ
Οι περισσότερες ιστορίες που άκουσα άρχιζαν με μια μικρή βαλίτσα.
Μέσα της, λίγα ρούχα, δυο πετσέτες, κουβέρτες ή μερικά μαχαιροπίρουνα από την προίκα. Και δίπλα σε αυτά, οι ελπίδες ανθρώπων που έφευγαν για μια χώρα την οποία δεν γνώριζαν και της οποίας τη γλώσσα συχνά δεν μιλούσαν. «Ήρθαμε στο άγνωστο», ειπώθηκε κάποια στιγμή.
Οι αφηγήσεις περνούσαν από την Κρήτη, τη Σάμο, τη Θεσσαλία και την Κορινθία στα εργοστάσια, τα εστιατόρια και τις οικοδομές της Αυστραλίας. Από τους χαμηλούς μισθούς και την εκμετάλλευση που άφησαν πίσω τους, στη σκληρή δουλειά με την οποία έχτισαν μια καινούργια ζωή.
Ο κ. Γρηγόρης θυμήθηκε πως, τα πρώτα χρόνια, όταν άκουγαν κάποιον άγνωστο να μιλά Ελληνικά μέσα σε ένα κατάστημα, τον αντιμετώπιζαν όχι απλώς σαν συμπατριώτη, αλλά σαν δικό τους άνθρωπο. Μαζί του συμφώνησε και ο κ. Κώστας.
Παρά τις δυσκολίες, όλοι δήλωσαν ευχαριστημένοι και αμετανόητοι για την απόφαση που πήραν να μεταναστεύσουν.
Η Ελλάδα, όμως, παραμένει μέσα τους.
Η κα Τασία θυμήθηκε τα λόγια που τής είχε πει κάποτε μια ηλικιωμένη Ελληνίδα: «Η καρδιά σου είναι στην Ελλάδα και το σώμα σου στην Αυστραλία. Να μην το ξεχάσεις ποτέ».
«Τώρα που μεγάλωσα, καταλαβαίνω πόσο αληθινό ήταν», είπε.
Άκουσα εκείνο το μεσημέρι πολύ περισσότερες ιστορίες από όσες μπορούν να χωρέσουν σε ένα άρθρο.
Θα μπορούσε κανείς να πει πως το μοτίβο είναι κοινό για τους μετανάστες της πρώτης γενιάς.
Κι όμως, επάνω σε αυτό το κοινό μοτίβο ο καθένας έχει γράψει μια ξεχωριστή, μοναδική ιστορία — τη δική του.
Όπως είπε ένα από τα μέλη, «ακούς ιστορίες, ακούς για τον καθένα διαφορετικά πράγματα».
Ιστορίες που αξίζει να ειπωθούν ολόκληρες και στις οποίες ο «Νέος Κόσμος» υπόσχεται να επιστρέψει.
ΜΙΑ ΔΕΥΤΕΡΑ ΦΤΙΑΓΜΕΝΗ ΓΙΑ ΕΚΕΙΝΟΥΣ
Όπως εξηγεί η κα Νταλιάνη, η Λέσχη λειτουργεί εδώ και τουλάχιστον 25 χρόνια, ενώ το Willowview Centre άνοιξε τις πόρτες του το 1994.
Περιγράφοντας τη συνηθισμένη ροή της ημέρας, λέει:
«Τα μέλη φτάνουν περίπου στις 10 το πρωί, είτε με το λεωφορείο του Δήμου είτε με τη βοήθεια των παιδιών τους. Η ημέρα αρχίζει με έναν ελληνικό καφέ, ένα κουλουράκι και κουβέντα για τα νέα της εβδομάδας».
Όταν ο καιρός το επιτρέπει, συνεχίζει, βγαίνουν στον κήπο της γειτονικής εκκλησίας, όπου καλλιεργούν τα δικά τους λαχανικά, περιποιούνται τα φυτά, κάθονται στον ήλιο και κάνουν απλές σωματικές ασκήσεις.
Τις ημέρες που ο καιρός δεν βοηθά, η γυμναστική και τα παιχνίδια μεταφέρονται σε εσωτερικό χώρο.
Στις 12 σερβίρεται γεύμα με σούπα, κυρίως πιάτο και γλυκό.
Σε γιορτές όπως η Καθαρά Δευτέρα, το Πάσχα και η 25η Μαρτίου, τα μέλη μαγειρεύουν όλοι μαζί ελληνικά φαγητά.
Μερικές φορές, βέβαια, δεν χρειάζεται κάποια ιδιαίτερη αφορμή.
«Μπορεί απλώς να πεθυμήσαμε μια φασολάδα με ρέγκα και σαλάτα από τον κήπο μας», λέει η κα Νταλιάνη.
Μετά το γεύμα ακολουθούν κουίζ, προβλήματα λογικής, παιχνίδια παρατηρητικότητας και δραστηριότητες νοητικής ενδυνάμωσης.
Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται και η βιβλιοθεραπεία: ένα κείμενο, ένα ποίημα ή ακόμη και ένα βιβλίο χωρίς λέξεις γίνεται η αφετηρία για να ανακαλέσουν όμορφες στιγμές, να μιλήσουν για τον εαυτό τους ή να μοιραστούν κάτι που τους απασχολεί.
Περίπου μία φορά τον μήνα τα μέλη βγαίνουν για φαγητό, ενώ σχεδόν κάθε δύο μήνες συναντούν τα παιδιά του παιδικού σταθμού της PRONIA. Μαζί βάφουν πασχαλινά αυγά, φυτεύουν λουλούδια και αναβιώνουν ελληνικές γιορτές και παραδόσεις, δημιουργώντας μια πολύτιμη γέφυρα ανάμεσα στις γενιές.
«ΟΤΑΝ ΦΕΥΓΕΙ ΕΝΑΣ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΣ, ΚΑΙΓΕΤΑΙ ΜΙΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ»
Η κα Νταλιάνη περιγράφει τη Λέσχη ως κάτι πολύ περισσότερο από μέρος της εργασίας της.
«Η ομάδα της Δευτέρας είναι και για εμένα οικογένεια. Περιμένω τη Δευτέρα με ανυπομονησία, για να τους δω, να ακούσω τα νέα τους και να βεβαιωθώ ότι είναι όλοι καλά», λέει.
Έχει δει ανθρώπους που αρχικά αρνούνταν να συμμετάσχουν να αλλάζουν σταδιακά και να «ανθίζουν».
Ανθρώπους που έφτασαν στη Λέσχη έπειτα από την απώλεια του συντρόφου τους και, μέσα από τη σταθερή επαφή και την αίσθηση ότι ανήκουν κάπου, ξαναβρήκαν την επιθυμία να βγουν από το σπίτι και να κοινωνικοποιηθούν.
«Έρχονται το πρωί κουρασμένοι ή σκεπτικοί και φεύγουν πιο χαρούμενοι. Αυτό δείχνει πόσο μεγάλη σημασία μπορεί να έχει ακόμη και μία ημέρα ουσιαστικής ανθρώπινης επαφής».
Η ίδια χρησιμοποιεί μια φράση που αποκτά ιδιαίτερο βάρος όταν κάθεται κανείς μαζί τους και ακούει όσα κουβαλούν:
«Όταν ένας ηλικιωμένος φεύγει από τη ζωή, είναι σαν να καίγεται μια ολόκληρη βιβλιοθήκη».
Η ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ
Η συντονίστρια του Willowview Centre, Debbie Lin, εξηγεί ότι βασικός στόχος των κοινωνικών ομάδων του City of Yarra είναι να βοηθούν τους ηλικιωμένους να παραμένουν δραστήριοι, υγιείς και συνδεδεμένοι με την κοινότητά τους.
«Οι κοινωνικές ομάδες προσφέρουν έναν χώρο που καλλιεργεί την αίσθηση του ανήκειν και του σκοπού», αναφέρει, σημειώνοντας ότι η κοινωνική απομόνωση μπορεί να επηρεάσει τόσο την ψυχική όσο και τη σωματική υγεία.
Ιδιαίτερη σημασία έχει, σύμφωνα με την ίδια, η παροχή υπηρεσιών που ανταποκρίνονται στη γλώσσα και στον πολιτισμό των κατοίκων.
«Οι ελληνικές κοινότητες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ανάπτυξης του City of Yarra από τις δεκαετίες του 1950 και του 1960.
Είναι ζωτικής σημασίας οι άνθρωποι να έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν την πρώτη τους γλώσσα και να γιορτάζουν τον πολιτισμό τους όταν έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες».
Η Λέσχη συναντιέται κάθε Δευτέρα και μπορεί να δεχθεί έως 15 συμμετέχοντες, ενώ αυτή την περίοδο αριθμεί περίπου δέκα μέλη.
Κάθε Πέμπτη λειτουργεί αντίστοιχη ιταλόφωνη λέσχη, ενώ τις υπόλοιπες ημέρες φιλοξενούνται πολυπολιτισμικές ομάδες.
Ο Δήμος στηρίζει επίσης, μέσω επιχορηγήσεων, συλλόγους ηλικιωμένων από διαφορετικές πολιτισμικές κοινότητες, μεταξύ των οποίων ελληνικές, ιταλικές, κινεζικές, βιετναμέζικες, κροατικές και άλλες ομάδες.
Παράλληλα, κάθε Τρίτη προσφέρει στους ηλικιωμένους κατοίκους της περιοχής κοινωνικό γεύμα, με ξεχωριστό ελληνικό τραπέζι.
«ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΟΥΣ»
Τα μέλη δηλώνουν ευχαριστημένα από το πρόγραμμα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν έχουν και προτάσεις για τη βελτίωσή του.
Ο κ. Κώστας θα ήθελε να ενισχυθεί το πρόγραμμα άσκησης με κατάλληλο εξοπλισμό, όπως έναν διάδρομο και άλλα όργανα.
«Μια καρέκλα δεν φτάνει», λέει.
Ο κ. Γρηγόρης, με χιούμορ, χαρακτήρισε κάποια στιγμή τη Λέσχη «kindergarten (παιδικό σταθμό) για μεγάλους». Ίσως γιατί εδώ μπορούν να παίξουν, να γελάσουν, να κάνουν φίλους και να περιμένουν με ανυπομονησία την επόμενη Δευτέρα.
Ή ίσως γιατί, ύστερα από μια ολόκληρη ζωή γεμάτη δουλειά, αγώνα και ευθύνες, έχουν επιτέλους έναν χώρο όπου μπορούν απλώς να είναι μαζί.
Και αυτό, τελικά, είναι που μετρά περισσότερο.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Για τη συμμετοχή στη Λέσχη απαιτείται σχετικό πακέτο μέσω του My Aged Care και διαμονή σε περιοχή του City of Yarra. Οι ενδιαφερόμενοι ή οι οικογένειές τους μπορούν να επικοινωνήσουν με τη συντονίστρια του Willowview Centre, Debbie Lin, στο 0428 618 263 ή στο debbie.lin@yarracity.vic.gov.au.
The post «Δεν είμαστε παρέα, είμαστε οικογένεια» appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.