Σε τροχιά άμεσης επανεκκίνησης, όπως όλα δείχνουν, εισέρχεται το έργο του Great Sea Interconnector (GSI), της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, καθώς οι ερευνητικές και κατασκευαστικές διαδικασίες αναμένεται να ξεκινήσουν εντός των επόμενων εβδομάδων. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια κρίσιμη καμπή για τη γεωστρατηγική και ενεργειακή σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου. Υστερα από μια μακρά περίοδο ρυθμιστικών αβεβαιοτήτων, οικονομικών διαβουλεύσεων και γεωπολιτικών πιέσεων, το έργο αποκτά πλέον νέα δυναμική, θωρακισμένο από ισχυρές διεθνείς συμμαχίες και την είσοδο στρατηγικών επενδυτών.
Η καταλυτική εξέλιξη που ξεκλείδωσε τις διαδικασίες είναι η επίσημη είσοδος του γαλλικού επενδυτικού κολοσσού Meridiam στο μετοχικό κεφάλαιο του έργου, αναλαμβάνοντας ρόλο πλειοψηφικού μετόχου. Η κίνηση αυτή δεν έχει μόνο οικονομικό αποτύπωμα, αλλά φέρει κυρίως βαρύνουσα γεωπολιτική σημασία. Η εμπλοκή του γαλλικού ομίλου έλαβε την πλήρη πολιτική στήριξη του Παρισιού, με το ζήτημα να κυριαρχεί στις πρόσφατες διμερείς επαφές του έλληνα Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν.
Το έργο θεωρείται ένα από τα πιο απαιτητικά τεχνικά εγχειρήματα παγκοσμίως, καθώς το καλώδιο θα ποντιστεί σε σημεία όπου το βάθος της θάλασσας αγγίζει ή και ξεπερνά τα 2.200 έως 3.500 μέτρα. Το πρώτο και πιο ώριμο τμήμα είναι η διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου. Αν και ο αρχικός προγραμματισμός έκανε λόγο για ολοκλήρωση έως το 2029, οι νέες εκτιμήσεις μεταθέτουν την πλήρη παράδοση και εμπορική λειτουργία του καλωδίου περί τα τέλη του 2031. Το σημείο υποδοχής και διασύνδεσης στην Κύπρο θα βρίσκεται στον υπερσύγχρονο Σταθμό Μετατροπής στην Κοφίνου, ο οποίος θα αποτελέσει την καρδιά του συστήματος ελέγχου.
Η επανέναρξη των εργασιών πραγματοποιείται σε ένα εξαιρετικά τεταμένο περιβάλλον, με την Τουρκία να παρακολουθεί τις εξελίξεις με έκδηλη νευρικότητα. Η Άγκυρα αντιμετωπίζει τον Great Sea Interconnector ως ευθεία αμφισβήτηση του αναθεωρητικού δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας». Η τουρκική πλευρά ισχυρίζεται αυθαίρετα ότι τμήματα της θαλάσσιας διαδρομής, ειδικά ανατολικά της Κρήτης, εμπίπτουν στη δική της υφαλοκρηπίδα και στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) που προσπάθησε να κατοχυρώσει μέσω του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου.
Σε αυτό το πλαίσιο, η απάντηση της Αθήνας και της Λευκωσίας είναι κοινή και θεσμική, με τις δύο πρωτεύουσες να προχωρούν σε συντονισμένες ενέργειες για την πλήρη κατοχύρωση των ερευνών. Για την έναρξη των νέων υποθαλάσσιων βυθομετρήσεων επίκειται η έκδοση σχετικής NAVTEX όχι μόνο από τις ελληνικές Αρχές, αλλά και από την πλευρά της Κύπρου. Η επικείμενη έκδοση της κυπριακής NAVTEX αποτελεί ένα αποφασιστικής σημασίας βήμα, καθώς η Λευκωσία αναλαμβάνει πλέον ενεργά την ευθύνη ενημέρωσης των ναυτιλλομένων για τις έρευνες εντός της δικής της θαλάσσιας δικαιοδοσίας, στέλνοντας ένα ξεκάθαρο μήνυμα κυριαρχίας και αποφασιστικότητας απέναντι στις τουρκικές αξιώσεις.
Οι έξι ΝΟΤΑΜ
Παράλληλα, όπως αποκάλυψαν «ΤΑ ΝΕΑ Σαββατοκύριακο», οι ενδείξεις για την άμεση επανέναρξη των εργασιών στο πεδίο πυκνώνουν ραγδαία, καθώς η Αθήνα προχώρησε στην έκδοση έξι επειγουσών NOTAM. Με τις αεροπορικές αυτές οδηγίες, η Ελλάδα ενεργοποιεί ένα εκτεταμένο δίκτυο Προσωρινά Απαγορευμένων Περιοχών, κλείνοντας ουσιαστικά τον εναέριο χώρο για τη συντριπτική πλειονότητα των πολιτικών και ψυχαγωγικών drones (UAV) σε Κάρπαθο, Κάσο, Σαρία, Αρμαθιά και τις γύρω νησίδες.
Το πρωτοφανές αυτό εναέριο «απαγορευτικό» τίθεται σε ισχύ από τις 16 Σεπτεμβρίου και θα διαρκέσει μέχρι τις 31 Οκτωβρίου 2026 (καθημερινά από τις 07.00 έως τις 19.00, για υψόμετρα έως 400 πόδια). Η αυστηρότητα και η χρονική διάρκεια των μέτρων αυτών «φωτογραφίζουν» την προετοιμασία για τη θωράκιση των γαλλικών ερευνητικών σκαφών, αποκλείοντας κάθε πιθανότητα εναέριας κατασκοπείας ή παρενόχλησης από πολιτικά ή μη εξουσιοδοτημένα drones στην περιοχή των νησιών όπου το 2024 η Τουρκία είχε στείλει πολεμικά πλοία, ωθώντας σε διακοπή τις τότε εργασίες για το καλώδιο.